کشف ۴۵ مزرعه استخراج رمزارز غیرمجاز در تهران؛ برآورد مصرف سالانه ۸.۴۶ میلیارد کیلووات‌ساعت برق
به گزارش بخش اقتصاد وبانگاه بر اساس داده‌های خبری منتشر شده در باشگاه خبرنگاران جوان، فعالیت‌های غیرقانونی در حوزه استخراج رمزارز، به ویژه استفاده غیرمجاز از شبکه برق، چالش‌های جدی برای مدیریت مصرف انرژی و تأمین برق پایدار در کشور ایجاد کرده است. در این راستا، محمود محمودی، مدیرعامل شرکت توزیع نیروی برق استان تهران، از شناسایی و انهدام چندین مزرعه استخراج رمزارز غیرمجاز در مناطقی مانند کارگاه‌ها و مراکز صنعتی متروکه خبر داد. وی تأکید کرد که برق این اماکن به طور کامل قطع شده و پرونده‌های مربوطه برای رسیدگی به مراجع قضایی ارجاع داده شده است.
محمودی در ادامه افزود که از ابتدای سال جاری تاکنون، تعداد ۴۵ مزرعه با ۸۸۱ دستگاه ماینر غیرمجاز در استان تهران شناسایی و جمع‌آوری شده‌اند. این اقدامات موجب جلوگیری از هدررفت ماهانه بیش از ۲ میلیون و ۱۵۶ هزار کیلووات ساعت انرژی شده است که معادل مصرف برق ماهانه بیش از ۷ هزار خانوار در فصل گرم سال است. وی بر اهمیت مقابله با استخراج غیرمجاز رمزارز و جلوگیری از مصرف ناپایدار برق به منظور مدیریت بار شبکه و تضمین پایداری برق برای سایر مشترکان تأکید کرد.
بررسی‌ها نشان می‌دهد که جمع‌آوری تجهیزات غیرمجاز می‌تواند در کاهش بار مصرفی شبکه برق مؤثر باشد. با این حال، میزان دقیق اثرگذاری این اقدامات نیازمند ارزیابی‌های دقیق‌تر شامل بررسی مصرف واقعی تجهیزات پیش و پس از جمع‌آوری و وضعیت شبکه در مناطق مربوطه است.
در همین راستا، مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی در گزارشی با عنوان «برآورد تأثیر استخراج رمزارز‌ها بر مصرف برق کشور»، به بررسی سهم فعالیت‌های غیرمجاز دارایی‌های دیجیتال در بحران ناترازی شبکه برق پرداخته است. بر اساس یافته‌های این گزارش، توان مصرفی تجهیزات استخراج رمزارز در ایران تا ۱۲۰۰ مگاوات تخمین زده شده که سالانه رقمی معادل ۸.۴۶ میلیارد کیلووات‌ساعت انرژی الکتریکی مصرف می‌کند.
این گزارش همچنین نشان می‌دهد که استخراج غیرمجاز رمزارز، اگرچه ریشه اصلی ناترازی برق نیست، اما در فصول گرم سال مسئولیت ۱۴ درصد از کل کسری انرژی ماهانه برق کشور را بر عهده دارد که این میزان برابر با مصرف سالانه حدود ۲.۵ میلیون خانوار است. این پدیده، هزینه‌ای بالغ بر ۱.۵ میلیارد دلار در سال به صورت سوخت مایع و گاز تحمیلی بر دوش دولت و نیروگاه‌ها وارد می‌کند.
این ارقام حاکی از آن است که استخراج غیرمجاز رمزارز، در کنار سایر عوامل مؤثر بر ناترازی انرژی، می‌تواند فشار قابل توجهی را بر شبکه برق وارد کند. فعالیت مستمر تعداد زیادی دستگاه ماینر، به ویژه در ساعات اوج مصرف، لزوم شناسایی و مدیریت این بار را بیش از پیش ضروری می‌سازد.
از منظر فنی، فعالیت مزارع استخراج رمزارز غیرمجاز، در صورت ایجاد بار بیش از ظرفیت مجاز انشعاب یا تجهیزات محلی، می‌تواند احتمال اضافه‌بار ترانسفورماتور‌ها و کابل‌ها را افزایش داده، تلفات را بالا ببرد و اختلالاتی در تأمین برق سایر مشترکان ایجاد کند. همچنین، مصرف ثبت‌نشده یا غیرقانونی برق، برنامه‌ریزی دقیق برای مدیریت بار شبکه را دشوار می‌سازد. در شرایطی که شبکه با محدودیت تولید و افزایش تقاضا مواجه است، شناسایی این مصارف می‌تواند به اتخاذ تصمیمات بهینه‌تر در خصوص توزیع انرژی کمک کند.
در حوزه اقتصادی، تأمین برق مصرفی ماینر‌ها از طریق مسیرهای غیرقانونی، هزینه‌های انرژی را به منابع عمومی تحمیل می‌کند. کارشناسان حوزه انرژی معتقدند که مقابله با استخراج غیرمجاز رمزارز باید بر شناسایی دقیق منشأ مصرف، پایش الگوهای نامتعارف بار، بازرسی میدانی و مستندسازی تخلفات استوار باشد. استفاده از داده‌های کنتورهای هوشمند، بررسی سوابق مصرف و بازرسی از مراکز مشکوک می‌تواند در شناسایی سریع‌تر مزارع غیرمجاز مؤثر باشد. البته، مصرف بالای برق به تنهایی دلیلی قاطع بر فعالیت غیرقانونی ماینر‌ها نیست و احراز تخلف مستلزم بررسی فنی و ارائه مستندات معتبر است.
همچنین، ارزیابی عملکرد دستگاه‌های مسئول نباید صرفاً به تعداد مزارع و تجهیزات کشف‌شده محدود شود؛ بلکه میزان کاهش واقعی مصرف، جلوگیری از تکرار تخلف و استمرار نتایج حاصل از جمع‌آوری دستگاه‌ها نیز باید مد نظر قرار گیرد. از سوی دیگر، مقابله با ماینرهای غیرمجاز به تنهایی راه‌حلی برای مشکل ناترازی برق نیست و باید در کنار اقداماتی نظیر افزایش بهره‌وری، مدیریت مصرف، توسعه ظرفیت تولید و بهبود زیرساخت‌های شبکه دنبال شود.