ابلاغ دستورالعمل جدید گمرکی با هدف تسریع در ترخیص کالاها و کاهش توقف در مرزها
به گزارش بخش اقتصاد وبانگاه بر اساس داده‌های خبری منتشر شده در باشگاه خبرنگاران جوان، فرود عسکری، رئیس کل گمرک جمهوری اسلامی ایران، اعلام کرد که دستورالعمل جدیدی با هدف تسهیل ورود و خروج کالا از گمرکات کشور به تصویب رسیده است. این دستورالعمل جدید، که از سوی دولت به تصویب رسیده، به دنبال کاهش زمان توقف کالا در مرزها، بهره‌گیری از ظرفیت گمرکات داخلی برای ارزیابی محموله‌های صادراتی، پیاده‌سازی مدیریت ریسک و تعیین مهلت‌های مشخص برای صدور مجوزهای وارداتی است.
در پی طرح مسائل و مشکلات مختلف از سوی فعالان اقتصادی در جلسه‌ای که برگزار شد، از جمله روان‌سازی فرآیندهای گمرکی، کاهش ترافیک کامیون‌ها در مرزها، بحث ارزش‌گذاری کالاها، چالش‌های مربوط به ضمانت‌نامه‌ها و چگونگی ترخیص کالا در رویه‌های گوناگون گمرکی، مورد بررسی قرار گرفت.
عسکری در این زمینه دو محور اصلی را تشریح کرد: اول، تسهیلاتی که در دوران جنگ از مراجع مجاز دریافت شده بود و اکنون به دولت ارائه و تصویب شده است. این مصوبه که در تاریخ ۱۶ مهرماه به امضای رئیس‌جمهور رسیده، در حال حاضر در مرحله تدوین دستورالعمل اجرایی برای ابلاغ و اجرای یکسان در سراسر کشور قرار دارد.
یکی از ارکان اصلی این دستورالعمل، جلوگیری از ماندگاری طولانی‌مدت کالا در مرزها است. در بخش صادرات، تمرکز بر ارزیابی کالاها با استفاده از ظرفیت گمرکات داخلی خواهد بود تا از ارزیابی مجدد کالاها هنگام رسیدن به مرز جلوگیری شود.
در مرزها، اصل مدیریت ریسک اعمال خواهد شد؛ به این معنا که کالاهای با ریسک بالا به سمت دستگاه‌های اسکنر هدایت و تحت بررسی‌های دقیق‌تر قرار خواهند گرفت، اما بخش قابل توجهی از کالاها با طی کردن مسیر سبز، به سرعت از گمرک عبور خواهند کرد. با اتکا به ارزیابی‌های اولیه در گمرک مبدأ و مهر و موم شدن کالاها، زمینه برای تسریع در تردد آنها فراهم می‌شود.
در حوزه واردات نیز، سازوکارهای جدیدی پیش‌بینی شده است. برای نهادهایی که مسئولیت صدور مجوزهای وارداتی را بر عهده دارند، زمان‌بندی مشخصی تعیین شده است تا مجوزهای لازم در مهلت مقرر صادر یا نظر آنها درباره ترخیص کالا اعلام شود. عدم رعایت این زمان‌بندی، پاسخگویی دستگاه‌های مربوطه را در برابر مراجع ذی‌صلاح الزامی می‌سازد.
گمرک نیز فرآیند زمان‌سنجی مراحل مختلف را انجام داده و نتایج آن را برای اطلاع و پیگیری به مسئولان ارشد ارائه خواهد کرد. همچنین، بخش قابل توجهی از مشکلات فعالان اقتصادی در زمینه‌هایی نظیر ثبت سفارش، نمونه‌برداری و انجام رویه‌های تکراری در مسیر ترخیص کالا در حال مرتفع شدن است.
در خصوص کاهش ترافیک کامیون‌ها در مرزهای کشور، رئیس کل گمرک ایران به رایزنی‌ها و هماهنگی با گمرکات کشورهای همسایه اشاره کرد. نشست‌های مرزی با رؤسای گمرکات کشورهای همسایه برگزار شده است، از جمله نشست‌هایی با رؤسای گمرکات ارمنستان، جمهوری آذربایجان و ترکمنستان که با هدف افزایش ظرفیت پذیرش کامیون‌ها و تسهیل تردد در مرزهای مشترک صورت گرفته و طرف‌های مقابل نیز برای همکاری ابراز آمادگی کرده‌اند.
بازدیدهای عملیاتی از گمرکات و مرزهای کلیدی کشور صورت گرفته و مشکلات مربوط به عملکرد دستگاه‌ها و موانع فرآیندی مورد بررسی قرار گرفته است. در نشستی با حضور وزیر امور اقتصادی و دارایی و معاونان وی، مشکلات مرزهای مهم کشور مطرح و بخش قابل توجهی از آنها قابلیت حل‌وفصل یافته است.
به عنوان نمونه، در مرز دوغارون، ظرفیت پذیرش و تردد کامیون‌ها از حدود ۴۰۰ دستگاه در روز به ۷۰۰ تا ۸۰۰ دستگاه افزایش یافته است. این ارتقاء ظرفیت با اعمال اصلاحات، رفع موانع و تسریع در فرآیندها حاصل شده است. انتظار می‌رود با رویکرد فعلی مسئولان و تداوم هماهنگی‌های بین‌دستگاهی و همکاری با کشورهای همسایه، توقف کامیون‌ها در مرزها کاهش یافته و تبادل کالا با سرعت بیشتری انجام شود.