با پیشرفت روند تدوین آیین‌نامه گواهی صرفه‌جویی آب و قرار گرفتن آن در مسیر تصویب نهایی در هیئت وزیران، بورس انرژی ایران نیز از آمادگی خود برای میزبانی معاملات این ابزار اقتصادی نوید داد. این سازوکار جدید با هدف تبدیل صرفه‌جویی آب به فعالیتی سودآور و تشویق فعالان اقتصادی و شهروندان به مدیریت بهینه منابع آبی طراحی شده است.

به گزارش بخش اقتصاد وبانگاه بر اساس داده‌های خبری منتشر شده در باشگاه خبرنگاران جوان، چالش‌های روزافزون آبی کشور و لزوم بهره‌برداری مؤثر از منابع موجود، رویکرد مدیریت منابع آب را به سمت ابزارهای اقتصادی سوق داده است. در همین راستا، «گواهی صرفه‌جویی آب» به عنوان یکی از سازوکارهای کلیدی برای ایجاد انگیزه اقتصادی در اجرای طرح‌های کاهش مصرف، در نظر گرفته شده است. این ابتکار می‌تواند مشارکت فعالان اقتصادی، شرکت‌ها و حتی شهروندان را در راستای مهار هدررفت آب جلب کند.

در حال حاضر، فرآیند تدوین و بررسی آیین‌نامه این طرح در وزارت نیرو و بورس انرژی ایران به مراحل پایانی خود رسیده و موضوع برای تصویب نهایی به هیئت وزیران ارسال شده است. بورس انرژی نیز با اعلام آمادگی کامل، خود را برای میزبانی معاملات این گواهی مهیا کرده است.

عیسی بزرگ‌زاده، سخنگوی صنعت آب کشور، در تشریح جزئیات این طرح اظهار داشت که گواهی صرفه‌جویی آب دارای پشتوانه‌های قانونی لازم است و حتی در قانون بودجه سال ۱۴۰۵ نیز به آن پرداخته شده است. او تاکید کرد که وزارت نیرو آیین‌نامه پیشنهادی را تهیه و ارائه کرده و این آیین‌نامه پس از بررسی در کمیسیون‌های فرعی و اصلی دولت، اکنون در انتظار طرح و تصویب در صحن هیئت وزیران است. وی خاطرنشان کرد که روند بررسی این موضوع در کمیسیون اصلی به پایان رسیده و پرسش‌ها و ابهامات موجود در حال رسیدگی هستند.

بزرگ‌زاده همچنین به هدف اصلی این طرح اشاره کرد و گفت: «هدف آن است که برای نخستین بار، صرفه‌جویی و بهره‌وری آب علاوه بر ارزش فرهنگی و مسئولیت اجتماعی، به یک فعالیت اقتصادی سودآور تبدیل شود.» وی افزود که طبق سازوکار پیش‌بینی‌شده، شهروندان، شرکت‌ها و کاروران می‌توانند با اجرای پروژه‌های تعریف‌شده که منجر به صرفه‌جویی یا افزایش بهره‌وری آب می‌شود، از مشوق‌ها و مزایای اقتصادی بهره‌مند گردند.

به عنوان مثال، مدیرعامل بورس انرژی ایران، نظیفی، پیش‌تر در گفت‌و‌گو با خبرنگاران، بر آمادگی بورس متبوع خود برای راه‌اندازی معاملات گواهی صرفه‌جویی آب تأکید کرده بود. وی اظهار داشت که بورس انرژی در صورت تکمیل فرآیندهای مربوطه، آمادگی پذیرش و عرضه این گواهی را دارد. او بیان کرد که این بورس از سال گذشته پیگیر راه‌اندازی معاملات این گواهی بوده و این ابزار بر آب‌های جاری تمرکز دارد که در چارچوب دستورالعمل آب‌های نامتعارف قرار نمی‌گیرند.

نظیفی تصریح کرد که بخش آب کشور تاکنون تجربه‌ای در زمینه استفاده از سازوکارهای بازار نداشته و این گواهی، نخستین تجربه در این حوزه خواهد بود. او ابراز امیدواری کرد که فرآیندهای مربوط هرچه سریع‌تر به سرانجام برسد تا معاملات گواهی صرفه‌جویی آب در بورس انرژی آغاز شود.

از منظر کارشناسی، ایجاد پیوند میان کاهش مصرف آب و منافع اقتصادی، یکی از مهم‌ترین مزایای گواهی صرفه‌جویی آب محسوب می‌شود. این سازوکار اقتصادی با فراهم آوردن انگیزه کافی برای سرمایه‌گذاری در پروژه‌های کاهش هدررفت و افزایش بهره‌وری، می‌تواند صرفه‌جویی آب را به فعالیتی قابل اندازه‌گیری و ارزیابی تبدیل کند. نوسازی شبکه‌های فرسوده، کاهش نشت آب و بهبود بهره‌وری مصرف، در صورت تأیید میزان صرفه‌جویی، امکان برخورداری از مزایای اقتصادی را برای اجراکنندگان فراهم می‌سازد.

افزایش مشارکت بخش خصوصی، ایجاد فرصت‌های جدید سرمایه‌گذاری در صنعت آب، هدایت منابع مالی به سمت پروژه‌های اثربخش و ارتقای شفافیت در ارزیابی نتایج، از دیگر مزایای بالقوه این طرح به شمار می‌آیند. پیش‌بینی می‌شود با طراحی دقیق سازوکار معاملاتی، انگیزه‌های اقتصادی برای اجرای پروژه‌هایی شکل گیرد که در غیاب چنین مشوق‌هایی، ممکن است از نظر مالی جذابیت کمتری داشته باشند.

©‌ وزارت نیرو, بورس انرژی ایران, صنعت آب کشور