به گزارش بخش استان‌ها در وبانگاه به نقل از خبرگزاری تسنیم از بیرجند، بیدسک، روستایی ییلاقی در شهرستان درمیان، روزگاری نه‌چندان دور یکی از آبادی‌های سرآمد منطقه بود؛ روستایی که کتابخانه، مدرسه، مرکز بهداشت و امکاناتی فراتر از بسیاری از آبادی‌های اطراف داشت و حتی دانش‌آموزانی از روستاهای همجوار برای تحصیل به آن می‌آمدند. امروز اما قصه بیدسک، قصه روستایی است که بسیاری از زیرساخت‌های مورد نیاز را دارد، اما بیش از هر چیز به «جمعیت» نیازمند است.
بیدسکی‌ها هنوز وقتی از گذشته سخن می‌گویند، از روستایی سبز و آباد یاد می‌کنند؛ آبادی‌ای که به دلیل جمعیت و جایگاه خود، محل رفت‌وآمد اهالی روستاهای اطراف بود و در مناسبت‌های مذهبی، به‌ویژه آیین‌های محرم و صفر، میزبان مردم منطقه می‌شد.
چرخ آسیاب‌های آبی و بادی می‌چرخید، قنوات آب داشتند، کشاورزی و دامداری رونق داشت و برف‌های سنگین زمستانی، نوید سالی پربرکت را می‌داد. در کنار این فعالیت‌ها، قالی‌بافی نیز بخشی از اقتصاد خانوارهای بیدسکی بود.
اما روزگار تغییر کرد. خشکسالی‌های پی‌درپی، کاهش منابع آب و از بین رفتن تدریجی ظرفیت‌های کشاورزی، معادلات زندگی در بیدسک را تغییر داد. از سوی دیگر، خانواده‌هایی که آینده فرزندانشان را در تحصیل و زندگی شهری جست‌وجو می‌کردند، به شهرهایی مانند بیرجند و مشهد مهاجرت کردند. این مهاجرت اگرچه در مقطعی زمینه‌ساز رشد چشمگیر سطح تحصیلات اهالی شد، اما در ادامه به کاهش جمعیت و خاموش شدن تدریجی چراغ خانه‌ها انجامید.
امروز بخش قابل توجهی از فرزندان بیدسک در زمره افراد تحصیل‌کرده قرار دارند و بسیاری از آنان در آموزش و پرورش، ادارات و نهادهای دولتی و دیگر بخش‌ها مشغول به کار هستند؛ میراثی که نشان می‌دهد تصمیم نسل‌های گذشته برای تحصیل فرزندان، بی‌ثمر نبوده است. با این حال، پرسش امروز بیدسک چیز دیگری است: آیا می‌توان بخشی از این جمعیت را دوباره به روستا بازگرداند؟
بیدسک؛ زیرساخت هست، جمعیت نیست
در سال‌های اخیر، دهیاری و شورای اسلامی روستای بیدسک با پیگیری‌های انجام‌شده، اقدامات قابل توجهی برای ارتقای زیرساخت‌ها انجام داده‌اند؛ از گاز و آب و اینترنت گرفته تا بهسازی و سنگ‌فرش معابر. حمید اکبری، دهیار روستای بیدسک، با اشاره به اقدامات انجام‌شده می‌گوید: تاکنون حدود 9 هزار مترمربع از معابر روستا بهسازی و سنگ‌فرش شده و حدود 10 درصد از این عملیات باقی مانده است.
وی اجرای حدود 2200 متر لوله‌گذاری برای آب‌رسانی به معابر و منازل مسکونی را از دیگر اقدامات انجام‌شده عنوان می‌کند و می‌افزاید: این طرح با تلاش دهیاری و شورای اسلامی و بدون استفاده از منابع دولتی اجرا شده است.
به گفته اکبری، احداث ساختمان دهیاری و تجهیز آن، تعمیر ساختمان برای استقرار بهورز، نصب دکل همراه اول و اینترنت 4G، نصب پلاک هوشمند منازل، تابلوهای میادین و معابر، خرید وسایل بازی برای پارک کودک و الحاق حدود سه هزار مترمربع زمین به محدوده روستا نیز از دیگر اقدامات انجام‌شده است.
دهیار بیدسک البته یک نگرانی جدی را مطرح می‌کند؛ اینکه روستا امروز به بسیاری از امکانات مجهز شده، اما جمعیتی که باید از این زیرساخت‌ها استفاده کند، روزبه‌روز کمتر شده است. او می‌گوید: «زیرساخت به‌تنهایی نمی‌تواند جمعیت را در روستا نگه دارد؛ باید برای اشتغال و تولید ثروت نیز برنامه داشت.»
قنات؛ شریان حیات بیدسک
در میان تمام مطالبات بیدسک، شاید هیچ موضوعی به اندازه آب و احیای قنوات با آینده روستا گره نخورده باشد. اکبری، احیای قنوات را یکی از مهم‌ترین نیازهای روستا می‌داند و می‌گوید خشکسالی‌های متوالی، آسیب جدی به منابع آبی و کشاورزی وارد کرده است.
وی همچنین از مشارکت اهالی در لایروبی، کپل‌گذاری و لوله‌گذاری قنوات خبر می‌دهد و می‌گوید در سفر استاندار خراسان جنوبی به بیدسک، یک میلیارد تومان برای احیای قنوات و یک میلیارد تومان نیز برای سنگ‌فرش معابر اختصاص یافته که پس از تخصیص اعتبار، عملیاتی خواهد شد. انجام مطالعات کارشناسی برای حفر چاه و احداث دو یا سه بند خاکی یا سد در نقاط «پای گدار»، «ریگینه» و «دارکنج بالا» نیز در شمار مطالبات اصلی اهالی قرار دارد.
استاندار: اشتغال، کلید ماندگاری جمعیت است
در سفر استاندار خراسان جنوبی به بیدسک نیز موضوع جمعیت و ماندگاری روستاییان در کنار توسعه زیرساخت‌ها مورد تأکید قرار گرفت. سیدمحمدرضا هاشمی با اشاره به اقدامات انجام‌شده در حوزه توسعه روستایی، حفظ هویت و بافت سنتی روستاها را ضروری دانست و تأکید کرد که ایجاد زیرساخت به‌تنهایی برای تثبیت جمعیت کافی نیست.
به گفته وی، اشتغال و تولید ثروت مهم‌ترین عامل ماندگاری روستاییان است و ظرفیت‌هایی مانند احیای قنوات، کشاورزی، زنبورداری، قالی‌بافی، پرورش قارچ و مشاغل خانگی می‌تواند زمینه‌ساز اشتغال و بازگشت جمعیت باشد. این نگاه، دقیقاً همان نقطه‌ای است که بیدسک امروز باید از آن عبور کند؛ از مرحله «ساختن زیرساخت» به مرحله «ساختن آینده».
بیدسک چه می‌خواهد؟
فهرست مطالبات بیدسک تنها به آب و راه و سنگ‌فرش محدود نمی‌شود. احداث و تجهیز خانه ورزش و چمن مصنوعی، بازسازی و تجهیز کتابخانه، احداث خانه عالم، حصارکشی آرامستان و مزار شهید محمدحسین معمار، اجرای طرح مدیریت پسماند، طراحی و اجرای شبکه فاضلاب، افزایش محدوده روستا، آماده‌سازی زمین‌های جدید برای واگذاری، یکپارچه‌سازی اراضی کشاورزی و تأسیس شرکت تعاونی روستایی از جمله مطالباتی است که دهیار بیدسک پیگیری آنها را ضروری می‌داند.
در حوزه گردشگری نیز بیدسک ظرفیت‌هایی دارد که هنوز به‌طور کامل بالفعل نشده است؛ بافت پلکانی، چشم‌اندازهای طبیعی، آب‌وهوای ییلاقی و پیشینه فرهنگی می‌تواند این روستا را به مقصدی برای گردشگران تبدیل کند؛ مشروط بر آنکه امکاناتی مانند اقامتگاه بوم‌گردی، مهمان‌پذیر، پارک و خدمات عمومی گردشگری نیز توسعه پیدا کند. اکبری همچنین بر ضرورت مناسب‌سازی ورودی روستا، بازسازی و مقاوم‌سازی بافت فرسوده، تعریض معابر و اجرای کامل طرح هادی تأکید دارد.
مهاجرت معکوس؛ آرزویی که باید به برنامه تبدیل شود
بیدسک امروز دیگر فقط برای برخورداری از یک جاده، آب، برق، اینترنت یا معبر سنگ‌فرش‌شده مطالبه‌گری نمی‌کند. بخش مهمی از این زیرساخت‌ها ایجاد شده است. مطالبه اصلی، بازگشت زندگی به روستاست.
ساخت خانه‌های جدید و حضور خانواده‌ها در تعطیلات و ایام محرم و مناسبت‌های مختلف، اگرچه نشانه‌ای از زنده بودن پیوند اهالی با زادگاهشان است، اما برای احیای پایدار یک روستا کافی نیست. روستا زمانی هویت واقعی خود را بازمی‌یابد که چراغ خانه‌ها در تمام فصل‌های سال روشن باشد؛ مدرسه دانش‌آموز داشته باشد، کشاورز روی زمین خود کار کند، جوان روستا برای آینده‌اش برنامه داشته باشد و خانواده‌ای تصمیم بگیرد به جای ترک روستا، زندگی خود را در همان‌جا بنا کند.
بیدسک امروز از مسئولان، بیش از هر چیز، فرصت ماندن و امکان بازگشت می‌خواهد؛ فرصتی که از دل آب، کشاورزی، اشتغال، گردشگری و حمایت از سرمایه‌گذاری روستایی می‌گذرد. شاید زمان آن رسیده باشد که فرزندان بیدسک، همان‌هایی که روزی برای ساختن آینده به شهر رفتند، دوباره به زادگاهشان نگاه کنند.
بیدسک هنوز زیرساخت دارد، ظرفیت دارد، خاطره دارد و مهم‌تر از همه، آدم‌هایی دارد که هنوز خود را بیدسکی می‌دانند؛ آنچه کم دارد، جمعیتی است که دوباره در آن زندگی کند. شاید پاسخ پرسش «بیدسک اکنون چه می‌خواهد؟» ساده باشد: بیدسک، مهاجرت معکوس می‌خواهد؛ بازگشت زندگی به خانه‌هایی که هنوز چشم‌انتظار صاحبانشان هستند.
نظرات
نظر شما ثبت شد؛ پس از بررسی، در صورت تأیید نمایش داده میشود.
هنوز نظری منتشر نشده است.