به گزارش بخش استان‌ها در وبانگاه به نقل از خبرگزاری تسنیم از سنندج، معاون برنامه‌ریزی و توسعه منابع و سخنگوی وزارت آموزش‌وپرورش با تشریح وضعیت منابع انسانی، اعتبارات و تعهدات مالی این وزارتخانه، از پرداخت حدود 108 هزار میلیارد تومان بدهی انباشته آموزش‌وپرورش، جذب بیش از 270 هزار نیروی جدید در فاصله سال‌های 1402 تا 1405، افزایش اعتبارات سرانه دانش‌آموزی و آغاز دوباره طرح تغذیه رایگان دانش‌آموزان پس از حدود 17 سال خبر داد و در عین حال تأکید کرد که جبران عقب‌ماندگی‌های انباشته نظام تعلیم و تربیت، به‌ویژه در زمینه معیشت معلمان و ارتقای جایگاه آموزش‌وپرورش در بودجه کشور، همچنان نیازمند توجه جدی است.
علی فرهادی امشب در نشست شورای آموزش‌وپرورش استان کردستان، ضمن سلام و احترام به حاضران، یاد شهدای کشور و امام شهید را گرامی داشت و برای مسئولان دلسوز و خدمتگزار نظام جمهوری اسلامی ایران آرزوی سلامتی و توفیق کرد.
وی با قدردانی از سخنان ماموستا فائق رستمی و نکات قرآنی مطرح‌شده از سوی وی، از مسئولانی که زمینه حضور و برگزاری این نشست را فراهم کرده بودند، تشکر کرد و گفت: از زحمات همکاران خود در وزارت آموزش‌وپرورش و اداره‌کل آموزش‌وپرورش استان کردستان، به‌ویژه مدیرکل آموزش‌وپرورش استان و مسئولان حوزه نوسازی مدارس، قدردانی می‌کنم. همچنین از مسئولان و نمایندگان مردم کردستان در مجلس شورای اسلامی که در این جمع حضور دارند، تشکر می‌کنم.
معاون وزیر آموزش‌وپرورش با بیان اینکه هدف از حضور در این نشست، شنیدن مسائل و ارائه توضیح درباره وضعیت نظام تعلیم و تربیت است، اظهار کرد: قصد نداریم برای دوستان سخنرانی کنیم؛ بلکه آمده‌ایم از تجربه‌ها و نکات مطرح‌شده استفاده کنیم و در کنار آن، تصویری از وضعیت آموزش‌وپرورش کشور، جایگاه فعلی آن و مسیری که پیش رو دارد، ارائه دهیم. در این وضعیت هم نکات امیدوارکننده وجود دارد و هم مسائل مهمی که باید درباره آن‌ها تأمل کرد.
فرهادی با اشاره به جایگاه مدیران استانی در ساختار حکمرانی کشور افزود: مسئولان حاضر در این نشست به‌عنوان بخشی از نظام حکمرانی محلی، در اداره امور کشور نقش دارند و لازم است با شناخت دقیق شرایط، منابع و محدودیت‌ها، برای آینده نظام تعلیم و تربیت تصمیم‌گیری کنند.
وی در ادامه، به روند تغییرات جمعیت دانش‌آموزی کشور پرداخت و گفت: در سال 1392 جمعیت دانش‌آموزی کشور حدود 12 میلیون و 300 هزار نفر بود و این جمعیت در سال‌های بعد افزایش پیدا کرد و به حدود 16 میلیون و 500 هزار نفر رسید. با وجود این رشد، تعداد معلمان و فضاهای آموزشی متناسب با افزایش جمعیت دانش‌آموزی توسعه پیدا نکرد.
سخنگوی وزارت آموزش‌وپرورش با اشاره به پیش‌بینی‌های جمعیتی کشور اظهار کرد: بر اساس برآوردهای مطرح‌شده، در سال 1412، یعنی حدود هفت سال آینده، جمعیت دانش‌آموزی کشور دوباره به کمتر از 13 میلیون نفر و حدود 12 میلیون و 700 هزار نفر خواهد رسید.
وی این روند را یکی از نگرانی‌های جدی جمعیتی کشور دانست و افزود: لازم است سیاست‌گذاران حوزه جمعیت به این مسئله توجه کنند. من نیز در مصاحبه‌های مختلف بارها بر اهمیت این موضوع تأکید کرده‌ام و معتقدم باید آن‌قدر درباره آن صحبت شود تا حساسیت لازم در جامعه و میان مسئولان شکل بگیرد.
فرهادی با تأکید بر ضرورت برنامه‌ریزی مبتنی بر واقعیت‌ها تصریح کرد: نظام برنامه‌ریزی باید بر پایه منابع، مصارف، روش‌ها و اهداف شکل بگیرد. ابتدا باید منابع و امکانات موجود را به‌درستی شناخت، سپس مصارف و نیازها را محاسبه کرد، روش مناسب را برگزید و در نهایت برای رسیدن به اهداف برنامه‌ریزی کرد. بدون این محاسبات، نمی‌توان انتظار داشت منابع محدود به‌درستی مدیریت شوند.
مدیریت منابع در شرایط تحریم؛ ضرورت توجه به بهره‌وری
معاون برنامه‌ریزی و توسعه منابع وزارت آموزش‌وپرورش در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به شرایط اقتصادی و تحریم‌های کشور اظهار کرد: یکی از نکات قابل تأمل این است که گاهی مدیران ما با وجود شرایط دشواری که کشور در آن قرار دارد، گویی با فرض عادی بودن شرایط برنامه‌ریزی می‌کنند؛ در حالی که کشور هشت سال جنگ را پشت سر گذاشته و اکنون نیز با آنچه وی «جنگ تمدنی» توصیف کرد، مواجه است.
وی افزود: از نگاه من، جمهوری اسلامی ایران در این شرایط مسئولیت مهمی بر عهده دارد و فشارهای مختلفی بر کشور وارد شده است. ممکن است همه ابعاد این شرایط را به‌طور کامل احساس نکنیم، زیرا خودمان در بطن آن زندگی می‌کنیم؛ اما باید بدانیم که مدیریت کشور در چنین وضعیتی به توجه بیشتری به منابع و نحوه استفاده از آن‌ها نیاز دارد.
فرهادی با اشاره به فشارهای اقتصادی و تحریم‌ها گفت: اگر حجم فشارهایی که طی سال‌های گذشته بر کشور وارد شده، با شرایط کشوری دیگر مقایسه شود، می‌توان دریافت که مدیریت منابع در چنین وضعیتی تا چه اندازه اهمیت دارد. کشور در سال‌های گذشته با محدودیت‌های جدی مواجه بوده و این شرایط ضرورت مراقبت از منابع و افزایش بهره‌وری را دوچندان می‌کند.
وی تأکید کرد: در شرایط تحریم باید بیش از گذشته مراقب منابع باشیم، از ظرفیت‌های موجود به‌درستی استفاده کنیم و اجازه ندهیم منابع محدود با تصمیم‌های غیرکارشناسی یا مدیریت نامناسب هدر بروند. در کنار توجه به دستاوردها، باید نسبت به محدودیت‌ها نیز هوشیار بود و برای استفاده مؤثر از امکانات برنامه‌ریزی کرد.
کمبود 23 هزار معلم
فرهادی برای تشریح تغییرات ایجادشده در وضعیت مالی و اجرایی وزارت آموزش‌وپرورش، به شرایط این وزارتخانه در مهرماه سال 1402 اشاره کرد و گفت: در آن مقطع، آموزش‌وپرورش با مشکلات قابل توجهی در زمینه نیروی انسانی، پرداخت مطالبات و تأمین هزینه‌های جاری مواجه بود.
وی افزود: در مهرماه سال 1402 حدود 23 هزار معلم کمبود داشتیم و اگر به خاطر داشته باشید، تا پایان مهرماه آن سال حدود 24 هزار کلاس درس بدون معلم باقی مانده بود. این وضعیت در کنار مجموعه‌ای از تعهدات مالی پرداخت‌نشده، شرایط دشواری را برای وزارتخانه ایجاد کرده بود.
معاون وزیر آموزش‌وپرورش ادامه داد: در آن زمان، پاداش پایان خدمت بازنشستگان مربوط به شهریورماه سال 1402 پرداخت نشده بود و مطالبات مربوط به شهریور سال 1401 نیز باقی مانده بود. همچنین حدود 7 هزار و 400 میلیارد تومان پاداش بازنشستگان سال 1400، یعنی مربوط به سه سال قبل، پرداخت نشده بود.
وی یکی دیگر از تعهدات مالی انباشته وزارتخانه را بدهی‌های ناشی از اجرای طرح رتبه‌بندی معلمان عنوان کرد و گفت: در آن مقطع، بدهی ناشی از رتبه‌بندی به بیش از 108 هزار میلیارد تومان رسیده بود.
فرهادی با اشاره به مطالبات مربوط به اضافه‌تدریس معلمان شاغل و بازنشسته اظهار کرد: برخی معلمان برای تأمین هزینه‌های زندگی، علاوه بر ساعات موظفی خود، اضافه‌تدریس برمی‌داشتند؛ اما مطالبات مربوط به این اضافه‌تدریس‌ها حدود 11 ماه پرداخت نشده بود.
وی افزود: در میان 42 عنوان پرداختی وزارت آموزش‌وپرورش نیز مواردی وجود داشت که پرداخت آن‌ها برای سال‌های طولانی به تعویق افتاده بود. به‌عنوان نمونه، هزینه‌های مربوط به برون‌سپاری هنرستان‌ها به بخش صنعت، حدود 12 سال پرداخت نشده بود و در نتیجه، همکاری برخی مجموعه‌های صنعتی با آموزش‌وپرورش با مشکل مواجه شده بود.
سخنگوی وزارت آموزش‌وپرورش همچنین به تعویق پرداخت برخی کمک‌هزینه‌های ضروری کارکنان اشاره کرد و گفت: هزینه‌های محدودی که برای ازدواج یا فوت همکاران پرداخت می‌شد نیز در برخی موارد حدود شش تا هفت سال پرداخت نشده بود. این موارد نشان می‌داد که وزارتخانه با مجموعه‌ای از تعهدات انباشته و مشکلات جدی در پرداخت‌ها روبه‌رو بوده است.
فرهادی با تأکید بر اینکه ارزیابی عملکرد دستگاه‌ها باید بر اساس واقعیت‌ها و اعداد و ارقام انجام شود، اظهار کرد: برای بررسی عملکرد آموزش‌وپرورش باید شرایط و میزان تعهدات مالی، منابع در اختیار و حجم مشکلاتی را که از گذشته به ارث رسیده بود، در نظر گرفت. هدف از بیان این اعداد، ارائه تصویری روشن از وضعیت گذشته و تغییراتی است که در دوره اخیر دنبال شده است.
جلوگیری از ایجاد بدهی جدید
معاون برنامه‌ریزی و توسعه منابع وزارت آموزش‌وپرورش با اشاره به اقدامات انجام‌شده در دوره اخیر گفت: امروز، با همکاری وزیر آموزش‌وپرورش، دولت، سازمان برنامه‌وبودجه، سازمان اداری و استخدامی و سایر اجزای نظام حکمرانی، وضعیت پرداخت‌ها و تعهدات مالی وزارتخانه تغییر کرده است.
وی افزود: اداره چنین مجموعه بزرگی بدون همراهی بخش‌های مختلف دولت امکان‌پذیر نیست؛ زیرا هر بخش از نظام اداری و مالی کشور، بخشی از سازوکار تأمین منابع و پرداخت‌ها را بر عهده دارد و اگر این اجزا هماهنگ عمل نکنند، کل فرایند با مشکل مواجه می‌شود.
فرهادی تصریح کرد: در طول دو سال گذشته، بدهی جدیدی در آموزش‌وپرورش ایجاد نشده است. اگر بدهی جدیدی ایجاد شده بود، مدیران آموزش‌وپرورش استان‌ها باید آن را اعلام می‌کردند؛ اما در این دوره توانسته‌ایم از ایجاد بدهی جدید جلوگیری کنیم.
وی ادامه داد: علاوه بر این، حدود 108 هزار میلیارد تومان از بدهی‌های انباشته آموزش‌وپرورش نیز پرداخت شده است؛ آن هم در شرایطی که وضعیت اقتصادی کشور با محدودیت‌های بیشتری مواجه بوده است.
سخنگوی وزارت آموزش‌وپرورش این تغییر را حاصل همکاری و هماهنگی بخش‌های مختلف دولت دانست و گفت: نگاه مثبت دولت به نظام تعلیم و تربیت و همکاری مجموعه‌های مسئول در تأمین منابع، در تحقق این اقدامات نقش داشته است. البته این اقدامات به معنای پایان یافتن همه مشکلات نیست؛ بلکه نشان می‌دهد که با برنامه‌ریزی و هماهنگی می‌توان بخشی از تعهدات گذشته را سامان داد و از ایجاد بدهی‌های تازه جلوگیری کرد.
فرهادی در بخش دیگری از سخنان خود، با اشاره به شرایط کلان کشور تأکید کرد که تحولات و فشارهای بیرونی را نباید دست‌کم گرفت و در عین حال، لازم است مسئولان با شناخت دقیق شرایط، از منابع موجود به بهترین شکل استفاده کنند.
معاون وزیر آموزش‌وپرورش با اشاره به وضعیت نیروی انسانی این وزارتخانه اظهار کرد: در فاصله سال‌های 1402 تا 1405، بیش از 270 هزار نیرو در آموزش‌وپرورش جذب شده‌اند؛ به این معنا که بیش از یک‌چهارم نیروهای شاغل این وزارتخانه در فاصله حدود چهار تا پنج سال اخیر به مجموعه اضافه شده‌اند.
وی افزود: بخش قابل توجهی از نیروهای جذب‌شده، جوان هستند و این موضوع از نظر ترکیب سنی نیروی انسانی و آینده نظام تعلیم و تربیت اهمیت دارد.
فرهادی با اشاره به موج بازنشستگی معلمان در سال 1402 گفت: در آن سال حدود 74 هزار نفر در آموزش‌وپرورش بازنشسته شدند؛ رقمی که در تاریخ این مجموعه بی‌سابقه بود. البته شیب این روند در سال‌های بعد رو به کاهش است و شرایط از نظر حجم بازنشستگی تغییر می‌کند.
وی تأکید کرد: مدیریت هم‌زمان ورود نیروهای جدید و خروج نیروهای باتجربه، یکی از مسائل مهم آموزش‌وپرورش است و باید به‌گونه‌ای برنامه‌ریزی شود که ضمن تأمین نیروی انسانی موردنیاز مدارس، انتقال تجربه و حفظ کیفیت آموزشی نیز مورد توجه قرار گیرد.
توزیع رایگان شیر و تغذیه سالم پس از حدود 17 سال
فرهادی در ادامه، از اجرای دوباره برنامه تغذیه رایگان دانش‌آموزان پس از حدود 17 سال خبر داد و گفت: پس از نزدیک به 17 سال، برنامه تغذیه رایگان دانش‌آموزی دوباره در دستور کار قرار گرفته است؛ برنامه‌ای که پیش‌تر بیشتر با عنوان توزیع شیر رایگان شناخته می‌شد، اما اکنون به دلیل تنوع اقلام، عنوان تغذیه رایگان برای آن به کار می‌رود.
وی توضیح داد: حدود 70 درصد این برنامه به شیر و 30 درصد آن به سایر اقلام تغذیه سالم اختصاص دارد که در کنار شیر در اختیار دانش‌آموزان قرار می‌گیرد.
معاون برنامه‌ریزی و توسعه منابع وزارت آموزش‌وپرورش با اشاره به اعتبارات این طرح گفت: اعتبار ملی در نظر گرفته‌شده برای این برنامه، بر اساس ارقام مطرح‌شده در نشست، حدود 15 هزار و 600 میلیارد تومان است و سهم استان کردستان از این اعتبار بیش از 310 میلیارد تومان خواهد بود.
وی با تأکید بر اهمیت تغذیه در دوران رشد دانش‌آموزان افزود: توجه به سلامت و تغذیه دانش‌آموزان، به‌ویژه دانش‌آموزانی که در سن رشد قرار دارند و به دلیل تحصیل از خانواده‌های خود دور هستند، اهمیت زیادی دارد. اجرای این برنامه می‌تواند بخشی از نیازهای تغذیه‌ای دانش‌آموزان را تأمین کند.
رشد اعتبارات سرانه دانش‌آموزی؛ از 1900 میلیارد تومان تا 26 هزار میلیارد تومان
سخنگوی وزارت آموزش‌وپرورش در بخش دیگری از سخنان خود، به روند افزایش اعتبارات سرانه دانش‌آموزی پرداخت و گفت: در سال 1402، اعتبار سرانه دانش‌آموزی وزارت آموزش‌وپرورش حدود یک‌هزار و 900 میلیارد تومان بود که نزدیک به 54 درصد آن تخصیص پیدا کرد.
وی افزود: این رقم در سال 1403 به حدود 4 هزار و 900 میلیارد تومان رسید، در سال 1404 به حدود 11 هزار میلیارد تومان افزایش یافت و برای سال جاری نیز رقم 26 هزار میلیارد تومان در نظر گرفته شده است.
فرهادی با اشاره به اظهارات مطرح‌شده درباره پایین بودن مبالغ پرداختی به برخی مدارس کردستان گفت: نماینده سازمان بازرسی به دریافت مبالغی در حدود چهار تا پنج میلیون یا هفت تا هشت میلیون تومان از سوی برخی مدارس اشاره کرد. برای بررسی این موضوع باید میزان اعتبارات توزیع‌شده، تعداد دانش‌آموزان و نحوه توزیع منابع را نیز در نظر گرفت.
وی با ارائه آماری از اعتبارات تخصیص‌یافته به مدارس استان کردستان اظهار کرد: از ابتدای سال تحصیلی جاری تا زمان برگزاری این نشست، حدود 87 میلیارد تومان سرانه میان مدارس استان توزیع شده است.
معاون وزیر آموزش‌وپرورش افزود: جمعیت دانش‌آموزی استان کردستان حدود 315 هزار نفر است. اگر اعتبار توزیع‌شده را به تعداد دانش‌آموزان تقسیم کنیم، به‌طور میانگین حدود 280 هزار تومان به ازای هر دانش‌آموز به دست می‌آید.
وی برای روشن شدن نحوه محاسبه این رقم گفت: اگر مدرسه‌ای حدود 150 دانش‌آموز داشته باشد، بر اساس این میانگین، نزدیک به 42 میلیون تومان سرانه دریافت می‌کند. البته این ارقام میانگین هستند و به معنای آن نیست که همه مدارس دقیقاً به یک میزان اعتبار دریافت کرده‌اند.
فرهادی با تأکید بر اینکه سیاست وزارت آموزش‌وپرورش در توزیع سرانه، توجه به مدارس محروم‌تر است، اظهار کرد: تلاش می‌کنیم توزیع منابع را از مظلوم‌ترین و محروم‌ترین دانش‌آموزان آغاز کنیم؛ به همین دلیل، مدارس شبانه‌روزی در اولویت قرار دارند.
وی توضیح داد: دانش‌آموزان مدارس شبانه‌روزی به دلیل ادامه تحصیل از خانواده‌های خود جدا می‌شوند؛ آن هم در سنی که بیش از هر زمان دیگری به حمایت والدین و تغذیه مناسب نیاز دارند. از این رو، تأمین نیازهای این دانش‌آموزان باید در اولویت قرار گیرد.
معاون وزیر آموزش‌وپرورش افزود: پس از توجه به مدارس شبانه‌روزی، مدارس روستایی و مناطق محروم نیز مورد توجه قرار می‌گیرند؛ زیرا کمبود اعتبارات نباید باعث شود دانش‌آموزان، به‌ویژه دختران مناطق روستایی، به دلیل مشکلات مالی یا دسترسی دشوار به امکانات، ناچار به ترک تحصیل شوند.
وی تأکید کرد: در توزیع منابع باید شرایط مدارس، محرومیت منطقه، نیازهای دانش‌آموزان و ضرورت جلوگیری از ترک تحصیل مورد توجه قرار گیرد. بنابراین، میانگین سرانه به‌تنهایی تمام جزئیات نحوه تخصیص منابع به مدارس را نشان نمی‌دهد.
سهم آموزش‌وپرورش از بودجه کشور افزایش یافته است
فرهادی با اشاره به اهمیت جایگاه آموزش‌وپرورش در نظام بودجه‌ریزی کشور گفت: یکی از نکات مهمی که در این نشست نیز مطرح شد، ضرورت توجه به آموزش و علم‌آموزی و قرار گرفتن آموزش‌وپرورش در اولویت‌های نظام حکمرانی است.
وی افزود: در دوره‌هایی، سهم آموزش‌وپرورش از بودجه کشور تا حدود 16 درصد افزایش یافته و در دوره‌هایی نیز به حدود 7 درصد کاهش پیدا کرده است. آثار کاهش سهم آموزش‌وپرورش از بودجه را می‌توان در وضعیت زیرساخت‌ها، توان آموزشی و حتی برخی دستاوردهای علمی، فناورانه و جایگاه بین‌المللی کشور مشاهده کرد.
سخنگوی وزارت آموزش‌وپرورش اظهار کرد: در حال حاضر سهم آموزش‌وپرورش از بودجه کشور از 10 درصد عبور کرده و روند افزایش این سهم نیز ادامه یافته است. با این حال، افزایش اخیر به‌تنهایی برای جبران عقب‌ماندگی‌هایی که در سال‌های گذشته ایجاد شده‌اند، کافی نیست.
وی با اشاره به رشد اعتبارات آموزش‌وپرورش در دو سال اخیر گفت: در بودجه سال 1404، اعتبارات آموزش‌وپرورش نسبت به سال 1403 حدود 67.5 درصد رشد داشت؛ در حالی که میانگین رشد بودجه کشور در همان دوره حدود 37 درصد بود. به این ترتیب، رشد بودجه آموزش‌وپرورش نزدیک به 30 واحد درصد بیشتر از میانگین رشد بودجه کشور بود.
فرهادی ادامه داد: در بودجه سال 1405 نیز رشد اعتبارات آموزش‌وپرورش حدود 46 درصد بوده که بر اساس ارقام مطرح‌شده، نزدیک به 20 واحد درصد بالاتر از میانگین رشد بودجه کشور است.
وی تأکید کرد: با وجود این افزایش‌ها، عقب‌ماندگی‌های انباشته ناشی از کم‌توجهی به جایگاه تعلیم و تربیت در سال‌های گذشته به‌سادگی جبران نمی‌شود. افزایش بودجه اقدامی ضروری است، اما باید در کنار آن، منابع به‌درستی تخصیص پیدا کنند و به بهبود واقعی وضعیت مدارس و معلمان منجر شوند.
میانگین دریافتی معلمان حدود 29 میلیون و 100 هزار تومان است
معاون برنامه‌ریزی و توسعه منابع وزارت آموزش‌وپرورش در ادامه به وضعیت حقوق و دریافتی معلمان اشاره کرد و گفت: وضعیت حقوقی معلمان همچنان نیازمند توجه ویژه است و در این زمینه باید از بیان اعداد نادرست یا ارائه تصویری غیرواقعی از دریافتی فرهنگیان پرهیز کرد.
وی افزود: میانگین دریافتی معلمان شاغل در حال حاضر حدود 29 میلیون و 100 هزار تومان است. البته باید توجه داشت که بیش از یک‌چهارم معلمان کشور جوان و تازه‌استخدام هستند و سابقه خدمت کمتری دارند؛ موضوعی که در بررسی میانگین دریافتی‌ها باید مورد توجه قرار گیرد.
فرهادی با تأکید بر ضرورت پیگیری مسائل معیشتی فرهنگیان اظهار کرد: موضوع حقوق معلمان با همکاری دولت در حال پیگیری است، اما واقعیت این است که وضعیت معیشتی آنان همچنان به توجه بیشتری نیاز دارد.
وی با اشاره به جایگاه معلم در نظام تعلیم و تربیت گفت: معلم باید در جایگاهی شایسته قرار گیرد تا بتواند دانش‌آموز خود را به جایگاه بالاتری برساند. شأن و منزلت معلم باید حفظ شود و شرایطی فراهم شود که فرهنگیان بتوانند با انگیزه و توان کافی به رسالت آموزشی و تربیتی خود عمل کنند.
فرهادی در پایان بخش ارائه‌شده از سخنان خود، بر ضرورت توجه به جایگاه معلم، استفاده درست از منابع و استمرار همکاری اجزای مختلف دولت برای بهبود وضعیت آموزش‌وپرورش تأکید کرد.
نظرات
نظر شما ثبت شد؛ پس از بررسی، در صورت تأیید نمایش داده می‌شود.
هنوز نظری منتشر نشده است.