توسعه قشم زمانی در زندگی مردم معنا می‌یابد که دسترسی پایدار و عادلانه به آب،به بخشی از واقعیت روزمره تبدیل شود

به گزارش بخش استان‌ها در وبانگاه به نقل از خبرگزاری تسنیم دفتر جزایر خلیج فارس، یادداشت از حمیده عبدالهی فعال رسانه‌ای، جزیره قشم در سال‌های اخیر شاهد گسترش فعالیت‌های اقتصادی، گردشگری و زیرساختی بوده است. اجرای طرح‌های عمرانی، ورود سرمایه‌گذاری‌های تازه و تعریف برنامه‌های توسعه‌ای، ظرفیت‌های متعددی را پیش روی این جزیره قرار داده؛ با این حال، در کنار همه این تحولات، تأمین پایدار آب همچنان یکی از نیازهای اساسی و تعیین‌کننده زندگی مردم است.

آب از آن دسته نیازهایی نیست که بتوان تأمین آن را به آینده موکول کرد. خانوارها هر روز به این منبع حیاتی نیاز دارند و تداوم فعالیت‌های اقتصادی نیز به دسترسی مطمئن به آن وابسته است. از همین رو، مسئله آب در قشم را نمی‌توان صرفاً یک چالش فنی یا مجموعه‌ای از طرح‌های عمرانی دانست؛ این موضوع با کیفیت مدیریت محلی، اولویت‌بندی منابع و چگونگی توزیع امکانات ارتباط مستقیم دارد.

در چنین شرایطی، آغاز پروژه آب‌شیرین‌کن قشم‌آب با ظرفیت نهایی 30 هزار مترمکعب در شبانه‌روز را می‌توان گامی در مسیر افزایش ظرفیت تأمین آب جزیره ارزیابی کرد. با این حال، میان ایجاد ظرفیت تولید و حل مسئله آب فاصله‌ای وجود دارد که تنها با تکمیل زنجیره انتقال، ذخیره‌سازی و توزیع و در نهایت دسترسی مصرف‌کننده به آب پر می‌شود. ظرفیت اسمی یک تأسیسات، هر اندازه قابل‌توجه باشد، به‌تنهایی تضمین‌کننده آبرسانی منظم به همه مناطق نیست.

این همان نکته‌ای است که باید در ارزیابی طرح‌های توسعه‌ای مورد توجه قرار گیرد. در بسیاری از موارد، نگاه‌ها به میزان سرمایه‌گذاری، ظرفیت اسمی تأسیسات و زمان بهره‌برداری از پروژه‌ها معطوف می‌شود؛ در حالی که مردم، نتیجه این طرح‌ها را با معیارهایی ملموس‌تر می‌سنجند: فاصله زمانی میان نوبت‌های آبرسانی، میزان وابستگی به تانکر، هزینه تأمین آب و اطمینان از دسترسی مستمر به آب مورد نیاز خانواده.

موضوع مهم دیگر، عدالت در دسترسی به آب است. تفاوت‌های جغرافیایی، فاصله مناطق از مراکز تأمین، ظرفیت خطوط انتقال و وضعیت شبکه توزیع، شرایط آبرسانی در نقاط مختلف قشم را متفاوت می‌کند. بنابراین، برنامه‌ریزی برای تأمین آب جزیره نباید صرفاً بر افزایش ظرفیت تولید متمرکز باشد؛ بلکه باید مشخص کند کدام مناطق در اولویت قرار دارند، منابع بر چه اساسی میان آن‌ها توزیع می‌شود و برای نقاطی که با کمبودهای مستمر روبه‌رو هستند، چه راهکار مشخصی در نظر گرفته شده است.

در این میان، هماهنگی میان دستگاه‌های مسئول نقشی تعیین‌کننده دارد. تولید، انتقال، ذخیره‌سازی و توزیع آب، حلقه‌های به‌هم‌پیوسته یک زنجیره‌اند و نمی‌توان عملکرد هر بخش را جدا از نتیجه نهایی ارزیابی کرد. اگر ظرفیت تأسیسات تولیدی افزایش یابد، اما خطوط انتقال یا مخازن ذخیره با محدودیت روبه‌رو باشند، دستاورد نهایی متناسب با سرمایه‌گذاری انجام‌شده نخواهد بود. شفافیت در تقسیم مسئولیت‌ها و انتشار اطلاعات عملکردی می‌تواند به شناسایی گلوگاه‌ها و پاسخ‌گویی دقیق‌تر دستگاه‌های مرتبط کمک کند.

قشم برای توسعه اقتصادی و گردشگری به سرمایه‌گذاری و زیرساخت‌های متناسب نیاز دارد؛ اما پایداری این مسیر، بدون توجه به کیفیت زندگی ساکنان امکان‌پذیر نیست. توسعه را نمی‌توان تنها با تعداد پروژه‌های اجراشده، حجم اعتبارات اختصاص‌یافته یا ظرفیت تأسیسات تازه سنجید. معیار مهم‌تر آن است که این سرمایه‌گذاری‌ها چه تغییری در زندگی روزمره مردم ایجاد کرده‌اند و تا چه اندازه توانسته‌اند نیازهای اساسی آنان را پاسخ دهند.

مسئله آب در قشم، فراتر از احداث یک تأسیسات یا توسعه شبکه‌ای از خطوط انتقال است؛ این مسئله آزمونی برای سنجش فاصله میان برنامه‌ریزی و نتیجه، میان ظرفیت‌های ایجادشده و خدماتی است که مردم واقعاً دریافت می‌کنند. هرچه ابعاد سرمایه گذاری‌ها گسترده‌تر می‌شود، ضرورت سنجش دستاوردهای ملموس آن‌ها نیز افزایش می‌یابد.

در نهایت، معیار توسعه در قشم فقط میزان آبی نیست که تولید می‌شود؛ بلکه آبی است که با اطمینان، عدالت و پایداری به دست مردم می‌رسد. توسعه زمانی از آمار و ارقام فراتر می‌رود که اثر آن در زندگی روزمره ساکنان دیده شود؛ گاهی باید آن را نه با حجم سرمایه‌گذاری، بلکه با قطره‌های آبی سنجید که به خانه‌های مردم می‌رسد.

/7558‌

©‌ وبانگاه، خبرگزاری تسنیم