نماینده ولی‌فقیه در امور حج و زیارت، تقوا، تفکر، زهد و عبرت‌آموزی را از عوامل تقویت بصیرت دانست.

به گزارش بخش استان‌ها در وبانگاه به نقل از خبرگزاری تسنیم از همدان، حجت‌الاسلام والمسلمین سید عبدالفتاح نواب ظهر امروز در دیدار با جمعی از فرهیختگان استان همدان، با اشاره به شرایط مهم و حساس ایران، منطقه و جهان، بر ضرورت شناخت مسئولیت‌ها و ایفای نقش متناسب با شرایط روز توسط فرهیختگان و نخبگان و افراد تأکید کرد.

وی با بیان اینکه به برکت درایت رهبر معظم انقلاب، دشمن شکست بزرگی را متحمل شده و دنیا به پیروزی ملت ایران اذعان کرده است، اظهار کرد: در چنین شرایطی، برخورداری از "بصیرت" و قدرت تشخیص اهمیت ویژه‌ای دارد و قرآن کریم و نهج‌البلاغه از منابع مهم بصیرت‌افزایی به شمار می‌روند.

نماینده ولی‌فقیه در امور حج و زیارت با استناد به آیه 108 سوره مبارکه یوسف، به جایگاه بصیرت در مسیر دعوت الهی اشاره کرد و گفت: خداوند در قرآن کریم می‌فرماید:«قُلْ هَٰذِهِ سَبِیلِی أَدْعُو إِلَى اللَّهِ عَلَىٰ بَصِیرَةٍ أَنَا وَمَنِ اتَّبَعَنِی وَسُبْحَانَ اللَّهِ وَمَا أَنَا مِنَ الْمُشْرِكِینَ»«بگو: این راه من است؛ من و هر کس از من پیروی کند، با بصیرت و بینایی به سوی خدا دعوت می‌کنیم؛ و خداوند منزه است و من از مشرکان نیستم.»همچنین پیامبر اکرم(ص) فرمودند: «لَیْسَ الْأَعْمَى مَنْ یَعْمَى بَصَرُهُ، إِنَّمَا الْأَعْمَى مَنْ تَعْمَى بَصِیرَتُهُ»؛ نابینای واقعی کسی نیست که چشمش نابینا باشد، بلکه کسی است که دیده بصیرتش نابینا شده باشد.

حجت‌الاسلام نواب با اشاره به اینکه بصیرت، تنها به معنای بینایی ظاهری نیست، افزود: در آموزه‌های دینی، بینایی حقیقی به شناخت و تشخیص حق از باطل بازمی‌گردد. امیرالمؤمنین امام علی(ع) نیز در تعبیری می‌فرمایند:«فَقْدُ الْبَصَرِ أَهْوَنُ مِنْ فَقْدِ الْبَصِیرَةِ»«از دست دادن بینایی چشم، آسان‌تر از دست دادن بصیرت است.»

وی در ادامه، "تقوا" را نخستین عامل افزایش بصیرت دانست و با اشاره به آیه 29 سوره مبارکه انفال اظهار کرد: خداوند درباره آثار تقوا می‌فرماید:«یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا إِنْ تَتَّقُوا اللَّهَ یَجْعَلْ لَكُمْ فُرْقَانًا وَیُكَفِّرْ عَنْكُمْ سَیِّئَاتِكُمْ وَیَغْفِرْ لَكُمْ وَاللَّهُ ذُو الْفَضْلِ الْعَظِیمِ»«ای کسانی که ایمان آورده‌اید، اگر از خدا پروا کنید، برای شما نیروی تشخیص حق از باطل قرار می‌دهد و گناهانتان را از شما می‌زداید و شما را می‌آمرزد؛ و خداوند دارای بخشش بزرگ است.»

نماینده ولی‌فقیه در امور حج و زیارت با بیان اینکه تقوا قدرت تشخیص صحیح را افزایش می‌دهد و زمینه تفکر، دوراندیشی و تدبیر را فراهم می‌کند، به کلام امیرالمؤمنین(ع) در خطبه 183 نهج‌البلاغه اشاره کرد که فرمودند: «وَاعْلَمُوا أَنَّهُ مَنْ یَتَّقِ اللَّهَ یَجْعَلْ لَهُ مَخْرَجاً مِنَ الْفِتَنِ، وَنُوراً مِنَ الظُّلَمِ»«بدانید هر کس تقوای الهی پیشه کند، خداوند برای او راه بیرون‌رفت از فتنه‌ها و نوری در تاریکی‌ها قرار می‌دهد.»

حجت‌الاسلام نواب عنوان کرد: تقوا انسان را در مواجهه با فتنه‌ها از سردرگمی و انحراف حفظ می‌کند و قدرت تشخیص و عبور صحیح از شرایط دشوار را در او افزایش می‌دهد.

وی دومین عامل تقویت بصیرت را "تفکر و اندیشه" دانست و استناد به کلام امیرالمؤمنین(ع) کردند که فرمودند:«رَأْسُ الِاسْتِبْصَارِ الْفِكْرَةُ» «اساس بینش و بصیرت، اندیشه است.» قرآن کریم نیز انسان را به تفکر فراخوانده و در آیه 50 سوره انعام می‌فرماید:«قُلْ هَلْ یَسْتَوِی الْأَعْمَىٰ وَالْبَصِیرُ أَفَلَا تَتَفَكَّرُونَ»«بگو: آیا نابینا و بینا یکسان‌اند؟ پس آیا نمی‌اندیشید؟»

نماینده ولی‌فقیه در امور حج و زیارت با اشاره به اهمیت تفکر در زنده نگه داشتن قلب و گشودن راه‌های حکمت، به کلام پیامبر (ص)استناد کرد و گفت: پیامبر اکرم(ص) فرمودند: «إِنَّ التَّفَكُّرَ حَیَاةُ قَلْبِ الْبَصِیرِ، كَمَا یَمْشِی الْمُسْتَنِیرُ فِی الظُّلُمَاتِ بِالنُّورِ، یُحْسِنُ التَّخَلُّصَ، وَیُقِلُّ التَّرَبُّصَ.»«اندیشیدن، مایه حیات قلب انسان بصیر است؛ همان‌گونه که انسان نورانی و روشن‌بین در تاریکی‌ها با نور حرکت می‌کند، به‌خوبی راه رهایی را می‌یابد و کمتر درنگ و توقف می‌کند."

حجت‌الاسلام نواب گفت: همچنین امام موسی کاظم(ع) در خطاب به هشام بن حکم فرمودند:«یَا هِشَامُ، إِنَّ لِكُلِّ شَیْءٍ دَلِیلًا، وَدَلِیلُ الْعَقْلِ التَّفَكُّرُ، وَدَلِیلُ التَّفَكُّرِ الصَّمْتُ، ...» «ای هشام! هر چیزی را راهنمایی است و راهنمای عقل، اندیشیدن است و راهنمای اندیشیدن، سکوت است...»

وی در ادامه، "سکوت سنجیده" را از دیگر زمینه‌های رشد حکمت و بینش برشمرد و با اشاره به روایتی از امام رضا(ع) اظهار کرد:«إِنَّ الصَّمْتَ بَابٌ مِنْ أَبْوَابِ الْحِكْمَةِ، إِنَّ الصَّمْتَ یَكْسِبُ الْمَحَبَّةَ، إِنَّهُ دَلِیلٌ عَلَى كُلِّ خَیْرٍ»«همانا سکوت دری از درهای حکمت است؛ سکوت محبت می‌آورد و راهنمای هر خیری است.»

نماینده ولی‌فقیه در امور حج و زیارت با اشاره به سیره علمی و اخلاقی علامه طباطبایی و آیت‌الله‌العظمی بهجت، بر اهمیت سکوت ، تأمل و پرهیز از سخنان غیرضروری تأکید کرد و سومین عامل افزایش بصیرت را "زهد در دنیا" دانست و با اشاره به آثار زهد در روایات اهل‌بیت(ع) بیان کرد: پیامبر اکرم(ص) می‌فرمایند: «مَنْ زَهِدَ فِی الدُّنْیَا عَلَّمَهُ اللَّهُ تَعَالَى بِلَا تَعَلُّمٍ، وَهَدَاهُ بِلَا هِدَایَةٍ، وَجَعَلَهُ بَصِیرًا، وَكَشَفَ عَنْهُ الْعَمَى»؛ هر کس دل از دنیا برکند، خداوند بدون آموزش ظاهری به او علم می‌آموزد، بدون راهنمایی دیگران هدایتش می‌کند، او را صاحب بصیرت می‌سازد و نابینایی و کوردلی را از او برطرف می‌کند.

حجت‌الاسلام نواب با اشاره به زندگی ساده قائد شهید و خانواده ایشان، زهد و پرهیز از تجمل را از ویژگی‌های مورد توجه ایشان دانست و چهارمین عامل تقویت بصیرت را "عبرت‌آموزی و پندگرفتن" از حوادث و سرگذشت گذشتگان عنوان کرد و با استناد به کلام امیرالمؤمنین(ع) در نهج‌البلاغه گفت:«فَلْیَنْتَفِعِ امْرُؤٌ بِنَفْسِهِ، فَإِنَّمَا الْبَصِیرُ مَنْ سَمِعَ فَتَفَكَّرَ، وَنَظَرَ فَأَبْصَرَ، وَانْتَفَعَ بِالْعِبَرِ، ثُمَّ سَلَكَ جَدَداً وَاضِحاً، یَتَجَنَّبُ فِیهِ الصَّرْعَةَ فِی الْمَهَاوِی، وَالضَّلَالَ فِی الْمَغَاوِی.» پس هر انسانی باید از وجود خود بهره گیرد؛ زیرا انسان صاحب بصیرت کسی است که بشنود و بیندیشد، بنگرد و بینا شود و از عبرت‌ها بهره ببرد؛ سپس در راهی روشن گام بردارد و از سقوط در پرتگاه‌ها و گمراهی در مسیرهای انحرافی دوری کند.

وی افزود: همچنین امام علی(ع) در حکمت 297 نهج‌البلاغه فرموده‌اند: «إِنَّمَا یَنْظُرُ الْمُؤْمِنُ إِلَى الدُّنْیَا بِعَیْنِ الِاعْتِبَارِ» مؤمن همواره با دیده عبرت و پندآموزی به دنیا می‌نگرد. انسان باید از حوادث و تجربه‌های پیشینیان درس بگیرد و از کنار رویدادها بدون تأمل و پندآموزی عبور نکند؛ چراکه عبرت‌آموزی، زمینه شناخت بهتر واقعیت‌ها و تصمیم‌گیری آگاهانه را فراهم می‌کند.

نماینده ولی‌فقیه در امور حج و زیارت در جمع‌بندی سخنان خود، تقوا، تفکر و اندیشه، زهد در دنیا و عبرت‌آموزی را چهار عامل مهم در افزایش بصیرت دانست و بر ضرورت بهره‌گیری از معارف قرآن و اهل‌بیت(ع) برای تقویت قدرت تشخیص و شناخت صحیح در شرایط مختلف تأکید کرد.

در پایان این نشست، جمعی از فرهیختگان استان همدان دیدگاه‌ها، پرسش‌ها و پیشنهادهای خود را مطرح کردند.

©‌ وبانگاه، خبرگزاری تسنیم