به گزارش بخش استانها در وبانگاه به نقل از خبرگزاری تسنیم از بیرجند، خراسان جنوبی به دلیل برخورداری از ذخایر متنوع معدنی و موقعیت جغرافیایی خاص، ظرفیتهای قابل توجهی برای توسعه صنایع معدنی و صادراتمحور دارد؛ ظرفیتی که بهرهبرداری مؤثر از آن مستلزم تکمیل زیرساختها، جذب سرمایهگذار و حرکت از خامفروشی به سمت فرآوری مواد معدنی است. توسعه زیرساختهای صنعتی و معدنی، جذب سرمایهگذاریهای جدید، احیای واحدهای راکد، حمایت از صنایع کوچک و متوسط، تأمین مواد اولیه و سوخت واحدهای تولیدی و نظارت بر بازار از جمله موضوعاتی است که در شرایط کنونی اهمیت ویژهای در مسیر توسعه اقتصادی خراسان جنوبی دارد.
مهدی پارسا، مدیرکل صنعت، معدن و تجارت خراسان جنوبی، در گفتوگوی تفصیلی با خبرنگار تسنیم از بیرجند به تشریح مهمترین اقدامات، دستاوردها، چالشها و برنامههای این مجموعه در حوزه صنعت، معدن و تجارت استان پرداخت.
96 درصد صنایع استان کوچک و متوسط هستند
تسنیم: یکی از موضوعات مهم در حوزه صنعت استان، حمایت از واحدهای تولیدی بهویژه صنایع کوچک و متوسط است. چه برنامههایی برای حمایت از این واحدها در دستور کار قرار دارد؟
پارسا: حدود 96 درصد واحدهای صنعتی استان را صنایع کوچک و متوسط تشکیل میدهند و طبیعی است که این واحدها در مقایسه با صنایع بزرگ آسیبپذیری بیشتری داشته باشند. به همین دلیل، توجه به موضوع فناوری، آموزش، ارتقای تکنولوژی، بهروزرسانی تجهیزات و حرکت بر اساس استانداردهای ملی از اولویتهای ماست.
در همین راستا، همکاران ما در شرکت شهرکهای صنعتی استان بهصورت مستمر دورههای آموزشی برگزار میکنند تا واحدهای تولیدی بتوانند دانش فنی و توان رقابتی خود را ارتقا دهند. از سوی دیگر، موضوع پیگیری مشکلات واحدهای تولیدی را بهصورت جدی دنبال میکنیم. جلسات کارگروه تسهیل و رفع موانع تولید بهصورت منظم برگزار میشود و مسائل واحدهای صنعتی، معدنی و حتی سایر بنگاههای اقتصادی استان در این جلسات مورد بررسی قرار میگیرد.

398 مصوبه برای رفع موانع تولید در 6 ماه
تسنیم: عملکرد کارگروه تسهیل و رفع موانع تولید در سال جاری چگونه بوده است؟
پارسا: یکی از اقدامات مهم در این زمینه، برگزاری یکشنبههای صنعتی با حضور استاندار خراسان جنوبی است. تقریباً میتوان گفت واحد صنعتی مهمی در استان وجود ندارد که در قالب این برنامه مورد بازدید قرار نگرفته باشد. نکته قابل توجه این است که دامنه فعالیت این کارگروه صرفاً به حوزه صنعت و معدن محدود نیست؛ بلکه بنگاههای اقتصادی وابسته به دستگاههای مختلف از جمله جهاد کشاورزی، میراث فرهنگی، خدمات و اصناف نیز میتوانند مشکلات خود را از طریق دبیرخانه مطرح کنند.
در ششماهه نخست امسال 17 جلسه کارگروه برگزار کردیم که حاصل آن حدود 398 مصوبه بوده است. از این تعداد، حدود 77 درصد مصوبات اجرایی شده است. دستگاههای خدماترسان، بانکها، امور مالیاتی، تأمین اجتماعی، گمرک و سایر مجموعههای مرتبط در این جلسات مشارکت دارند و با تأکید استاندار، جلسات بهصورت منظم برگزار میشود. این روند موجب ایجاد همگرایی و انسجام خوبی میان دستگاههای اجرایی برای رفع مشکلات واحدهای تولیدی شده است.
رتبه دوم خراسان جنوبی در احیای واحدهای راکد کشور
تسنیم: یکی از نتایج این اقدامات در زمینه احیای واحدهای راکد چه بوده است؟
پارسا: یکی از نتایج این اقدامات، عملکرد استان در زمینه احیای واحدهای راکد بوده است؛ بهطوریکه خراسان جنوبی در راهاندازی و احیای واحدهای راکد رتبه دوم کشور را کسب کرده و گزارش این موضوع نیز به رئیسجمهور ارائه شده است. بخش قابل توجهی از واحدهای راکد احیاشده به حوزه معدن مربوط بودهاند. در مواردی که معادن بلاتکلیف بودند، از طریق برگزاری مزایده، زمینه واگذاری آنها به سرمایهگذاران جدید فراهم شد.

سرمایهگذاری 36 همتی در طرحهای صنعتی استان
تسنیم: آخرین وضعیت سرمایهگذاری و صدور مجوزهای صنعتی در استان چگونه است؟
پارسا: در حال حاضر 911 جواز تأسیس صنعتی در سطح استان داریم که ظرفیت قابل توجهی برای توسعه فعالیتهای اقتصادی و ایجاد اشتغال محسوب میشود. از ابتدای سال جاری تاکنون 35 پروانه بهرهبرداری صنعتی صادر شده که مجموع سرمایهگذاری آنها حدود 36 هزار میلیارد تومان است و زمینه اشتغال مستقیم نزدیک به یکهزار و 900 نفر را فراهم کرده است. همچنین در همین مدت 70 واحد صنعتی و معدنی به چرخه تولید بازگشتهاند که این موضوع در کنار راهاندازی طرحهای جدید، نقش مهمی در افزایش ظرفیت تولید استان دارد.
خراسان جنوبی رتبه چهارم کشور در ذخایر معدنی را دارد
تسنیم: خراسان جنوبی از استانهای معدنی کشور محسوب میشود. وضعیت فعالیتهای معدنی و سرمایهگذاری در این بخش را چگونه ارزیابی میکنید؟
پارسا: خراسان جنوبی از ظرفیتهای معدنی قابل توجهی برخوردار است و بخش مهمی از آینده اقتصادی استان به استفاده صحیح از این منابع وابسته است. در حوزه معدن، از ابتدای سال تاکنون 14 پروانه بهرهبرداری و 19 گواهی کشف صادر شده است. استان از نظر ذخایر معدنی رتبه چهارم کشور را دارد و در زمینه اشتغال معدنی نیز جایگاه قابل توجهی کسب کرده است.
همچنین در شاخصهای صدور پروانه اکتشاف، پروانه بهرهبرداری و گواهی کشف، استان جایگاه نخست کشور را در آمار اعلامشده به دست آورده است. در حوزه صنایع معدنی نیز ظرفیتهای خوبی ایجاد شده است. بیش از 13 واحد فرآوری در ارتباط با مواد اولیه معدنی و زغالسنگ در استان فعالیت دارند. همچنین بیش از 8 واحد مرتبط با زغالسنگ در شهرستان طبس فعال هستند. در زمینه مس نیز بیش از 10 واحد صنعتی و طرح مرتبط با کنسانتره مس در استان وجود دارد و در حوزه طلا نیز چهار واحد در استان فعالیت میکنند.

حرکت به سمت فرآوری مواد معدنی و جلوگیری از خامفروشی
تسنیم: با توجه به ظرفیتهای معدنی استان، چه برنامهای برای جلوگیری از خامفروشی و ایجاد ارزش افزوده وجود دارد؟
پارسا: نکته مهم این است که صرف استخراج مواد معدنی نمیتواند ارزش افزوده مورد انتظار را ایجاد کند. ذخایر معدنی زمانی به ثروت واقعی تبدیل میشوند که فرآوری آنها در داخل استان انجام شود. بنابراین، سیاست ما حرکت به سمت جلوگیری از خامفروشی و توسعه صنایع فرآوری است. باید تلاش کنیم مواد معدنی پس از استخراج در همین استان فرآوری شوند و محصولات با ارزش افزوده بالاتر به بازارهای داخلی و خارجی عرضه شوند. این موضوع علاوه بر افزایش درآمد اقتصادی، زمینه اشتغال پایدار و توسعه مناطق معدنی را نیز فراهم میکند.
پست 400 کیلوولت نهبندان؛ گامی برای توسعه صنایع معدنی
تسنیم: یکی از چالشهای مهم فعالیتهای معدنی در خراسان جنوبی، گستردگی جغرافیایی و کمبود زیرساختهاست. برای رفع این مشکلات چه اقداماتی انجام شده است؟
پارسا: مساحت خراسان جنوبی حدود 150 هزار کیلومتر مربع است که نزدیک به 10 درصد مساحت کشور را شامل میشود. این گستردگی از یک طرف ظرفیتهای معدنی فراوانی در اختیار استان قرار داده و از طرف دیگر، تأمین زیرساخت برای واحدهای معدنی را با دشواریهایی مواجه کرده است. بسیاری از معادن برای احداث واحدهای فرآوری به برق، آب و سایر زیرساختها نیاز دارند و در برخی مناطق به دلیل نبود امکان دسترسی مناسب به شبکه برق، واحدهای معدنی ناچار به استفاده از دیزل ژنراتور هستند.
یکی از اهداف مهم ما این است که با همکاری دستگاههای خدماترسان، بخشی از زیرساختهای مورد نیاز را در قالب مجتمعهای معدنی تأمین کنیم. در همین زمینه، اقدامات خوبی در حوزه توسعه زیرساختها انجام شده است. احداث پست 400 کیلوولت نهبندان و ایجاد ظرفیتهای جدید انتقال و تأمین برق از جمله اقدامات مهم به شمار میرود. همچنین طرحهایی مانند انتقال آب از دریای عمان، توسعه راهآهن و اجرای خط انتقال گاز دشتک، میتوانند در آینده زمینه توسعه صنایع معدنی و جذب سرمایهگذاریهای جدید را فراهم کنند.

تدوین سند آمایش صنعت و معدن برای هدایت سرمایهگذاریها
تسنیم: تهیه سند آمایش و توسعه صنعت و معدن استان چه جایگاهی در برنامههای شما دارد؟
پارسا: با دستور استاندار، تدوین برنامه آمایش و توسعه صنعت و معدن استان را در دستور کار قرار دادهایم. هدف از تهیه این سند، حرکت به سمت توسعه صنعتی مبتنی بر ظرفیتها و مزیتهای واقعی خراسان جنوبی است. به بیان ساده، قرار است یک برنامه عملیاتی و زمانبندیشده داشته باشیم که مشخص کند چگونه باید از منابع معدنی و سایر ظرفیتهای اقتصادی استان برای ایجاد ارزش افزوده، خلق ثروت و اشتغال استفاده کنیم.
این سند به ما کمک میکند منابع و زیرساختها را هدفمند به کار بگیریم و برای ایجاد واحدهای صنعتی جدید، اولویتهای مشخصی داشته باشیم. ما اعتقاد داریم توسعه صنعتی نباید بدون توجه به ظرفیتهای منطقهای انجام شود. هر منطقه باید متناسب با منابع، امکانات و مزیتهای اقتصادی خود توسعه پیدا کند.
تربیت نیروی کار متناسب با نیاز صنایع آینده
تسنیم: با توسعه صنایع معدنی و اجرای طرحهای جدید، موضوع تأمین نیروی انسانی متخصص نیز اهمیت پیدا میکند. برای تربیت نیروی کار مورد نیاز آینده استان چه برنامهای دارید؟
پارسا: با توجه به طرحهای سرمایهگذاری و واحدهای صنعتی و معدنی که در آینده به بهرهبرداری خواهند رسید، موضوع تأمین نیروی انسانی متخصص اهمیت زیادی دارد. در حال حاضر نیز در برخی بخشها با نیاز واحدهای تولیدی به نیروی کار مواجه هستیم و استاندار تأکید ویژهای بر این موضوع دارند.
بر همین اساس، موضوع ایجاد و تقویت دانشکدهها و آموزشگاههای جوار صنعت را دنبال میکنیم تا نیروی انسانی متناسب با نیازهای واقعی صنایع استان تربیت شود. نکته مهم این است که آموزش نیروی کار باید متناسب با آمایش صنعتی هر استان باشد. نیازهای تخصصی صنایع خراسان جنوبی ممکن است با نیازهای خراسان شمالی یا سایر استانها متفاوت باشد. بنابراین، تلاش میکنیم آموزشها هدفمند، کاربردی و متناسب با ظرفیتهایی باشد که قرار است در آینده در استان ایجاد شوند.
اختصاص بیش از 30 درصد سرمایهگذاری خارجی استان به بخش معدن
تسنیم: درباره سرمایهگذاری خارجی در بخش صنعت و معدن استان نیز مطالبی مطرح شده است. چه طرحهایی در این زمینه وجود دارد؟
پارسا: در حال حاضر طرحهایی با مشارکت سرمایهگذاران خارجی در استان در دست اجراست. از جمله این طرحها، پروژه تولید کنسانتره الیاف شیشه در شهرک صنعتی شهید رحمانی خوسف است. همچنین سرمایهگذارانی از کشور چین و برخی کشورهای دیگر در حوزه انرژی خورشیدی در استان فعالیتهایی را دنبال میکنند. در حوزه زغالسنگ نیز سرمایهگذاری خارجی داریم. بر اساس آمار مطرحشده، بیش از 30 درصد سرمایهگذاری خارجی استان به حوزه معدن اختصاص دارد که نشاندهنده ظرفیت این بخش برای جذب سرمایههای جدید است.
تأمین سوخت ذخیره صنایع برای یک ماه و معادن برای دو ماه
تسنیم: تأمین سوخت مورد نیاز واحدهای صنعتی و معدنی، بهویژه در شرایط خاص، یکی از دغدغههای فعالان اقتصادی است. برای ذخیرهسازی سوخت چه تسهیلاتی در نظر گرفته شده است؟
پارسا: بهصراحت اعلام میکنم که در حال حاضر برای تأمین سوخت ذخیره واحدهای صنعتی و معدنی، سازوکار مشخصی در استان وجود دارد. واحدهای صنعتی میتوانند برای یک ماه و واحدهای معدنی برای دو ماه سوخت ذخیره دریافت کنند. متقاضیان باید ابتدا در سامانه صدف ثبتنام کرده و سپس برای پیگیری درخواست خود به سازمان صنعت، معدن و تجارت مراجعه کنند.
با همراهی همکاران ما در شرکت پخش فرآوردههای نفتی، تأمین سوخت ذخیره برای معادن، صنایع معدنی و واحدهای تولیدی دنبال میشود. البته برخی واحدها با مشکل کمبود فضای ذخیرهسازی مواجه هستند. در این زمینه نیز با تأکید استاندار، مقرر شده است اگر یک واحد صنعتی فضای کافی برای ذخیره سوخت نداشته باشد، بتواند با هماهنگی سازمان صمت و شرکت نفت از ظرفیت ذخیرهسازی واحد صنعتی یا معدنی مجاور استفاده کند.

نبود کمبود در ذخایر کالاهای اساسی استان
تسنیم: به موضوع بازار و نظارت بر قیمتها برسیم. در شرایط فعلی چه اقداماتی برای تأمین کالاهای اساسی و کنترل بازار انجام شده است؟
پارسا: در حوزه بازار، رویکرد ما بر سه محور اصلی استوار است؛ ابتدا تأمین کالا، سپس توزیع مناسب و در مرحله بعد نظارت بر بازار. خوشبختانه بر اساس بررسیهای انجامشده، در حال حاضر کمبود قابل توجهی در زمینه ذخایر کالاهای اساسی استان نداریم و کالاهای مورد نیاز در انبارهای بخش دولتی و خصوصی به میزان کافی موجود است. البته این موضوع حاصل همکاری دستگاههای اجرایی، همراهی اصناف و مشارکت مردم است. از ابتدای سال جاری چندین طرح نظارتی از جمله طرح نظارتی نوروز، ماه مبارک رمضان، بازگشایی مدارس و طرح جامع نظارت بر بازار اجرا شده است.
ضرورت ثبت و بهروزرسانی موجودی انبارها در سامانه جامع تجارت
تسنیم: در حوزه مبارزه با احتکار و نظارت بر انبارها چه اقداماتی انجام میشود؟
پارسا: یکی از موضوعات مهمی که بهصورت جدی دنبال میکنیم، پایش انبارها و مبارزه با احتکار است. از فعالان اقتصادی و صاحبان انبارها درخواست داریم اطلاعات موجودی کالا و ورود و خروج محصولات خود را بهصورت منظم در سامانه جامع انبارها و سامانه جامع تجارت ثبت و بهروزرسانی کنند.
در صورتی که موجودی واقعی انبار با اطلاعات ثبتشده در سامانه مغایرت داشته باشد، ممکن است تخلف محسوب شود و برای صاحب انبار مشکل ایجاد کند. تیمهای بازرسی نیز بهصورت تخصصی در سطح بازار حضور دارند و سامانه 124 برای دریافت گزارشها و شکایتهای مردمی فعال است.
تشکیل 850 پرونده تخلف در جریان 12 هزار و 905 بازرسی
تسنیم: آمار بازرسیها و پروندههای تخلف تشکیلشده از ابتدای سال تاکنون چقدر بوده است؟
پارسا: از ابتدای سال جاری تاکنون 12 هزار و 905 مورد بازرسی در سطح بازار استان انجام شده است. در جریان این بازرسیها حدود 850 پرونده تخلف تشکیل شده که ارزش ریالی آنها بیش از 170 میلیارد تومان برآورد میشود. بخشی از این پروندهها نیز در پی گزارشهای مردمی از طریق سامانه 124 تشکیل شده است؛ به این معنا که شهروندان موضوعی را گزارش کردهاند و همکاران ما پس از بررسی و پیگیری، در صورت احراز تخلف اقدام به تشکیل پرونده کردهاند.
از جمله تخلفات شناساییشده در بازار میتوان به درج نکردن قیمت کالا و سایر تخلفات مرتبط با عرضه و فروش اشاره کرد. تأکید ما این است که نظارت بر بازار با جدیت ادامه پیدا کند و مردم در صورت مشاهده هرگونه تخلف، موضوع را از طریق سامانه 124 اطلاع دهند.
وصول سالانه 500 میلیارد تومان حقوق دولتی از معادن
تسنیم: یکی از موضوعات مرتبط با فعالیت معادن، حقوق دولتی و بازگشت منافع آن به مناطق معدنی است. در این زمینه چه توضیحی دارید؟
پارسا: بهطور متوسط سالانه حدود 500 میلیارد تومان حقوق دولتی از معادن استان وصول میشود. موضوع مهم این است که منابع حاصل از حقوق دولتی معادن باید در مسیر توسعه و رفع مشکلات مناطق معدنی مورد استفاده قرار گیرد.
بر اساس سازوکارهای مربوط، بخشی از این منابع باید به همان مناطقی بازگردد که فعالیت معدنی در آنها انجام میشود و در پروژههای زیرساختی مانند آب، برق و راه هزینه شود. این موضوع اهمیت زیادی دارد؛ چراکه مردم مناطق معدنی باید آثار فعالیتهای اقتصادی و معدنی را در زندگی و توسعه منطقه خود مشاهده کنند.
منطقه آزاد تجاری؛ فرصتی برای توسعه صادرات و ارتباط با افغانستان
تسنیم: ایجاد منطقه آزاد تجاری در خراسان جنوبی چه تأثیری بر توسعه اقتصادی استان خواهد داشت و آخرین وضعیت آن چگونه است؟
پارسا: منطقه آزاد تجاری یکی از ظرفیتهای مهم اقتصادی خراسان جنوبی است که میتواند نقش مؤثری در جذب سرمایهگذاری، توسعه فناوری، ایجاد اشتغال و افزایش مبادلات تجاری ایفا کند. در این زمینه مشاوران مربوط انتخاب شدهاند و مطالعات اولیه و طرح پیشنهادی تهیه شده است. این طرح توسط کارشناسان دستگاههای اجرایی بررسی و در داخل استان تصویب شده و در حال پیگیری مراحل بعدی برای طرح در شورای برنامهریزی و توسعه استان هستیم.
با توجه به موقعیت جغرافیایی خراسان جنوبی و هممرزی با افغانستان، راهاندازی منطقه آزاد میتواند به کاهش هزینههای تولید، افزایش سرمایهگذاری و توسعه مبادلات تجاری بهویژه با کشور افغانستان کمک کند. بسیاری از واحدهای صنعتی و معدنی استان از ابتدا با نگاه صادراتمحور شکل گرفتهاند و محصولات آنها صرفاً محدود به بازار داخلی استان نیست.
محصولات صنعتی خراسان جنوبی در بازارهای کشور عرضه میشود
تسنیم: صادراتمحور بودن صنایع استان را چگونه میتوان در نمونههای موجود مشاهده کرد؟
پارسا: امروز بخشی از واحدهای تولیدی استان محصولات خود را به بازارهای خارج از خراسان جنوبی عرضه میکنند. برای نمونه، در حوزه ساخت سازهها و سولههای صنعتی، نزدیک به پنج واحد تولیدی در استان فعالیت دارند که محصولات آنها به استانهایی مانند کرمانشاه، تبریز، تهران و شیراز ارسال میشود.
این موضوع نشان میدهد که واحدهای صنعتی خراسان جنوبی توان رقابت در بازارهای خارج از استان را دارند و میتوانند با توسعه ظرفیت تولید، سهم بیشتری از بازار کشور را به دست آورند. یکی از اهداف ما این است که با توسعه زیرساختها و تسهیل سرمایهگذاری، زمینه افزایش تعداد واحدهای صادراتمحور را فراهم کنیم.

ایجاد شهرک فناوری اطلاعات برای حمایت از صنایع کوچک
تسنیم: شرکت شهرکهای صنعتی استان در زمینه توسعه فناوری و حمایت از صنایع کوچک چه برنامه جدیدی را دنبال میکند؟
پارسا: یکی از مشکلات اصلی صنایع کوچک و متوسط، موضوع بازاریابی و فروش محصولات است. در همین راستا، ایجاد شهرک فناوری اطلاعات در مقابل دانشگاه در دستور کار قرار گرفته است تا شرکتهای دانشبنیان و فناور بتوانند در آن مستقر شوند. هدف این است که از ظرفیت فناوری اطلاعات و ارتباطات برای حل بخشی از مشکلات واحدهای تولیدی، بهویژه در زمینه بازاریابی، فروش و معرفی محصولات استفاده کنیم.
با کمک شرکتهای فناور و دانشبنیان میتوانیم فرآیند بازاریابی و فروش را به بستر فناوری اطلاعات منتقل کنیم و زمینه دسترسی بهتر تولیدکنندگان استان به بازارهای هدف را فراهم سازیم. این اقدام در کنار توسعه صنایع کوچک و متوسط میتواند به افزایش رقابتپذیری و تقویت اقتصاد استان کمک کند.
تکمیل زیرساختها و توسعه صنایع فرآوری؛ محور آینده اقتصادی استان
تسنیم: در پایان، چشمانداز توسعه صنعت، معدن و تجارت خراسان جنوبی را چگونه ترسیم میکنید؟
پارسا: خراسان جنوبی ظرفیتهای بسیار خوبی در حوزه صنعت، معدن، انرژی و تجارت دارد. آنچه اهمیت دارد این است که بتوانیم از این ظرفیتها بهصورت هدفمند استفاده کنیم. در حوزه معدن باید به سمت فرآوری بیشتر و جلوگیری از خامفروشی حرکت کنیم. در بخش صنعت نیز توسعه صنایع کوچک و متوسط، ارتقای فناوری و حمایت از سرمایهگذاران باید با جدیت دنبال شود.
از طرف دیگر، تکمیل زیرساختهای آب، برق، گاز و حملونقل، توسعه منطقه آزاد و تربیت نیروی انسانی متناسب با نیاز صنایع، از الزامات تحقق این برنامههاست. ما معتقدیم با اجرای برنامه آمایش صنعت و معدن، استفاده صحیح از منابع و ظرفیتهای استان و همکاری دستگاههای اجرایی، میتوان زمینه افزایش تولید، ایجاد اشتغال پایدار و خلق ثروت در خراسان جنوبی را فراهم کرد. در این مسیر به همراهی رسانهها نیز نیاز داریم تا ظرفیتها، فرصتهای سرمایهگذاری و مشکلات بخش تولید بهدرستی منعکس شود.





نظرات
نظر شما ثبت شد؛ پس از بررسی، در صورت تأیید نمایش داده میشود.
هنوز نظری منتشر نشده است.