معاون وزیر نیرو از پیشنهاد احداث ۱۰ هزار مگاوات نیروگاه خورشیدی در واحدهای مسکونی خبر داد. این طرح با هدف کاهش فشار بر شبکه برق، صرفه‌جویی در مصرف سوخت‌های فسیلی و درآمدزایی خانوارها مطرح شده است.

توسعه نیروگاه‌های خورشیدی پشت‌بامی به عنوان راهکاری برای افزایش ظرفیت تولید برق، کاهش فشار بر شبکه سراسری و مشارکت مردم در تأمین انرژی، مورد توجه سیاست‌گذاران حوزه برق قرار گرفته است. این طرح علاوه بر کمک به عبور از ناترازی انرژی، می‌تواند زمینه‌ساز درآمدزایی خانوارها و گسترش انرژی پاک در کشور شود.

با افزایش مصرف برق در بخش‌های خانگی، تجاری و صنعتی، استفاده از ظرفیت‌های پراکنده تولید انرژی اهمیت بیشتری یافته است. پشت‌بام ساختمان‌های مسکونی، اداری، آموزشی و تجاری می‌توانند بستری برای نصب پنل‌های خورشیدی باشند و بدون نیاز به اختصاص زمین، برق را در نزدیکی محل مصرف تولید کنند.

کارشناسان معتقدند نیروگاه‌های خورشیدی پشت‌بامی از چند جهت برای صنعت برق کشور حائز اهمیت هستند. تولید برق در محل مصرف، بخشی از فشار واردشده به شبکه انتقال و توزیع را کاهش داده و می‌تواند در ساعات اوج مصرف تابستان به تأمین برق کمک کند. همچنین، توسعه این نیروگاه‌ها وابستگی به سوخت‌های فسیلی را کاهش داده و به حفظ منابع گاز و نفت کشور کمک می‌کند.

از دیگر مزایای این نیروگاه‌ها می‌توان به کاهش آلودگی هوا، استفاده از فضاهای بلااستفاده ساختمان‌ها، افزایش تاب‌آوری شبکه برق در برابر حوادث و ایجاد فرصت‌های شغلی در حوزه نصب، نگهداری و تولید تجهیزات خورشیدی اشاره کرد.

محسن طرزطلب، معاون وزیر نیرو، از پیشنهاد احداث ۱۰ هزار مگاوات نیروگاه خورشیدی در واحدهای مسکونی خبر داده است. بر اساس مدل اولیه ساتبا، پیش‌بینی شده هر واحد مسکونی به‌طور متوسط به یک نیروگاه خورشیدی پنج کیلوواتی مجهز شود.

طرح امکان‌سنجی و مدل اقتصادی این برنامه تهیه شده و پس از تأکیدات مقام معظم رهبری و رئیس‌جمهور بر توسعه نیروگاه‌های خورشیدی خانگی، بررسی‌های بیشتری برای عملیاتی کردن آن صورت گرفته است.

طبق جمع‌بندی کارشناسی ساتبا، تأمین ۵۰ درصد منابع این طرح از محل منابع عمومی دولت و سرمایه‌گذاری و ۵۰ درصد دیگر از محل تسهیلات صندوق توسعه ملی پیشنهاد شده است.

معاون وزیر نیرو پیشنهاد کرده است که در گام نخست، تجهیزات نیروگاه‌های خورشیدی شامل پنل، اینورتر و باتری در مراکز عمومی نظیر بیمارستان‌ها، دانشگاه‌ها و مدارس نصب شود تا عموم مردم از منافع این طرح بهره‌مند شوند. در این مدل، دولت و سرمایه‌گذاران مسئولیت تأمین مالی و اجرای پروژه‌های مراکز عمومی را برعهده خواهند داشت.

در مدل دوم پیشنهادی ساتبا، افراد، واحد‌های مسکونی، صنایع و مجتمع‌های تجاری می‌توانند با مشارکت در تأمین هزینه‌ها نسبت به احداث نیروگاه خورشیدی اقدام کنند. طبق توضیحات، متقاضیان ۵۰ درصد هزینه احداث نیروگاه را به‌عنوان آورده اولیه پرداخت کرده و ۵۰ درصد باقی‌مانده از طریق تسهیلات تأمین خواهد شد.

هزینه احداث یک پکیج خورشیدی پنج کیلوواتی حدود سه هزار و ۵۰۰ دلار برآورد شده است که هزینه هر کیلووات ظرفیت نیروگاه را به حدود ۷۰۰ دلار می‌رساند. بازپرداخت تسهیلات از محل فروش برق تولیدی نیروگاه و با مدیریت ساتبا انجام می‌شود و مالکیت نیروگاه در اختیار همان مشترک یا متقاضی باقی خواهد ماند.

این موارد پیشنهاد کارشناسی ساتباست و تصمیم نهایی درباره نحوه اجرا و تأمین مالی آن پس از بررسی در دولت اتخاذ خواهد شد.

یکی از مهم‌ترین مزایای نیروگاه‌های خورشیدی پشت‌بامی، توزیع تولید برق در نقاط مختلف کشور است. در این روش، به‌جای تمرکز صرف بر نیروگاه‌های بزرگ و انتقال برق از فواصل طولانی، بخشی از انرژی مورد نیاز در همان محل مصرف تولید می‌شود.

این موضوع به‌ویژه در مناطق گرمسیر و شهرهایی که در فصل تابستان با افزایش شدید مصرف برق مواجه هستند، اهمیت بیشتری دارد؛ چراکه تابش خورشید و افزایش تقاضای برق برای سرمایش معمولاً در ساعات مشخصی از روز هم‌زمان اتفاق می‌افتند.

توسعه نیروگاه‌های پشت‌بامی می‌تواند به کاهش بار شبکه توزیع در ساعات آفتابی کمک کند، هرچند میزان اثرگذاری آن به ظرفیت نصب‌شده، الگوی مصرف مشترکان، شرایط آب‌وهوایی و نحوه اتصال نیروگاه‌ها به شبکه بستگی دارد. استفاده از باتری‌های ذخیره‌ساز نیز می‌تواند امکان بهره‌برداری از برق خورشیدی در ساعات غیرآفتابی را فراهم کند.

یکی از موانع احتمالی توسعه نیروگاه‌های خورشیدی خانگی، هزینه اولیه خرید و نصب تجهیزات است. ارائه تسهیلات کم‌بهره، مدل‌های مشارکت عمومی و خصوصی و تضمین بازگشت سرمایه می‌تواند نقش مهمی در استقبال مردم از این طرح داشته باشد. همچنین، اطلاع‌رسانی دقیق درباره میزان تولید برق، هزینه نگهداری، دوره بازگشت سرمایه و درآمد احتمالی نیروگاه‌ها به افزایش اعتماد عمومی کمک می‌کند.

©‌ وبانگاه، باشگاه خبرنگاران جوان