تا ساعاتی دیگر تکلیف مرد سال ۲۰۲۶ فوتبال آسیا مشخص خواهد شد و علیرضا بیرانوند، تنها نماینده ایران در جمع سه نامزد نهایی، امیدوار است این جایزه مهم را به کشورش بیاورد.

از زمانی که خداداد عزیزی به عنوان مشاور امیر قلعه‌نویی به کادر فنی تیم ملی پیوست، کل‌کل او با بزرگان این نسل، از جمله علیرضا بیرانوند، توجهات را به خود جلب کرد. این مناقشات کلامی که با شوخ‌طبعی خداداد همراه بود، به رسانه‌ها کشیده شد و موضوع «نسل برتر» به سوژه‌ای داغ تبدیل گشت.

خداداد عزیزی بعدها به تراکتور پیوست و همکار شجاع خلیل‌زاده و علیرضا بیرانوند شد. او در بحث انتخاب بهترین نسل تاریخ فوتبال ایران، با یادآوری عناوینی چون طلای بازی‌های آسیایی ۱۹۹۸ و دو عنوان سومی در جام ملت‌های ۱۹۹۶ و ۲۰۰۴، شرط خود را مبنی بر دریافت توپ طلا توسط حریف مطرح کرد و گفت: «هر وقت، یکی از شما توپ طلا گرفت بیایید صحبت کنیم!»

امروز، علیرضا بیرانوند، همان بازیکنی که مورد بحث خداداد بود، در آستانه دریافت پنجمین توپ طلای آسیا برای ایران قرار دارد. بیرانوند که با آماری بی‌نظیر در میان دروازه‌بانان، از نسل خود دفاع می‌کرد، اکنون می‌تواند با کسب این جایزه، بهترین مدافع عملکردی برای این نسل باشد.

جایزه توپ طلا به بهترین بازیکن سال آسیا از سال ۱۹۸۴ به شکل رسمی پایه‌گذاری شد. پیش از آن، جوایزی نمادین به ابراهیم آشتیانی در سال ۱۹۷۲ و علی دایی در سال ۱۹۹۴ اهدا شد. از سال ۱۹۸۴، این جایزه با الگوبرداری از فیفا و فرانس فوتبال، به صورت رسمی برگزار شده است.

مراسم اهدای توپ طلای ۲۰۲۶ آسیا شامگاه پنج‌شنبه ۲۸ آبان ۱۴۰۵ در بانکوک برگزار خواهد شد. این جایزه که در اروپا تنها یک بار به لو یاشین، دروازه‌بان افسانه‌ای، رسیده و در آسیا هرگز به یک گلر اهدا نشده است، اکنون با حضور بیرانوند در جمع سه نامزد نهایی، شانس ثبت یک رکورد جدید برای ایران را فراهم کرده است.

طبق سنت کنفدراسیون فوتبال آسیا، سه نامزد نهایی پیش از مراسم معرفی شده و در محل برگزاری حاضر می‌شوند. علیرضا بیرانوند پس از هفت سال، دوباره نماینده ایران در جمع سه نفر برتر است؛ آخرین بار او در سال ۲۰۱۹ برای دومین سال پیاپی به این جمع راه یافته بود.

جایزه توپ طلا در آسیا با فراز و نشیب‌های زیادی همراه بوده است. برخلاف قاره اروپا که این جایزه از سال ۱۹۵۶ با وقفه‌ای اندک اعطا شده و تنها دو بار قوانین آن تغییر کرده، در آسیا آزمون و خطاها و تغییرات بسیاری رخ داده است.

در طول تاریخ، ایرانیان زیادی جزو سه نفر نهایی بوده‌اند، اما تنها چهار نفر موفق به کسب این جایزه شده‌اند. حالا امیدواریم بیرانوند پنجمین ایرانی برنده توپ طلا باشد. نکته جالب اینجاست که هر چهار برنده ایرانی پیشین، پیراهن پرسپولیس را به تن داشته‌اند.

فوتبال‌دوستان قدیمی به یاد دارند که خداداد عزیزی پس از اتفاقات سال ۱۳۷۱، مدتی از تیم ملی دور بود. اما در مهرماه ۱۳۷۵، با درخشش در جام باشگاه‌های آسیا برای پرسپولیس و زدن ۵ گل در ۳ بازی، به تیم ملی بازگشت و با علی دایی، زوج طلایی را تشکیل داد. خداداد در جام ملت‌های ۱۹۹۶ ستاره بود و در پایان همان سال، توپ طلای بهترین بازیکن آسیا را دریافت کرد.

علی دایی، زوج خداداد، در سال ۱۹۹۹ این جایزه را کسب کرد. او پس از لژیونر شدن از پرسپولیس و حضور در قطر، راهی بوندسلیگا شد و در کنار کریم باقری، به بایرن مونیخ پیوست. دایی در آن سال در فینال لیگ قهرمانان اروپا و بازی مقابل منچستریونایتد حضور داشت.

در سال‌های ۲۰۰۳ و ۲۰۰۴، مهدی مهدوی‌کیا و علی کریمی، هر دو از پرسپولیس برخاسته و به تیم ملی رسیده بودند، به صورت متوالی این جایزه را از آن خود کردند. مهدوی‌کیا راهی هامبورگ و علی کریمی پس از سال‌ها حضور در امارات، به بایرن مونیخ پیوست و هر دو نقش محوری در تیم ملی داشتند.

از سال ۲۰۰۵، کنفدراسیون فوتبال آسیا قانونی را وضع کرد که به بازیکنان شاغل در اروپا، توپ طلا تعلق نمی‌گرفت. از سال ۲۰۱۲ نیز جایزه‌ای مجزا برای بهترین بازیکن آسیایی شاغل در اروپا تعیین شد که ارزش توپ طلای اصلی را کمرنگ کرد.

این تغییرات باعث شد تا بازیکنانی چون نکونام، مسعود شجاعی، سردار آزمون، طارمی و جهانبخش، با وجود افتخارات قابل توجه در اروپا، از رسیدن به این جایزه بازمانند. علی کریمی نیز در دوران پایانی بازی خود، پس از بازگشت به لیگ برتر و حضور در پرسپولیس، استیل آذین و تراکتور، دوباره شانس حضور در جمع سه نامزد نهایی را یافت.

در طول سال‌های گذشته، بازیکنان ایرانی متعددی در فهرست سه نفره نهایی بوده‌اند اما موفق به کسب جایزه نشده‌اند. از فرهاد مجیدی که با درخشش در امارات کاندیدا شد، تا هادی عقیلی و جواد نکونام در سال ۲۰۱۳ که با استقلال قهرمان شد (پس از بازگشت از اروپا و سپس رفتن به لالیگا). پس از وقفه‌ای پنج ساله، بیرانوند در سال ۲۰۱۸ یکی از سه کاندیدا بود.

علیرضا بیرانوند که با قهرمانی‌های داخلی با پرسپولیس، رسیدن به فینال لیگ قهرمانان آسیا با تیم ۱۳ نفره و پنجره بسته، و درخشش در جام جهانی با مهار پنالتی رونالدو، شایسته‌ترین نام برای دریافت جایزه به نظر می‌رسید، در سال ۲۰۱۸ آن را به عبدالکریم حسن قطری واگذار کرد.

بیرانوند سال بعد نیز در فهرست نامزدها بود اما به دلیل عدم شانس، در مراسم شرکت نکرد. حالا پس از هفت سال، او دوباره تنها نماینده ایران در جمع سه نفر برتر، در کنار دو ستاره عربستانی است و امید می‌رود با توجه به ضرب‌المثل «تا سه نشه، بازی نشه»، این بار جایزه به نام علیرضا ثبت شود.

علیرضا بیرانوند که همراه با پرسپولیس به افتخارات زیادی دست یافته و مسیرش پس از بازگشت از اروپا به تراکتور رسیده، نماینده ایران در جمع سه نفره نهایی است. امید است او برخلاف علی کریمی (که مسیر مشابهی را طی کرد)، موفق به کسب جایزه شود.

او با دو رقیب سرسخت از عربستان روبروست؛ کشور عربستان که از نفوذ قابل توجهی در AFC برخوردار است. با وجود تمام امتیازات و قدرت مالی تیم‌های عربستانی، که منجر به جذب ستارگانی چون رونالدو و نیمار شده، بیرانوند به عنوان یک دروازه‌بان کار دشواری در مقابل این دو فوق ستاره عربستانی خواهد داشت، به خصوص که عملکرد او نسبت به سال ۲۰۱۸ نیز در سطح پایین‌تری قرار دارد.

سالم الدوساری، نماد فوتبال عربستان، که با تیم ملی و باشگاه الهلال افتخارات زیادی کسب کرده، دو بار این جایزه را برده و مدافع عنوان قهرمانی است. او در سال ۲۰۲۵ برنده این جایزه شد. فراس البریکان، هم‌بازی او در تیم ملی عربستان، نیز با تیم الاهلی در دو فصل اخیر لیگ نخبگان آسیا قهرمان شده است.

این دو ستاره عربستانی، حتی بدون در نظر گرفتن پشت پرده‌ها، رقبای قدرتمندی برای بیرانوند محسوب می‌شوند. با این حال، امیدواری‌ها برای رسیدن این جایزه به یک ایرانی همچنان پابرجاست و علیرضا بیرانوند نیز شایستگی لازم برای کسب آن را دارد.

ویدیو| علیرضا بیرانوند : از زمانی که به تایلند آمده‌ام خواب نداشته‌ام

©‌ خبر ورزشی