شرکت‌های بیمه از اول آذر ۱۴۰۵ موظف به رسیدگی و پرداخت الکترونیکی خسارت‌های بیمه شخص ثالث و بدنه اتومبیل بدون نیاز به اسناد کاغذی شدند.

یکی از چالش‌های همیشگی بیمه‌گذاران پس از وقوع حادثه، فرایند طولانی تشکیل پرونده خسارت، ارائه مدارک، مراجعه مجدد برای رفع نواقص و اطلاع از وضعیت رسیدگی به پرونده است؛ مراحلی که در برخی موارد به دلیل نیاز به تکمیل مدارک یا هماهنگی با ارزیاب خسارت، مستلزم چندین بار مراجعه حضوری به شرکت‌های بیمه می‌شود.

اکنون با اجرای طرح حذف کاغذ از فرایند رسیدگی به خسارت، قرار است این مراحل به سمت ارائه خدمات کاملاً الکترونیکی حرکت کند؛ به‌طوری که بیمه‌گذاران بتوانند از زمان اعلام حادثه تا تکمیل پرونده و پرداخت خسارت، بخش‌های مختلف فرایند را بدون نیاز به مراجعه حضوری انجام دهند.

البته نکته مهم در اجرای این طرح آن است که الکترونیکی شدن خدمات به معنای حذف روش‌های سنتی و اجبار مردم به استفاده از تلفن همراه هوشمند یا اپلیکیشن‌های خاص نیست، بلکه قرار است روش جدید در کنار شیوه‌های قبلی ارائه خدمات قرار گیرد.

موسی رضایی، رئیس کل بیمه مرکزی، با اشاره به اجرای این طرح اعلام کرده است که از اول آذرماه ۱۴۰۵ تمامی شرکت‌های بیمه موظف به اجرای پروژه حذف کاغذ در اسناد بیمه‌ای هستند و رشته‌های بیمه تکمیلی و خودرو نیز باید بدون گردش اسناد کاغذی، فرایند‌های مربوط به خسارت را به‌صورت آنلاین انجام دهند.

هدف از اجرای این طرح، الکترونیکی شدن فرایند رسیدگی از لحظه وقوع حادثه تا پرداخت خسارت و به حداقل رساندن مراجعه مردم به شرکت‌های بیمه است.

خان‌محمدی، کارشناس ارشد اداره کل نظارت فنی بر بیمه‌های اموال و اتومبیل و رسیدگی به شکایات بیمه مرکزی، در گفت‌و‌گو با خبرنگار اقتصادی باشگاه خبرنگاران جوان، درباره جزئیات اجرای این طرح توضیح داد: شرکت‌های بیمه موظف شده‌اند سامانه‌ها و وب‌سرویس‌های لازم را فراهم کنند تا فرایند پرداخت خسارت، از زمان اعلام خسارت تا مرحله پرداخت، به‌صورت الکترونیکی انجام شود و دریافت مدارک نیز به شکل غیرحضوری و الکترونیکی امکان‌پذیر باشد.

در بخش صدور بیمه‌نامه و ارائه خود بیمه‌نامه، حذف کاغذ از سال‌ها قبل اجرایی شده است و اکنون همین رویکرد در فرایند رسیدگی و پرداخت خسارت دنبال می‌شود.

یکی از موضوعات مهم در اجرای این طرح، نحوه ارائه خدمات به افرادی است که امکان استفاده از خدمات اینترنتی و اپلیکیشن‌های تلفن همراه را ندارند یا همچنان روش حضوری را ترجیح می‌دهند.

خان‌محمدی در این باره تأکید کرد: اجرای این طرح هیچ محدودیتی برای روش‌های قبلی اعلام خسارت ایجاد نمی‌کند و افرادی که پیش از این برای اعلام خسارت به شرکت بیمه مراجعه حضوری می‌کردند، همچنان می‌توانند از همین روش استفاده کنند.

به گفته او، افرادی که از طریق مراکز تماس با شرکت‌های بیمه ارتباط می‌گرفتند و درباره نحوه اعلام خسارت و هماهنگی با ارزیاب خسارت راهنمایی دریافت می‌کردند نیز می‌توانند روال قبلی خود را ادامه دهند.

تفاوت اصلی در این است که شرکت‌های بیمه از طریق وب‌سرویس‌ها و اپلیکیشن‌های تلفن همراه، امکان تشکیل الکترونیکی پرونده خسارت و ارسال مدارک را فراهم می‌کنند؛ بنابراین افرادی که تمایل دارند، می‌توانند بدون مراجعه حضوری یا تماس با مرکز ارتباطی، مدارک خود را به‌صورت الکترونیکی در اختیار شرکت بیمه قرار دهند.

اگر فردی تلفن همراه هوشمند در اختیار نداشته باشد یا مراجعه حضوری به شعب شرکت بیمه را ترجیح دهد، هیچ محدودیتی برای او ایجاد نمی‌شود و می‌تواند مانند گذشته امور مربوط به خسارت خود را پیگیری کند. در این شرایط نیز شرکت بیمه پرونده فرد را به‌صورت دیجیتال یا الکترونیکی تشکیل می‌دهد.

در بسیاری از موارد مدارکی که برای اعلام خسارت به شرکت‌های بیمه ارائه می‌شود، دارای نواقصی است. در روش جدید، اگر فرد تمایلی به مراجعه مجدد حضوری نداشته باشد، شرکت بیمه لینکی برای او ارسال می‌کند تا مدارک تکمیلی را از طریق همان لینک بارگذاری و برای شرکت ارسال کند.

نحوه استفاده از خدمات الکترونیکی به شرکت بیمه‌ای بستگی دارد که فرد بیمه‌نامه خود را از آن خریداری کرده است. شرکت‌های بیمه از طریق وب‌سایت‌ها، اپلیکیشن‌ها و وب‌سرویس‌های خود، اطلاعات و راهنمایی‌های لازم را در اختیار بیمه‌گذاران قرار می‌دهند تا بتوانند از این خدمات استفاده کنند.

از دیگر ویژگی‌های پیش‌بینی‌شده در این طرح، اطلاع‌رسانی به بیمه‌گذاران درباره مراحل مختلف رسیدگی به پرونده خسارت است؛ موضوعی که می‌تواند از سردرگمی افراد در پیگیری پرونده‌های خود جلوگیری کند.

قرار است از طریق پیامک یا اعلان‌های اپلیکیشن‌های تلفن همراه، پیشرفت پرونده به افراد اطلاع داده شود؛ به‌طوری که بیمه‌گذار از مرحله اعلام خسارت، تشکیل پرونده، بررسی و ارزیابی، اعتراض و تأیید پرونده مطلع شود.

با این شیوه، سردرگمی افراد درباره وضعیت پرونده و نحوه پیگیری آن کاهش می‌یابد و بیمه‌گذاران می‌توانند در هر مرحله از روند رسیدگی به خسارت خود اطلاع داشته باشند.

در مرحله فعلی رشته‌های بیمه درمان، شخص ثالث در بخش خسارت‌های بدنی و مالی، حوادث راننده و بیمه بدنه اتومبیل در این فرایند قرار دارند و قرار است این روند در ادامه به سایر رشته‌های بیمه‌ای نیز تسری پیدا کند.

رشته‌های درمان و بیمه‌های مرتبط با خودرو، به‌ویژه شخص ثالث و بدنه اتومبیل، بیشترین تعداد متقاضیان دریافت خسارت و بیمه‌گذاران و بیمه‌شدگان را دارند و اجرای این طرح در این بخش‌ها می‌تواند تأثیر قابل‌توجهی در تسهیل خدمات‌رسانی به مردم داشته باشد.

بخش زیادی از فرایند رسیدگی به پرونده‌های خسارت در داخل شرکت‌های بیمه پیش از این نیز به‌صورت الکترونیکی انجام می‌شد و پرونده‌های خسارت در بسیاری از موارد به شکل الکترونیکی بین شعب شرکت‌های بیمه انتقال پیدا می‌کردند؛ بنابراین هدف از اجرای طرح جدید، کاهش مراحل کاغذی باقی‌مانده و تسریع کل فرایند رسیدگی است.

اجرای طرح حذف کاغذ از فرایند رسیدگی به خسارت، صرفاً یک تغییر اداری و جایگزینی مدارک فیزیکی با فایل‌های الکترونیکی نیست، بلکه می‌تواند گامی در جهت تغییر تجربه بیمه‌گذاران از دریافت خدمات بیمه‌ای باشد.

موفقیت این طرح به میزان آمادگی شرکت‌های بیمه در ایجاد زیرساخت‌های فنی، سهولت استفاده از سامانه‌ها، پایداری وب‌سرویس‌ها و سرعت پاسخ‌گویی به درخواست‌های الکترونیکی بستگی دارد. همچنین لازم است شرکت‌های بیمه به‌گونه‌ای عمل کنند که استفاده از روش‌های دیجیتال موجب ایجاد پیچیدگی تازه برای بیمه‌گذاران نشود.

از سوی دیگر، حفظ امکان مراجعه حضوری و استفاده از مراکز تماس، نکته‌ای مهم در اجرای عادلانه این طرح است؛ چراکه همه افراد دسترسی یا توانایی یکسانی برای استفاده از خدمات دیجیتال ندارند.

اگر شرکت‌های بیمه بتوانند از اول آذرماه زیرساخت‌های اعلام‌شده را به‌درستی اجرا کنند و امکان ارسال مدارک، رفع نقص، اطلاع از وضعیت پرونده و پیگیری پرداخت خسارت را به شکل یکپارچه فراهم آورند، حذف گردش اسناد کاغذی می‌تواند از مراجعات تکراری مردم بکاهد و مسیر دریافت خسارت را کوتاه‌تر و شفاف‌تر کند.

معیار اصلی ارزیابی موفقیت این طرح، نه صرفاً حذف کاغذ، بلکه کاهش زمان رسیدگی و پرداخت خسارت و رضایت بیمه‌گذاران از خدماتی خواهد بود که دریافت می‌کنند.

©‌ وبانگاه، باشگاه خبرنگاران جوان