در کرمانشاه با وجود انجام بیش از 1750 پیوند کلیه از سال 1368 تاکنون، 715 بیمار تحت حمایت انجمن قرار دارند.

به گزارش بخش استان‌ها در وبانگاه به نقل از خبرگزاری تسنیم از کرمانشاه، کلیه‌ها از آن دسته اعضای حیاتی بدن هستند که تا زمانی که عملکردشان دچار اختلال جدی نشده باشد، معمولاً کمتر مورد توجه قرار می‌گیرند؛ دو عضو کوچک اما حیاتی که وظیفه تصفیه خون، دفع مواد زائد و تنظیم مایعات و املاح بدن را بر عهده دارند و اختلال در عملکرد آن‌ها می‌تواند زندگی فرد و حتی تمام اعضای خانواده را تحت تأثیر قرار دهد.

بیماری‌های کلیوی از جمله بیماری‌هایی هستند که ممکن است سال‌ها بدون علامت مشخص پیشرفت کنند و فرد زمانی از ابتلای خود مطلع شود که عملکرد کلیه‌ها به‌شدت کاهش یافته و درمان‌های پیچیده‌ای مانند دیالیز یا پیوند کلیه ضرورت پیدا کرده باشد.

بر اساس مطالعات انجام‌شده، شیوع بیماری‌های کلیوی در کشور حدود 11 درصد جمعیت برآورد شده و در یک مطالعه انجام‌شده در استان کرمانشاه طی دهه گذشته نیز این میزان حدود 10 درصد گزارش شده است؛ آماری که ضرورت توجه به پیشگیری، غربالگری و تشخیص زودهنگام بیماری‌های کلیوی را بیش از پیش نشان می‌دهد.

در این میان، دیابت و فشار خون کنترل‌نشده از مهم‌ترین عوامل آسیب به کلیه‌ها هستند و بی‌توجهی به کنترل این بیماری‌ها می‌تواند به‌تدریج فرد را به سمت نارسایی کلیوی سوق دهد؛ مسیری که در مراحل پیشرفته، علاوه بر هزینه‌های سنگین درمان، محدودیت‌های جدی در زندگی روزمره بیمار ایجاد می‌کند.

بیماری کلیوی؛ تهدید خاموشی که ممکن است دیر تشخیص داده شود

قادری، متخصص بیماری‌های کلیوی، در گفت‌وگو با خبرنگار تسنیم در کرمانشاه، با اشاره به شیوع قابل توجه بیماری‌های کلیوی در کشور و استان کرمانشاه اظهار کرد: بر اساس مطالعات انجام‌شده، شیوع بیماری‌های کلیوی در کشور حدود 11 درصد جمعیت است و در مطالعه‌ای که حدود یک دهه گذشته در استان کرمانشاه انجام شده، این میزان حدود 10 درصد برآورد شده است.

وی افزود: این آمار نشان می‌دهد بیماری‌های کلیوی از نظر سلامت عمومی و همچنین پیامدهای اجتماعی و اقتصادی، موضوعی بسیار مهم هستند و باید مورد توجه جدی قرار گیرند.

این متخصص بیماری‌های کلیوی با بیان اینکه بیماری‌های کلیوی طیف گسترده‌ای دارند، گفت: این طیف از بیمارانی که به مراقبت‌های کمتری نیاز دارند تا افرادی که با نارسایی جدی کلیه مواجه هستند و زندگی آن‌ها به درمان‌های مستمر و مراقبت‌های تخصصی وابسته می‌شود، گسترده است.

قادری دیابت، فشار خون، سنگ‌های کلیوی، عفونت‌ها، بیماری‌های ارثی و حوادث و آسیب‌های جسمی را از عوامل بروز بیماری‌های کلیوی عنوان کرد و افزود: در میان این عوامل، دیابت و فشار خون از شایع‌ترین موارد هستند و در صورت کنترل نشدن و بی‌توجهی در طول زمان می‌توانند آسیب‌های جدی به کلیه‌ها وارد کنند.

وی با اشاره به اینکه انسان به‌طور طبیعی دو کلیه دارد و در شرایط خاص حتی با یک کلیه نیز می‌تواند به زندگی ادامه دهد، عنوان کرد: این موضوع نباید موجب بی‌توجهی افراد به سلامت کلیه‌ها شود؛ زیرا اگر بیماری‌های زمینه‌ای کنترل نشوند، ممکن است آسیب‌های جدی و جبران‌ناپذیری به عملکرد کلیه وارد شود.

قادری با تأکید بر ماهیت خاموش بسیاری از بیماری‌های کلیوی گفت: گاهی فرد هیچ علامت مشخصی ندارد و زمانی به پزشک مراجعه می‌کند که بیماری پیشرفت کرده و حتی حیات او را تهدید می‌کند.

دیابتی‌ها و مبتلایان به فشار خون در اولویت غربالگری کلیه

این متخصص بیماری‌های کلیوی با تأکید بر ضرورت انجام آزمایش‌های دوره‌ای برای افراد در معرض خطر بیان کرد: افرادی که به دیابت یا فشار خون مبتلا هستند، کسانی که سابقه خانوادگی بیماری‌های کلیوی دارند و افرادی که از ابتدا با مشکلات مادرزادی کلیه مواجه بوده‌اند، باید به‌صورت منظم تحت بررسی پزشکی قرار گیرند.

وی افزود: پزشک با درخواست آزمایش‌های لازم، از جمله بررسی کراتینین خون و در صورت نیاز تصویربرداری‌هایی مانند سونوگرافی، می‌تواند وضعیت عملکرد کلیه‌ها را ارزیابی کند و در صورت مشاهده علائم مشکوک، بیمار را برای بررسی‌های تخصصی‌تر ارجاع دهد.

قادری با اشاره به اینکه تشخیص زودهنگام نقش مهمی در جلوگیری از پیشرفت بیماری دارد، گفت: هرچه بیماری کلیوی زودتر شناسایی شود، امکان کنترل عوامل آسیب‌رسان و جلوگیری از پیشرفت آن بیشتر خواهد بود.

وی ورم دست‌ها، پاها و صورت، تغییر رنگ ادرار، مشاهده خون در ادرار، دردهای شدید پهلو، تهوع، استفراغ و تغییر رنگ یا بوی ادرار را از جمله نشانه‌هایی دانست که می‌توانند در برخی موارد با بیماری‌های کلیوی همراه باشند.

این متخصص بیماری‌های کلیوی درباره شاخص‌های آزمایشگاهی تشخیص اختلال عملکرد کلیه نیز بیان کرد: کراتینین یکی از موادی است که از طریق کلیه‌ها دفع می‌شود و اندازه‌گیری آن در آزمایش خون، به پزشک در ارزیابی عملکرد کلیه کمک می‌کند. بر اساس میزان کراتینین و سایر شاخص‌ها می‌توان میزان تصفیه کلیوی را محاسبه و وضعیت عملکرد کلیه‌ها را بررسی کرد.

از کنترل فشار خون تا مصرف آب؛ راهکارهای پیشگیری از بیماری کلیوی

قادری با تأکید بر نقش سبک زندگی در حفظ سلامت کلیه‌ها اظهار کرد: فعالیت بدنی مناسب، کنترل وزن، پرهیز از مصرف بیش از اندازه نمک، محدود کردن فست‌فودها، مصرف مایعات متناسب با نیاز بدن و انجام چکاپ‌های منظم از جمله اقداماتی هستند که می‌توانند در پیشگیری از بیماری‌های کلیوی مؤثر باشند.

وی افزود: مصرف روزانه حدود دو تا دو و نیم لیتر مایعات برای بسیاری از افراد می‌تواند مناسب باشد، اما میزان نیاز به آب باید با توجه به شرایط جسمی و وضعیت سلامت هر فرد تعیین شود.

این متخصص بیماری‌های کلیوی با اشاره به اهمیت کنترل دیابت و فشار خون گفت: نباید منتظر بروز علائم هشداردهنده بمانیم؛ زیرا بسیاری از بیماری‌های کلیوی در مراحل اولیه علامت مشخصی ندارند و انجام آزمایش‌های دوره‌ای به‌ویژه برای افراد پرخطر اهمیت زیادی دارد.

715 بیمار کلیوی تحت حمایت انجمن در کرمانشاه

اما بیماری کلیوی تنها یک مسئله پزشکی نیست و ابعاد اقتصادی، اجتماعی و خانوادگی گسترده‌ای دارد؛ موضوعی که حسین بیگلری، رئیس انجمن بیماری‌های کلیوی کرمانشاه، نیز بر آن تأکید دارد.

بیگلری با اشاره به هفته حمایت از بیماران کلیوی از 23 تا 30 آبان‌ماه اظهار کرد: این هفته با هدف افزایش آگاهی عمومی درباره بیماری‌های کلیوی، مشکلات بیماران و ضرورت حمایت از آن‌ها در نظر گرفته شده است.

وی با اشاره به سابقه پیوند کلیه در کرمانشاه گفت: از سال 1368 پیوند کلیه در استان آغاز شده و خوشبختانه تاکنون حدود یک‌هزار و 750 مورد پیوند کلیه در کرمانشاه انجام شده است.

رئیس انجمن بیماری‌های کلیوی کرمانشاه افزود: البته تمام این پیوندها مربوط به بیماران استان کرمانشاه نیست و در سال‌های گذشته بیمارانی از استان‌های همدان، لرستان و کردستان نیز برای انجام پیوند به کرمانشاه مراجعه می‌کردند، اما اکنون بسیاری از این استان‌ها مراکز پیوند مستقل دارند.

بیگلری با اشاره به اینکه در حال حاضر 715 بیمار کلیوی تحت پوشش و حمایت انجمن قرار دارند، تصریح کرد: بیماران دیالیزی شرایط بسیار دشواری دارند و باید به‌طور مستمر برای دریافت خدمات درمانی به مراکز دیالیز مراجعه کنند؛ به‌گونه‌ای که برخی از این بیماران در طول هفته چندین جلسه و هر بار حدود چهار ساعت تحت دیالیز قرار می‌گیرند.

وی با بیان اینکه بیماری کلیوی فقط خود بیمار را درگیر نمی‌کند، گفت: وقتی فردی به بیماری پیشرفته کلیوی مبتلا می‌شود، عملاً تمام اعضای خانواده درگیر مشکلات او می‌شوند. رفت‌وآمدهای مکرر به مراکز درمانی، محدودیت‌های غذایی و مصرف مایعات، هزینه‌های درمان و شرایط جسمی بیمار، زندگی خانوادگی را نیز تحت تأثیر قرار می‌دهد.

ظرفیت دیالیز کرمانشاه؛ سه مرکز خصوصی در کنار مراکز دولتی

رئیس انجمن بیماری‌های کلیوی کرمانشاه درباره وضعیت امکانات دیالیز در استان عنوان کرد: خوشبختانه از نظر دسترسی به دستگاه‌های دیالیز در وضعیت نامناسبی قرار نداریم و در کنار مراکز دولتی، سه مرکز خصوصی نیز خدمات دیالیز ارائه می‌کنند.

وی افزود: دو مرکز خصوصی در شهر کرمانشاه و یک مرکز در اسلام‌آبادغرب فعالیت دارند و این مراکز توانسته‌اند بخشی از فشار واردشده بر بیمارستان‌های دولتی را کاهش دهند و خدمات مناسبی به بیماران ارائه کنند.

بیگلری با بیان اینکه در مراکز خصوصی نیز هزینه درمان از طریق بیمه و دولت پرداخت می‌شود، گفت: فعالیت این مراکز موجب شده است بخشی از بار خدمات‌رسانی از دوش مراکز دولتی برداشته شود.

وی افزود: در حال حاضر در تمام شهرستان‌های استان به‌جز کرند غرب، دستگاه دیالیز فعال وجود دارد و بیماران این شهرستان با هماهنگی انجام‌شده برای دریافت خدمات به اسلام‌آبادغرب مراجعه می‌کنند. امیدواریم با راه‌اندازی بیمارستان کرند، دستگاه‌های دیالیز نیز در آنجا مستقر شود تا مشکل رفت‌وآمد این بیماران برطرف شود.

هر جلسه دیالیز 8 میلیون تومان؛ حمایت بیمه‌ای از بیماران

بیگلری با اشاره به هزینه‌های بالای درمان بیماران دیالیزی بیان کرد: در حال حاضر هزینه هر نوبت دیالیز حدود هشت میلیون تومان است که این مبلغ از سوی بیمه پرداخت می‌شود و بیمار در صورت طی مراحل تشکیل پرونده و برخورداری از پوشش حمایتی، هزینه‌ای بابت این خدمت پرداخت نمی‌کند.

وی افزود: بیماران از زمانی که به انجمن مراجعه می‌کنند، تشکیل پرونده می‌دهند و برای دریافت خدمات به مراکز درمانی معرفی می‌شوند و تا زمان انجام پیوند و طی مراحل درمان تحت حمایت قرار دارند.

رئیس انجمن بیماری‌های کلیوی کرمانشاه با اشاره به کاهش کمک‌های مردمی به انجمن‌ها گفت: با توجه به شرایط اقتصادی، میزان کمک‌های مردمی تا حدودی کاهش یافته است و از مردم شریف استان درخواست داریم بیماران کلیوی را فراموش نکنند و در حد توان برای حمایت از آن‌ها مشارکت داشته باشند.

بیگلری از مسئولان استان، فرمانداران و مدیران دستگاه‌های اجرایی نیز خواست با حضور در بخش‌های دیالیز، از نزدیک با مشکلات بیماران آشنا شوند و افزود: حضور مسئولان در کنار بیماران، علاوه بر ایجاد روحیه و امید در آن‌ها، می‌تواند زمینه توجه بیشتر به مشکلات این قشر و جلب مشارکت خیران را فراهم کند.

پیوند کلیه در کرمانشاه؛ 1750 پیوند در 37 سال

پیوند کلیه یکی از مهم‌ترین روش‌های درمانی برای بیماران مبتلا به نارسایی پیشرفته کلیوی است و در کرمانشاه نیز از سال 1368 تاکنون حدود 1750 مورد پیوند انجام شده است.

بیگلری با اشاره به روش‌های مختلف پیوند کلیه گفت: پیوند از اهداکننده زنده و پیوند از فرد دچار مرگ مغزی دو مسیر اصلی تأمین عضو برای بیماران نیازمند هستند.

وی افزود: زمانی که پزشکان تشخیص می‌دهند بیمار شرایط انجام پیوند را دارد، آزمایش‌های تخصصی از جمله بررسی‌های ایمنی و سازگاری بافتی انجام می‌شود و اطلاعات بیمار و اهداکننده در سامانه وزارت بهداشت ثبت می‌شود تا امکان بررسی سازگاری و انجام پیوند فراهم شود.

رئیس انجمن بیماری‌های کلیوی کرمانشاه با بیان اینکه بیماران در صورت تأیید شرایط پزشکی می‌توانند برای پیوند به مراکز مختلف کشور مراجعه کنند، تصریح کرد: انجام پیوند نیازمند بررسی‌های دقیق پزشکی، آزمایشگاهی و شرایط خاص بیمار و اهداکننده است و نمی‌توان آن را اقدامی ساده و بدون ارزیابی‌های تخصصی دانست.

فرهنگ اهدای عضو؛ راهی برای نجات جان بیماران نیازمند پیوند

یکی از مهم‌ترین موضوعاتی که رئیس انجمن بیماری‌های کلیوی کرمانشاه بر آن تأکید دارد، ضرورت ترویج فرهنگ اهدای عضو از افراد دچار مرگ مغزی است؛ موضوعی که به گفته وی می‌تواند بخش مهمی از مشکلات بیماران نیازمند پیوند را برطرف کند.

بیگلری با قدردانی از افرادی که با اهدای کلیه از فرد زنده زمینه نجات جان بیماران را فراهم می‌کنند، عنوان کرد: افرادی که برای اهدای کلیه اقدام می‌کنند، انسان‌های بزرگواری هستند و با این کار فرصت زندگی دوباره به فرد دیگری می‌دهند، اما راهکار اساسی این است که فرهنگ اهدای عضو از افراد دچار مرگ مغزی در جامعه گسترش پیدا کند.

وی افزود: در استان‌هایی مانند مشهد، اصفهان و تبریز فرهنگ‌سازی در زمینه اهدای عضو اقدامات مؤثری داشته است و انتظار داریم در کرمانشاه نیز این موضوع با جدیت بیشتری دنبال شود.

رئیس انجمن بیماری‌های کلیوی کرمانشاه با اشاره به ضرورت مشارکت مسئولان در این زمینه گفت: اگر مسئولان استان به‌صورت نمادین برای دریافت کارت اهدای عضو اقدام کنند و این موضوع را در جامعه ترویج دهند، می‌توانند نقش مؤثری در افزایش آگاهی مردم داشته باشند.

بیگلری با بیان اینکه اهدای عضو می‌تواند جان چندین بیمار را نجات دهد، تصریح کرد: فردی که دچار مرگ مغزی می‌شود، دیگر امکان بازگشت به زندگی را ندارد، اما با اهدای اعضای قابل پیوند می‌تواند فرصت زندگی را به بیماران نیازمند هدیه کند؛ اقدامی ارزشمند که علاوه بر نجات جان بیماران، آثار معنوی و انسانی بزرگی نیز دارد.

وی عنوان کرد: بیماران قلبی، کبدی و کلیوی و بسیاری از افراد دیگر در انتظار دریافت عضو هستند و توسعه فرهنگ اهدای عضو می‌تواند به کاهش مشکلات این بیماران کمک کند.

بیماران پیوندی نیز با مشکلات دارویی مواجه‌اند

قادری، متخصص بیماری‌های کلیوی، نیز با تأکید بر اینکه بیماری کلیوی ابعاد مختلفی فراتر از درمان پزشکی دارد، اظهار کرد: این بیماری علاوه بر مشکلات جسمی، پیامدهای روانی، اجتماعی و اقتصادی برای بیمار و خانواده او ایجاد می‌کند و باید برای حمایت از این افراد برنامه‌ریزی شود.

وی افزود: بیماران کلیوی علاوه بر هزینه‌های درمان، برای رفت‌وآمد مستمر به مراکز دیالیز و دسترسی به مراکز پیوند کلیه با نیازهای متعددی مواجه هستند.

این متخصص بیماری‌های کلیوی با اشاره به ضرورت حمایت دارویی از بیماران پیوندی گفت: داروهای مورد نیاز این بیماران اهمیت حیاتی دارد و متأسفانه در برخی موارد پوشش بیمه‌ای مناسبی برای داروهای آن‌ها وجود ندارد. اخیراً موضوع رایگان شدن این داروها مطرح شده که امیدواریم این تصمیم اجرایی شود و بیماران از مزایای آن بهره‌مند شوند.

پیشگیری ارزان‌تر از دیالیز و پیوند است

آنچه از مجموع اظهارات متخصصان و مسئولان انجمن بیماری‌های کلیوی کرمانشاه برمی‌آید، این است که مقابله با بیماری‌های کلیوی نباید تنها به درمان بیماران در مراحل پیشرفته محدود شود. دیابت و فشار خون کنترل‌نشده، بی‌توجهی به آزمایش‌های دوره‌ای و تشخیص دیرهنگام، از عواملی هستند که می‌توانند افراد را به سمت نارسایی کلیوی سوق دهند.

از سوی دیگر، هزینه‌های سنگین دیالیز، نیاز به پیوند، مشکلات دارویی و محدودیت‌های زندگی بیماران نشان می‌دهد که پیشگیری و تشخیص زودهنگام علاوه بر حفظ سلامت افراد، از تحمیل هزینه‌های سنگین به خانواده‌ها و نظام سلامت نیز جلوگیری می‌کند.

اکنون با توجه به اینکه حدود 10 درصد جمعیت استان در مطالعه انجام‌شده طی دهه گذشته در معرض بیماری‌های کلیوی قرار داشته‌اند، ضرورت دارد برنامه‌های غربالگری برای گروه‌های پرخطر، آموزش عمومی درباره علائم هشداردهنده، کنترل بیماری‌های زمینه‌ای و فرهنگ‌سازی اهدای عضو با جدیت بیشتری دنبال شود.

بیماری کلیوی ممکن است بی‌صدا آغاز شود، اما پیامدهای آن می‌تواند تمام ابعاد زندگی فرد و خانواده‌اش را درگیر کند؛ بنابراین نباید سلامت کلیه‌ها را تا زمان بروز علائم جدی به تعویق انداخت.

©‌ وبانگاه، خبرگزاری تسنیم