چرا نهضت ملی مسکن با کمبود زمین مواجه است؟/افزایش هزینههای ساخت مسکن
در چنین شرایطی، طرحهایی مانند نهضت ملی مسکن و قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت، مهمترین برنامههای دولت برای پاسخ به نیاز مسکن به شمار میروند؛ اما اجرای این طرحها نیز با چالشهایی همراه است که بخشی از آن به محدودیت منابع و بخشی دیگر به شرایط اقتصادی کشور بازمیگردد.
در همین راستا، برای بررسی آخرین وضعیت پروژههای نهضت ملی مسکن، روند واگذاری زمین به متقاضیان، برنامههای توسعه شهری نهاوند و چالشهای پیشروی حوزه مسکن، با حسین حسینی رئیس اداره راه و شهرسازی نهاوند به گفتوگو نشستیم.آنچه در ادامه میخوانید مشروح گفتوگو با وی است:
نهاوند با کمبود شدید زمین دولتی مواجه است
تسنیم: یکی از مهمترین گلایههای مردم در حوزه مسکن، کمبود زمین و طولانی شدن روند خانهدار شدن متقاضیان است. امروز مهمترین چالش حوزه مسکن در نهاوند را چه میدانید؟
حسینی: مهمترین چالش حوزه مسکن در نهاوند کمبود اراضی دولتی است. بسیاری از شهرها دارای ذخایر مناسب زمین دولتی هستند اما در نهاوند شرایط متفاوت است. بخش عمده اراضی اطراف شهر در مالکیت اشخاص قرار دارد و اراضی دولتی محدود است. همین موضوع باعث شده تأمین زمین برای اجرای طرحهای حمایتی مسکن با دشواری همراه شود. از سوی دیگر افزایش شدید هزینههای ساخت و قیمت مصالح ساختمانی نیز فشار مضاعفی بر متقاضیان وارد کرده و روند اجرای برخی پروژهها را تحت تأثیر قرار داده است.
تسنیم: در چنین شرایطی وضعیت اجرای نهضت ملی مسکن در شهرستان نهاوند چگونه است و چه تعداد از متقاضیان تعیین تکلیف شدهاند؟
حسینی: در مرحله نخست ثبتنام نهضت ملی مسکن حدود 6 هزار و 500 نفر در سامانه ثبتنام کردند. پس از پالایش نهایی و بررسی شرایط قانونی، حدود هزار و 100 نفر واجد شرایط شناخته شدند. برای این افراد فرآیند تأمین مسکن در دو قالب بنیادساخت و گروهساخت برنامهریزی شد. بخشی از متقاضیان در پروژههای در حال احداث قرار گرفتند و برای بخشی دیگر نیز زمین تأمین و واگذار شد. در مجموع تلاش کردیم از همه ظرفیتهای موجود برای پاسخگویی به نیاز متقاضیان استفاده کنیم.
تسنیم: یکی از مهمترین پروژههای شهرستان، پروژه 365 واحدی شهرک شهید حیدری است. این پروژه اکنون در چه وضعیتی قرار دارد و چرا تکمیل آن زمانبر شده است؟
حسینی: پروژه 365 واحدی شهرک شهید حیدری توسط بنیاد مسکن به عنوان کارگزار در حال اجراست و بخش قابل توجهی از آن پیشرفت فیزیکی بالایی دارد. تعدادی از واحدها نیز به مرحله تحویل موقت رسیدهاند. اما واقعیت این است که یکی از عوامل اصلی کند شدن روند تکمیل پروژه، تأمین نشدن آورده متقاضیان بوده است. بخشی از متقاضیان سهم آورده خود را به طور کامل پرداخت نکردهاند و از طرف دیگر افزایش هزینههای ساخت نیز باعث شده قیمت تمامشده پروژهها افزایش یابد. با این وجود روند ساخت متوقف نشده و تکمیل واحدهای باقیمانده در دستور کار قرار دارد.
بانکها همکاری میکنند؛ مشکل اصلی تأمین سهم متقاضیان است تسنیم: بسیاری از متقاضیان معتقدند تسهیلات بانکی دیگر پاسخگوی هزینه ساخت نیست. ارزیابی شما چیست؟
حسینی: این موضوع تا حد زیادی درست است. زمانی که تسهیلات مصوب شد، هزینههای ساخت در سطح فعلی نبود. امروز قیمت سیمان، میلگرد، تأسیسات و سایر مصالح ساختمانی رشد قابل توجهی داشته و طبیعی است که بخشی از متقاضیان برای تأمین سهم آورده خود با مشکل مواجه شوند. بانکها همکاری لازم را دارند اما به نظر میرسد برای افزایش سرعت ساختوساز، باید تسهیلات متناسب با شرایط روز بازنگری شود. هرچه قدرت مالی متقاضیان بیشتر شود، روند اجرای پروژهها نیز شتاب خواهد گرفت.
تسنیم: در بخش گروهساخت و واگذاری زمین چه اقداماتی انجام شده و وضعیت ساختوساز در این بخش چگونه است؟
حسینی: در بخش گروهساخت، اراضی دولتی موجود را پس از آمادهسازی در اختیار متقاضیان قرار دادیم. بخشی از این افراد وارد فرآیند اخذ پروانه و ساخت شدهاند اما بخشی دیگر هنوز اقدام عملی برای ساخت انجام ندادهاند. در برخی موارد نیز شرایط اقتصادی و هزینههای ساخت موجب شده متقاضیان با احتیاط بیشتری وارد پروژه شوند. البته بر اساس ضوابط قانونی، متقاضیان موظف به اجرای تعهدات خود هستند و در صورت عدم اقدام، امکان فسخ قرارداد و واگذاری به افراد واجد شرایط دیگر وجود دارد.
هزار متقاضی جوانی جمعیت در انتظار واگذاری زمین هستند تسنیم: در کنار نهضت ملی مسکن، قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت نیز در حال اجراست. نهاوند در این حوزه چه وضعیتی دارد؟
حسینی: استقبال از طرح جوانی جمعیت در نهاوند قابل توجه بوده است. تاکنون بخشی از خانوارهای مشمول سه و چهار فرزندی تعیین تکلیف شدهاند و واگذاری زمین برای آنان انجام شده است. در عین حال همچنان تعداد قابل توجهی از متقاضیان در انتظار تأمین زمین هستند. ما تلاش میکنیم با آمادهسازی اراضی و استفاده از ظرفیتهای موجود، پاسخگوی این تقاضا باشیم اما همانطور که اشاره کردم محدودیت زمین دولتی یکی از چالشهای اصلی در این بخش است.
تسنیم: بازنگری طرح جامع شهر نهاوند تا چه اندازه میتواند به حل مشکل زمین و توسعه شهری کمک کند؟
حسینی: بازنگری طرح جامع یکی از موضوعات مهم و راهبردی شهرستان است. افق طرح فعلی به پایان رسیده و اکنون در مرحله انتخاب مشاور و انعقاد قرارداد قرار داریم. پس از آغاز مطالعات، تمامی ظرفیتهای توسعه شهری، نیازهای جمعیتی، وضعیت اراضی و امکان الحاق محدودههای جدید بررسی خواهد شد. قطعاً اگر امکان توسعه منطقی محدوده شهر وجود داشته باشد، بخشی از مشکلات حوزه مسکن نیز در آینده قابل مدیریت خواهد بود. البته این فرآیند زمانبر است و باید مراحل کارشناسی و قانونی خود را طی کند.
تسنیم: با توجه به شرایط موجود، چشمانداز حوزه مسکن در نهاوند را چگونه میبینید؟
حسینی: با وجود همه محدودیتها، روند اجرای طرحهای مسکن در شهرستان ادامه دارد. ما در حوزه تأمین زمین، اجرای پروژههای حمایتی، جوانی جمعیت و بازنگری طرح جامع اقدامات مختلفی را در دست اجرا داریم. اگر در حوزه افزایش تسهیلات، تأمین اعتبارات آمادهسازی و رفع محدودیتهای زمین حمایت بیشتری صورت گیرد، میتوان امیدوار بود که بخش مهمی از نیاز مسکن شهرستان در سالهای آینده پاسخ داده شود. هدف ما این است که روند خانهدار شدن مردم با سرعت بیشتری دنبال شود و متقاضیان هرچه زودتر به نتیجه برسند.
مصاحبه از: سمیرا گمار و حاجیقربان قنبریخرم