ضرورت تشدید نظارت بر بازار میوه و ترهبار قشم
خرید میوه برای بسیاری از خانوادههای قشم دیگر مانند گذشته نیست. اگر تا چند سال پیش انتخاب میان سیب، هلو، انگور یا هندوانه تنها به ذائقه اعضای خانواده بستگی داشت، امروز بسیاری از شهروندان پیش از انتخاب میوه، ابتدا قیمتها را بررسی میکنند؛ قیمتهایی که گاهی از مغازهای به مغازه دیگر تفاوت قابل توجهی دارد و همین مسئله، گلایه مردم را به دنبال داشته است.
بازار میوه و ترهبار، یکی از نخستین بازارهایی است که مردم هر روز با آن سر و کار دارند. به همین دلیل، هرگونه نوسان یا بیثباتی در قیمتها، پیش از هر چیز در سفره خانوارها دیده میشود.
شاید افزایش قیمت یک کالای سرمایهای در زندگی روزمره کمتر احساس شود، اما افزایش بهای میوه، مستقیماً بر هزینههای روزانه خانوادهها اثر میگذارد؛ بهویژه برای خانوادههای پرجمعیت، بازنشستگان و اقشار کمدرآمد.
قشم؛ جزیرهای با شرایط خاص
نباید از این واقعیت چشمپوشی کرد که قشم به دلیل موقعیت جغرافیایی خود، شرایط متفاوتی نسبت به بسیاری از شهرهای کشور دارد. بخش عمده میوه و ترهبار از سرزمین اصلی وارد جزیره میشود و هزینه حملونقل دریایی، بارگیری، نگهداری و توزیع، بر قیمت نهایی کالا اثرگذار است.
این واقعیت، افزایش منطقی بخشی از قیمتها را قابل درک میکند، اما آنچه موجب نارضایتی مردم میشود، اختلاف قیمتهایی است که گاهی برای یک محصول مشابه در واحدهای صنفی مختلف مشاهده میشود؛ اختلافی که این پرسش را ایجاد میکند که آیا نظارت بر روند قیمتگذاری به اندازه کافی مؤثر و مستمر است؟
یکی از مهمترین مطالبات مردم، شفاف بودن قیمتهاست. وقتی نرخ یک محصول در فاصله چند صد متری تفاوت محسوسی پیدا میکند، طبیعی است که اعتماد مصرفکننده آسیب ببیند.
اعتماد، سرمایهای است که به آسانی به دست نمیآید و حفظ آن نیز نیازمند حضور دائمی دستگاههای نظارتی است.نصب برچسب قیمت، ارائه فاکتورهای خرید، کنترل سود قانونی و اطلاعرسانی مستمر درباره قیمتهای متعارف، میتواند از بسیاری از سوءتفاهمها و تخلفات احتمالی جلوگیری کند.
نظارت؛ حمایت از مردم و کسبه منصف
برخلاف تصور برخی، تشدید نظارت به معنای تقابل با بازاریان نیست. اتفاقاً بیشترین سود این نظارت نصیب فروشندگان قانونمندی میشود که سالها با انصاف و خوشنامی فعالیت کردهاند.
وجود معدودی متخلف نباید اعتبار دهها فروشنده منصف را زیر سؤال ببرد. برخورد با گرانفروشی، کمفروشی یا عرضه خارج از ضابطه، در واقع حمایت از کسبهای است که حقوق مشتری را رعایت میکنند و سرمایه اصلی خود را اعتماد مردم میدانند.
در مقاطع مختلف، گشتهای مشترک بازرسی با حضور دستگاههای مسئول در بازار قشم برگزار شده و در بسیاری از موارد نیز نتایج مثبتی به همراه داشته است، اما تجربه نشان میدهد که بازار به نظارتی مستمر نیاز دارد، نه واکنشهایی که تنها در زمان افزایش قیمتها یا مناسبتهای خاص تشدید میشود.
حضور میدانی و دائمی بازرسان، رصد مستمر قیمتها، رسیدگی سریع به شکایتهای مردمی و استفاده از سامانههای هوشمند نظارتی، میتواند آرامش بیشتری به بازار بدهد و زمینه تخلفات را به حداقل برساند.
ساماندهی بازار، حلقهای از زنجیره توسعه قشم
قشم امروز یکی از مهمترین مقاصد گردشگری کشور است و هر سال میلیونها مسافر وارد این جزیره میشوند. بازاری منظم، قیمتهای شفاف و رضایت شهروندان و گردشگران، بخشی از تصویر اقتصادی و اجتماعی قشم را شکل میدهد.
از سوی دیگر، کنترل بازار تنها به نفع مصرفکننده نیست؛ بلکه به رونق کسبوکارهای سالم نیز کمک میکند. هرچه اعتماد مردم به بازار بیشتر باشد، گردش مالی واحدهای صنفی نیز افزایش خواهد یافت. مردم قشم انتظار قیمتهای غیرواقعی یا سرکوب بازار را ندارند. آنان تنها میخواهند هر کالایی با قیمت منصفانه، شفاف و متناسب با هزینههای واقعی به دست مصرفکننده برسد.
بیتردید دستگاههای نظارتی، اتاق اصناف، جهاد کشاورزی، تعزیرات حکومتی و سازمان منطقه آزاد قشم، هر یک در این زمینه مسئولیتهایی بر عهده دارند و هماهنگی بیشتر میان این دستگاهها میتواند به ساماندهی بهتر بازار کمک کند.
بازار میوه و ترهبار، شاید در ظاهر تنها بخشی از اقتصاد روزمره باشد، اما در واقع آیینهای از میزان رضایت عمومی مردم است. هر اندازه نظارت دقیقتر، شفافتر و مستمرتر باشد، آرامش بازار نیز بیشتر خواهد شد و این آرامش، پیش از هر جایی، بر سفره خانوادههای قشمی خود را نشان خواهد داد.