عذرخواهی آبفا از مردم جزایر هرمزگان و وعده پایان 90 درصد تنش آبی
در روزهایی که اظهارات وزیر نیرو درباره نبود مشکل آب در جزایر هرمزگان بازتاب گستردهای پیدا کرد، واکنش شرکت آب و فاضلاب هرمزگان نشان داد که مسئله تأمین آب در دستکم بخشی از این جزایر، بهویژه قشم، همچنان با چالشهایی جدی همراه است.
مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب هرمزگان با عذرخواهی از مردم قشم بابت مشکلات ایجادشده در تأمین آب، ضمن تشریح اقدامات انجامشده برای جبران شرایط موجود، تأکید کرد که کمبود آب در این جزیره یک واقعیت است و برای رفع کامل تنش آبی نیاز به منابع مالی و اجرای پروژههای زیرساختی وجود دارد.
این اظهارات در شرایطی مطرح میشود که قشم سالهاست با مسئله تأمین پایدار آب دستوپنجه نرم میکند؛ مشکلی که اگرچه آسیب به بخشی از تأسیسات آبشیرینکن در جریان حملات اخیر، فشار مضاعفی بر شبکه وارد کرد، اما ریشههای آن به سالهای قبل بازمیگردد.
وقتی واقعیت میدانی با یک جمله کوتاه خلاصه نمیشود
مدیریت بحران آب در مناطق جزیرهای همواره پیچیدگیهای خاص خود را دارد. محدودیت منابع طبیعی آب، فاصله جغرافیایی، هزینه بالای انتقال و وابستگی به آبشیرینکنها باعث شده تأمین آب پایدار در جزایری مانند قشم نیازمند برنامهریزی دقیق و سرمایهگذاری مستمر باشد.
در چنین شرایطی، هرگونه اظهار نظر درباره وضعیت آب جزایر باید با در نظر گرفتن تفاوت میان مناطق مختلف، شرایط زیرساختی و تجربه روزمره مردم انجام شود؛ چرا که ممکن است یک شاخص کلی در سطح استان، نتواند تمام واقعیتهای یک شهرستان یا روستا را نشان دهد.
قشم با وسعت جغرافیایی بالا و پراکندگی روستاها، شرایطی متفاوت از بسیاری از مناطق دیگر دارد. بخشی از ساکنان این جزیره سالهاست با موضوع نوبتبندی آب، تأخیر در آبرسانی و نگرانی درباره پایداری شبکه مواجه هستند؛ مسائلی که نمیتوان آنها را تنها به یک حادثه مقطعی نسبت داد.
عذرخواهی آبفا؛ پذیرش یک مسئله کهنه
عبدالحمید حمزهپور، مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب هرمزگان، در بازدید از پروژههای فعال آبرسانی قشم، با اشاره به مشکلات ایجادشده در روزهای اخیر، از مردم این شهرستان عذرخواهی کرد و گفت مجموعه آبفا با تمام ظرفیت در حال تلاش برای کاهش مشکلات است.
وی با اشاره به آسیب واردشده به بخشی از تأسیسات آبرسانی در جنگ تحمیلی اخیر، اظهار کرد که پس از وقوع حادثه، تیمهای عملیاتی در منطقه مستقر شدند و اقداماتی مانند اجرای خطوط انتقال اضطراری، افزایش ظرفیت تولید و خرید تضمینی آب در دستور کار قرار گرفت.
اما نکته مهم در این میان آن است که حتی با وجود اقدامات فوری برای جبران خسارتها، حل مسئله آب قشم نیازمند نگاهی فراتر از مدیریت بحران است؛ چرا که یک شبکه آبرسانی پایدار تنها با اقدامات اضطراری ساخته نمیشود، بلکه نیازمند توسعه زیرساخت، افزایش ظرفیت تولید و پیشبینی نیازهای آینده است.
واکنش آبفا به اظهارات وزیر نیرو؛ تأکید بر واقعیت موجود در قشم
مدیرعامل آب و فاضلاب هرمزگان در واکنش به اظهارات اخیر وزیر نیرو درباره نبود مشکل آب در جزایر هرمزگان، تأکید کرد که در جریان دقیق جملات مطرحشده نیست، اما شرایط موجود در قشم نشان میدهد مسئله تنش آبی در این جزیره وجود دارد.
حمزهپور با بیان اینکه شرکت آبفا گزارشی مبنی بر نبود مشکل آب در قشم ارائه نکرده است، اعلام کرد برای رفع کامل تنش آبی این جزیره حدود یکهزار و 500 میلیارد تومان اعتبار نیاز است.
وی همچنین وعده داد با اجرای پروژههای در دست اقدام، طی دو ماه آینده حدود 90 درصد مشکلات تأمین آب شهرستان قشم کاهش یابد و فاصله آبرسانی به روستاها نیز به حداکثر 20 روز برسد.
این وعده اگرچه میتواند برای مردم قشم امیدبخش باشد، اما تجربه سالهای گذشته نشان داده است که حل مسئله آب در این جزیره نیازمند برنامهای پایدار و فراتر از وعدههای کوتاهمدت است.
جنگ؛ عامل تشدید بحران، نه آغاز آن
بدون تردید آسیب به زیرساختهای آبی در جریان جنگ اخیر، فشار زیادی بر شبکه تأمین آب هرمزگان وارد کرده است. طبق اعلام آبفا، 18 تأسیسات حوزه آب استان آسیب دیده که بخشی از آنها به طور کامل از بین رفتهاند و تأسیسات آبرسانی در قشم، فارور و لارک نیز از این آسیبها در امان نماندهاند.
خروج بخشی از ظرفیت تولید آبشیرینکن مپنا در قشم، شرایط موجود را دشوارتر کرد و باعث شد شبکه آبرسانی با فشار بیشتری مواجه شود.
اما واقعیت این است که جنگ تنها یکی از عوامل تشدیدکننده بحران آب قشم بوده است، نه علت اصلی شکلگیری آن. پیش از این نیز برخی روستاهای جزیره با مشکلاتی در زمینه تأمین آب مواجه بودند و موضوع نوبتبندی و فاصله طولانی آبرسانی برای بخشی از ساکنان، مسئلهای تازه محسوب نمیشود.
بنابراین، در کنار قدردانی از تلاشهای انجامشده برای جبران خسارتهای اخیر، انتظار عمومی این است که بحران آب قشم با نگاهی ریشهایتر مورد توجه قرار گیرد.
قشم نیازمند راهحل بلندمدت است
حل مسئله آب در قشم نیازمند ترکیبی از اقدامات فوری و برنامههای زیربنایی است؛ از افزایش ظرفیت آبشیرینکنها و اصلاح شبکه انتقال گرفته تا مدیریت مصرف، کاهش هدررفت آب و توجه به توسعه متوازن.
جزیرهای که در سالهای اخیر با رشد گردشگری، افزایش جمعیت و توسعه فعالیتهای اقتصادی مواجه شده، نمیتواند با زیرساختهای متناسب با گذشته پاسخگوی نیازهای آینده باشد.
آب در قشم امروز تنها یک مسئله خدماتی نیست؛ موضوعی مرتبط با توسعه، امنیت اجتماعی و آینده اقتصادی جزیره است.مردم قشم امروز بیش از هر چیز نیازمند آن هستند که میان وعدهها و واقعیتهای زندگی روزمرهشان فاصلهای نباشد؛ چرا که برای ساکنان جزیره، آب نه یک آمار روی کاغذ، بلکه بخشی از زندگی هر روزه است.