ایرانینویسی در پوستر بازیها؛ چرا باشگاهها از زبان فارسی غافل شدهاند؟
انتشار پوستر مسابقه در آستانه هر بازی، اکنون به یکی از وظایف استاندارد باشگاههای فوتبال ایران تبدیل شده است. این پوسترها که نام تیمها، تاریخ و محل برگزاری مسابقه را به اطلاع هواداران میرسانند، فراتر از یک اطلاعرسانی ساده، به ابزاری برای رقابت خلاقانه و گاهی کریخوانی میان باشگاهها بدل شدهاند. بهرهگیری از ابزارهای هوش مصنوعی نیز دامنه این خلاقیت را گستردهتر کرده است، هرچند گاهی تمایز میان نوآوری و کپیبرداری با کمک هوش مصنوعی دشوار میشود.
با این حال، در میان این رقابت بصری، پرسشی بنیادین ذهن را به خود مشغول میسازد: چرا پوستر بازیها در لیگ برتر ایران، که دیداری میان دو تیم ایرانی برای مخاطب داخلی است، با عباراتی چون “MATCH DAY” منتشر میشود؟ آیا نگارش “روز مسابقه” از اعتبار باشگاههای مدعی حرفهایگری میکاهد؟ یا استفاده از نام فارسی بازیکنان، درک مخاطب از هویت آنها را محدود میسازد؟
این روند صرفاً به پوسترهای معرفی بازی محدود نمیشود؛ حتی پیامهای خداحافظی برای مربیان یا بازیکنان سابق نیز گاه با “THANK YOU” به جای “ممنون” یا “متشکریم” ارائه میشود. درج تاریخ مسابقات به صورت میلادی نیز بر این ابهام میافزاید و این تصور را ایجاد میکند که محتوا برای مخاطبی خارج از مرزهای ایران تولید شده است.
هرچند ممکن است برخی استدلال کنند که واژگان انگلیسی در زبان روزمره جا افتادهاند یا از نظر گرافیکی جذابترند، اما در مواردی که معادل فارسی کاملاً روشن، کوتاه و رایج است (مانند “روز مسابقه” به جای “MATCH DAY” یا “بازی بعدی” به جای “NEXT MATCH”)، اصرار بر استفاده از نسخه انگلیسی فاقد توجیه منطقی به نظر میرسد. این مسئله، فراتر از بحث “دربی” و “شهرآورد”، به انتخاب هوشمندانه باشگاه در نحوه ارتباط با مخاطب اصلی خود بازمیگردد.
به گزارش بخش ورزشی وبانگاه، باشگاهی که برای جوانب مختلف خود هزینههای میلیاردی صرف میکند تا خود را به عنوان یک مجموعه حرفهای و برند ورزشی معرفی کند، باید در ارتباط با مخاطبان خود نیز هویتی مشخص و بومی داشته باشد. تبدیل شدن به یک باشگاه بینالمللی با استفاده از “MATCH DAY” میسر نمیشود، بلکه ارتقای برند باشگاه در گرو شناخت مخاطب و استفاده از زبان اوست.
هوش مصنوعی میتواند تصاویر خلاقانه خلق کند و طراحان ایدههای نوآورانه ارائه دهند، اما هیچکدام دلیل قانعکنندهای برای انگلیسینویسی در پوسترهایی که برای مخاطب ایرانی طراحی شدهاند، ارائه نمیدهند. پیش از رقابت بر سر متفاوتترین پوستر، باشگاهها باید به این سوال اساسی پاسخ دهند که این محتوا را برای چه کسی منتشر میکنند و چگونه میتوانند با استفاده از زبان فارسی، هویت ایرانی خود را تقویت نمایند.