سند ملی حذف هاری در ایران نهایی شد؛ تمرکز بر واکسیناسیون و آموزش
به گزارش بخش اقتصاد وبانگاه بر اساس دادههای خبری منتشر شده در باشگاه خبرنگاران جوان، علیرضا اکبرشاهی، سرپرست معاونت بهداشتی، پیشگیری و ایمنی غذایی سازمان دامپزشکی کشور، در همایش روز جهانی هاری اعلام کرد که حدود ۴۰ درصد موارد ابتلای انسانی به این بیماری در کودکان رخ میدهد و سگها در ۹۹ درصد موارد عامل انتقال آن به انسان هستند. وی با اشاره به حذف هاری به عنوان یک آزمون برای تحقق سلامت واحد در کشور، بر اهمیت واکسیناسیون و مدیریت جمعیت سگها تأکید کرد و گفت: دانش و ابزارهای لازم برای کنترل هاری در دسترس است، اما چالش اصلی، ایجاد برنامهای پایدار و هماهنگ میان بخشهای مختلف است.
اکبرشاهی به برنامه جهانی حذف هاری که با هدف پایان دادن به مرگومیر انسانی ناشی از این بیماری تا سال ۲۰۳۰ تدوین شده است، اشاره کرد. وی توضیح داد که این برنامه بر پایه شواهد علمی، تجربیات جهانی و ابزارهای فنی موجود بنا شده است. این مقام مسئول تأکید کرد که هرچند سازمانهای بینالمللی مسیر کلی را ترسیم میکنند، اجرای مؤثر برنامه به تدوین برنامههای ملی متناسب با شرایط هر کشور و تعیین مسئولیت دستگاههای ذیربط وابسته است. در ایران، برای اجرای اثربخش برنامه، نیاز به کاهش پراکندگی فعالیت دستگاهها و تدوین سندی ملی است که وظایف اجرایی، تشکلها و سایر ذینفعان را روشن سازد.
وی با اشاره به تشکیل کمیته ملی هاری پس از همایش سال گذشته و برگزاری نشستهای تخصصی با حضور متخصصان و نمایندگان دستگاههای مختلف، گفت که این اقدامات به شکلگیری رویکردی بینبخشی کمک کرده است تا هاری صرفاً به عنوان مسئله یک دستگاه تلقی نشود. برآورد جمعیت سگها به عنوان یکی از نیازهای اساسی برای اجرای برنامه شناسایی شده و سند ملی حذف مرگ انسانی ناشی از هاری نهایی و وارد مرحله اجرا شده است. در گام نخست، اجرای آزمایشی برنامه در شهرستانهای منتخب پیشبینی شده تا بر پایه تجربه و نتایج، زمینه گسترش آن در کشور فراهم شود.
اکبرشاهی با تأکید بر اینکه کنترل هاری نیازمند اقدام مقطعی نیست و تجربه سایر کشورها میتواند راهگشا باشد، افزود که دستیابی به پوشش واکسیناسیون حداقل ۷۰ درصدی در جمعیت سگهای در معرض خطر، در کنار مراقبت مستمر و حفاظت از افراد، نقش تعیینکنندهای در کنترل بیماری خواهد داشت. وی خاطرنشان کرد که برای کنترل هاری نیازی به انتظار برای فناوری یا داروی جدید نیست و آنچه اهمیت دارد، اجرای منسجم برنامهها و همکاری همه بخشهای مرتبط است.
سرپرست معاونت بهداشتی سازمان دامپزشکی تصریح کرد که سازمان دامپزشکی به تنهایی مسئول اجرای این برنامه نیست و همکاری آزمایشگاهها در تشخیص، شهرداریها در مدیریت محلی و شناسایی جمعیت سگها، دانشگاهها و مراکز علمی در ارائه شواهد و ارزیابی، و بخش خصوصی و سازمان نظام دامپزشکی در اجرای اقدامات ضروری است. سازمانهای مردمنهاد، رسانهها، مدارس و بخشهای مرتبط با رفاه حیوانات نیز باید در این مسیر مشارکت کنند. وی بر اهمیت آموزش کودکان از سنین پایین درباره هاری، راههای پیشگیری و نحوه مراقبت از خود در برابر گزش تأکید کرد و همکاری شبکههای منطقهای و بینالمللی را در تبادل دانش مؤثر دانست.
اکبرشاهی کنترل هاری را نمونهای از رویکرد «سلامت واحد» دانست و گفت: این رویکرد زمانی نتیجهبخش است که مسئولیتهای مختلف در مسیری مشترک به هم متصل شوند. وی ثبت موارد گزش، انتقال اطلاعات مربوط به حیوان، تبادل نتایج آزمایشگاهی و هماهنگی مستمر میان دستگاهها را الزامی برشمرد و تأکید کرد که فعالیت جداگانه هر بخش، تحقق اهداف برنامه را تضمین نمیکند. در این همایش از «سند ملی حذف مرگ انسانی ناشی از هاری منتقله از سگها» و «برنامه جامع اقدام ملی علیه بیماری هاری» رونمایی شد که به عنوان نقشه راه کشور برای کنترل و حذف پایدار هاری تدوین شدهاند.