تلاطم در اجلاس IPU با صدای ایران/ پاسخ کوبنده متکی به توهین‌ها
هیئت پارلمانی شامل عبدالحسین روح الامینی نماینده تهران، سیدشمس الدین حسینی رئیس کمیسیون اقتصادی، علی اصغر باقرزاده عضو کمیسیون بهداشت و فتح الله توسلی سخنگوی کمیسیون اقتصادی به ریاست منوچهر متکی، با هدف انتقال صدای حقیقتی ایران به گوش جهان و نقد ساختارهای ناکارآمد بین‌المللی، وارد صحنه شد.
نفوذ در لایه‌های تصمیم‌ساز و حکمرانی آینده
روایت حضور ایران در آروشا، با تلاش برای حضور در لایه‌های مدیریتی و تدوین اسناد جهانی آغاز شد. یکی از دستاوردهای این سفر، انتخاب منوچهر متکی و نماینده پارلمان چین به عنوان نمایندگان گروه ژئوپلتیک آسیا-اقیانوسیه برای تدوین «ماده اضطراری» اجلاس بود. این اتفاق به این معنا بود که ایران اکنون می‌تواند در تنظیم بیانیه‌های پایانی و تعیین مسیر تصمیم‌گیری‌های این گروه کلیدی، نقشی فعال و تعیین‌کننده ایفا کند.
در کنار این نفوذ ساختاری، ایران نگاهی به آینده انداخت. در نشست‌های تخصصی، موضوع «حکمرانی هوش مصنوعی» مطرح شد. نمایندگان ایران با هشدار درباره «تسلیحاتی‌سازی هوش مصنوعی»، تأکید کردند که پارلمان‌ها باید پیش‌قدم شوند تا جلوی تبدیل این فناوری به سلاح‌های مرگبار بگیرند و آن را در مسیر رفاه بشری، صنعت و کشاورزی هدایت کنند.
صدای مظلومان و نقد استانداردهای دوگانه
دیپلماسی ایران در آروشا، تنها به مسائل سیاسی محدود نشد، بلکه چهره انسانی و اخلاقی به خود گرفت. در نشست کمیته دموکراسی و حقوق بشر، ایران با طرح پیشنهاداتی برای رفع آسیب‌های معلولان ناشی از تحریم‌ها، جهانی را به چالش کشید که در عین ادعای حقوق بشر، چشم بر رنج‌های انسانی ناشی از سیاست‌های فشار می‌بندد، اوج این نقد در نشست کمیته امور سازمان ملل تجلی یافت.
جایی که حسینی با لحنی صریح، سازمان ملل را به «بی‌عرضگی» در برابر جنایات غزه و آمریکا متهم کرد. او با طرح نمادین «تخریب مدرسه در میناب» و کشته شدن کودکان، این پرسش بنیادین را مطرح کرد که وقتی منشور ملل متحد حتی نمی‌تواند از کارکنان خود در غزه محافظت کند، چگونه می‌توان به وعده‌های آن برای حفظ صلح جهانی اعتماد کرد؟
تقابل مقتدرانه و شکست محاسبات دشمن
در مجمع عمومی، جایی که تضادها به اوج رسید، صلابت ایران در برابر توهین‌ها به نمایش درآمد. واکنش متکی به اظهارات بی‌ادبانه نماینده آلمان، پیامی روشن بود: ایران در برابر «نشخوار اراجیف رادیو اسرائیل» سکوت نمی‌کند. عبارت تکان‌دهنده «ملت ایران دندان‌های نتانیاهو و ترامپ را خرد می‌کند»، در فضای خشک دیپلماسی، مانند یک شوک عمل کرد و نشان داد که ایران صلح را نه از موضع ضعف، بلکه از موضع قدرت طلب است.
این قدرت در دیدار با دبیرکل IPU، «اندا فلیپ»، به تأییدی بین‌المللی رسید. اعتراف دبیرکل به اینکه «محاسبات ترامپ درباره جنگ با ایران اشتباه بود»، در واقع گواهی بر شکست استراتژیک دشمن و پایداری جمهوری اسلامی در برابر حملات نظامی بود.
بازتعریف امنیت دریایی و اقتصاد منطقه‌ای
در بخش پایانی مأموریت، تمرکز بر بازسازی نظم منطقه‌ای بود. در گفتگو با رئیس کمیته دفاع امارات، مسیر جدیدی از همکاری اقتصادی گشوده شد؛ جایی که پتانسیل رشد تجارت از 4 به 50 میلیارد دلار، نشان داد که همسایگان منطقه، ایران را به عنوان شریکی تجاری و امنیتی می‌بینند، نه یک تهدید.
در مورد امنیت دریایی، ایران با نگاهی واقع‌بینانه تأکید کرد که امنیت تنگه هرمز را نمی‌توان از بیرون و با حضور نظامی قدرت‌های بیگانه تأمین کرد. حقیقت این بود که تنگه هرمز تا پیش از حملات آمریکا و اسرائیل در فوریه 2026، کاملاً باز بود و این تجاوزات خارجی بود که ناامنی را به منطقه آورد. راهکار ایران روشن بود: «امنیت پایدار بر پایه همکاری کشورهای ساحلی».
جمع‌بندی: میراث سفر به تانزانیا
سفر هیئت پارلمانی ایران به تانزانیا، که با حضور در نماز جمعه شیعیان آروشا به پایان رسید، فراتر از یک شرکت در اجلاس، یک «عملیات دیپلماتیک» بود.
دستاوردهای این سفر را می‌توان در سه محور از جمله نفوذ در تدوین اسناد بین‌المللی و به چالش کشیدن استانداردهای دوگانه سازمان ملل، تبیین حقیقت تجاوزات نظامی دشمن و اثبات اشتباه بودن محاسبات آمریکا در جنگ با ایران وتقویت پیوندهای تجاری با همسایگان و ترویج مدل «امنیت منطقه‌ای توسط کشورهای منطقه» خلاصه کرد.