برنامه‌ریزی ۱۱۵ هزار مگاوات تعمیرات نیروگاهی؛ راهبردی برای پایداری شبکه برق در زمستان و تابستان
به گزارش بخش اقتصاد وبانگاه بر اساس داده‌های خبری منتشر شده در باشگاه خبرنگاران جوان، با نزدیک شدن به فصل سرما و کاهش دمای هوا، آماده‌سازی نیروگاه‌های حرارتی برای تضمین تأمین پایدار انرژی الکتریکی در صدر اولویت‌های صنعت برق کشور قرار می‌گیرد. این مهم، در کنار مدیریت بهینه مصرف و تأمین سوخت مورد نیاز، نقشی کلیدی در کاهش احتمال بروز اختلالات اضطراری در واحد‌های تولید برق و حفظ پایداری کلی شبکه ایفا می‌کند.
تعمیرات نیروگاهی فراتر از رفع ایرادات فنی موجود، مجموعه‌ای جامع از اقدامات تخصصی را شامل می‌شود. این اقدامات از بازرسی‌های دوره‌ای و منظم، تعویض قطعات فرسوده و مستهلک، تا انجام تعمیرات اساسی و ارتقاء سطح تکنولوژیکی تجهیزات را در بر می‌گیرد. این فرایندها نیازمند برنامه‌ریزی دقیق و انطباق با نیازمندی‌های لحظه‌ای شبکه برق هستند تا نیروگاه‌ها قادر به پاسخگویی حداکثری در زمان اوج مصرف باشند.
در همین راستا، شرکت مادر تخصصی تولید نیروی برق حرارتی وزارت نیرو، برنامه‌ریزی جامع تعمیرات نیروگاه‌های حرارتی را برای سال جاری و فصل تابستان آتی، با لحاظ نمودن محدودیت‌های شبکه، وضعیت تأمین سوخت و نیازمندی‌های فنی واحد‌های تولیدی، تدوین و نهایی کرده است. اجرای به‌موقع این برنامه، تأثیر مستقیمی بر آمادگی نیروگاه‌ها برای مواجهه با پیک مصرف در زمستان پیش‌رو و تابستان سال آینده خواهد داشت.
محمدجواد فروغی، مدیرکل دفتر برنامه‌ریزی و بهره‌برداری تولید شرکت مادر تخصصی تولید نیروی برق حرارتی، در گفت‌و‌گو با خبرنگار اقتصادی باشگاه خبرنگاران جوان، با تأکید بر زمان‌بندی دقیق تعمیرات نیروگاه‌های حرارتی، اظهار داشت: «هدف اصلی از این برنامه‌ریزی، انجام تعمیرات در دوره‌هایی است که شبکه برق، امکان خروج موقت واحد‌ها را از مدار داشته باشد.» وی افزود: «به دلیل افزایش مصرف برق و ضرورت آمادگی حداکثری نیروگاه‌ها، امکان انجام بخش عمده تعمیرات در بازه زمانی اواخر اردیبهشت تا اواخر شهریور محدود است؛ لذا تعمیرات معمولاً از اواخر شهریور یا اوایل مهر، با توجه به شرایط شبکه، آغاز و تا اواسط یا اواخر اردیبهشت سال بعد ادامه می‌یابد.»
فروغی با بیان اینکه برنامه تعمیرات نیروگاه‌ها از مدت‌ها قبل تدوین شده و برنامه نهایی در اوایل شهریور به نیروگاه‌ها ابلاغ شده است، ادامه داد: «در سال جاری، انجام ۱۱۵ هزار مگاوات تعمیرات نیروگاهی برنامه‌ریزی شده است.» او توضیح داد: «این حجم از تعمیرات، بیشتر از ظرفیت کل نیروگاه‌های حرارتی کشور است، زیرا هر نیروگاه ممکن است در طول سال چندین نوبت تعمیرات داشته باشد و این عدد، مجموع حجم تعمیرات واحد‌ها در دوره‌های مختلف را منعکس می‌کند.»
وی در تشریح جزئیات تعمیرات، بیان کرد: «از مجموع ۱۱۵ هزار مگاوات تعمیرات برنامه‌ریزی‌شده، حدود ۲۱ هزار مگاوات به تعمیرات اساسی و پروژه‌های طولانی‌مدت اختصاص دارد و مابقی شامل تعمیرات دوره‌ای، بازدید‌ها و اقدامات فنی با زمان اجرای کوتاه‌تر است.» فروغی خاطرنشان کرد: «تعمیرات دوره‌ای معمولاً در چند روز یا چند هفته به اتمام می‌رسد، اما تعمیرات اساسی ممکن است از یک ماه تا چند ماه به طول انجامد و نیازمند قطعات تخصصی، نیروی انسانی ماهر و هزینه‌های بیشتری است.»
این مقام مسئول با اشاره به اهمیت هماهنگی میان زمان خروج واحد‌های نیروگاهی از مدار و شرایط تأمین سوخت، گفت: «با توجه به آسیب‌های واردشده به تأسیسات حوزه وزارت نفت و تشدید محدودیت‌های تأمین سوخت نسبت به سال‌های گذشته، هماهنگی با وزارت نفت در برنامه‌ریزی تعمیرات بسیار حائز اهمیت است. تلاش می‌شود حجم تعمیرات در دوره محدودیت سوخت، به ویژه در ماه‌های سرد سال، به حداقل برسد تا نیروگاه‌ها توان لازم برای تأمین برق در زمستان و تابستان سال آینده را داشته باشند.»
فروغی در خصوص آخرین وضعیت اجرای برنامه تعمیرات اعلام کرد: «از مجموع ۱۱۵ هزار مگاوات تعمیرات برنامه‌ریزی‌شده، عملیات تعمیراتی حدود ۹ هزار مگاوات آغاز شده و تعمیرات مربوط به حدود ۳ هزار و ۵۰۰ مگاوات نیز به پایان رسیده است.» وی تأکید کرد: «ادامه اجرای برنامه در ماه‌های آتی نیازمند هماهنگی مستمر میان شرکت‌های تولید برق، مجموعه‌های تعمیراتی و بخش‌های مسئول تأمین سوخت است؛ به ویژه آنکه برخی تعمیرات اساسی زمان‌بر هستند و هرگونه تأخیر در اجرای آن‌ها می‌تواند زمان آماده‌سازی واحد‌ها برای دوره اوج مصرف را تحت تأثیر قرار دهد.»
کارشناسان صنعت برق معتقدند تعمیرات نیروگاهی، رکن اصلی نگهداری دارایی‌های صنعت برق و تضمین قابلیت اطمینان شبکه است. فرسودگی و استهلاک تجهیزات نیروگاه‌های حرارتی، که در شرایط کاری سنگین فعالیت می‌کنند، نیازمند اجرای به‌موقع تعمیرات پیشگیرانه و اساسی است تا از خرابی‌های ناگهانی و خروج اضطراری واحد‌ها جلوگیری شود. در مقابل، تعویق این تعمیرات می‌تواند هزینه‌های نگهداری را افزایش و زمان بازگرداندن واحد آسیب‌دیده به مدار را طولانی‌تر کند. همچنین، تعمیرات به‌موقع به حفظ راندمان تجهیزات و جلوگیری از افت عملکرد آن‌ها کمک شایانی می‌نماید.
برنامه‌ریزی برای ۱۱۵ هزار مگاوات تعمیرات نیروگاهی، از جمله ۲۱ هزار مگاوات تعمیرات اساسی، گستردگی عملیات نگهداری و آماده‌سازی نیروگاه‌های حرارتی کشور را نشان می‌دهد. نتیجه نهایی آمادگی نیروگاه‌ها به کیفیت اجرای تعمیرات، تأمین به‌موقع قطعات، رعایت استاندارد‌های فنی و بازگشت موفق واحد‌ها به مدار بستگی دارد. در نهایت، پایداری شبکه برق تنها به ظرفیت نصب‌شده محدود نمی‌شود، بلکه آمادگی واقعی واحد‌ها، دسترسی به سوخت، کیفیت تعمیرات و مدیریت هم‌زمان عرضه و تقاضا در آن نقش حیاتی ایفا می‌کنند. بنابراین، تعمیرات نیروگاهی را باید سرمایه‌گذاری فنی برای کاهش ریسک خاموشی، افزایش قابلیت اطمینان شبکه و آمادگی صنعت برق برای عبور از دوره‌های اوج مصرف دانست.