اصلاح دستورالعمل کارت ریالی گردشگری؛ رفع چالش‌های عملیاتی و تسهیل معاملات ارزی برای اتباع خارجی
به گزارش بخش اقتصاد وبانگاه بر اساس داده‌های خبری منتشر شده در باشگاه خبرنگاران جوان، حمیدرضا آذرگون، مدیر اداره نظارت بر مبارزه با پولشویی بانکی، اعلام کرد که دستورالعمل «ناظر بر نحوه فروش کارت ریالی گردشگری» پس از تصویب در کمیسیون مقررات و نظارت بانک مرکزی، اصلاح و به شبکه بانکی و تمامی شرکت‌های صرافی ابلاغ شده است. این اقدام با هدف رفع سه چالش کلیدی صورت گرفته است.
دستورالعمل جدید که در تاریخ سوم اردیبهشت ماه ۱۴۰۵ به تصویب رسیده و طی بخشنامه شماره ۰۵/۷۷۹۷۱ در تاریخ هشتم تیرماه ۱۴۰۵ ابلاغ شده است، به اشخاص حقیقی خارجی غیرمقیم، از جمله گردشگران سیاحتی، سلامت، زیارت و همچنین افرادی که برای بررسی سرمایه‌گذاری، بازرگانی و اشتغال وارد کشور می‌شوند، امکان استفاده از کارت ریالی گردشگری را می‌دهد. دستورالعمل سال ۱۴۰۴ به دلیل چالش‌های عملیاتی در سه محور مورد بازنگری قرار گرفت.
آذرگون سه چالش اصلی دستورالعمل قبلی را برشمرد: اول، تعیین نرخ خرید ارز از اتباع خارجی و فروش ارز معادل ریالی باقیمانده کارت؛ دوم، پیچیدگی فرایند تخصیص شماره اختصاصی و تشخیص هویت این اشخاص؛ و سوم، محدودیت مشارکت شرکت‌های صرافی در خرید و فروش ارز به صرافی‌های وابسته به بانک‌ها. این چالش‌ها با همکاری مراجع ذی‌مدخل، منجر به تسریع در اصلاح دستورالعمل و ابلاغ آن برای اجرا شد.
در راستای رفع ابهامات قیمت‌گذاری، دستورالعمل جدید مقرر می‌دارد که نرخ خرید و فروش ارز به صورت اسکناس/حواله، بر اساس توافق روز معامله بین بانک یا صرافی و شخص حقیقی خارجی غیرمقیم، مبنای عمل قرار گیرد. این تغییر، شفافیت بیشتری در عملیات ارزی برای گردشگران خارجی ایجاد می‌کند.
برای رفع محدودیت مشارکت صرافی‌ها، مقرر شده است که تمامی صرافی‌های دارای مجوز معتبر از بانک مرکزی، بتوانند از طریق بانک عامل خود، در این طرح مشارکت کرده و نسبت به تحویل و فروش کارت گردشگری به واجدین شرایط اقدام نمایند. این امر دامنه دسترسی گردشگران به خدمات بانکی را گسترش می‌دهد.
در خصوص تخصیص شماره اختصاصی و راستی‌آزمایی هویت اتباع خارجی، با مساعدت متولی پایگاه مرجع اشخاص خارجی، ترتیبات تکمیلی برای اخذ و تأیید شماره اختصاصی پیش‌بینی و اجرا شده است. این اقدام به منظور تسهیل فرآیندهای هویتی برای گردشگران خارجی صورت گرفته است.
سقف شارژ کارت گردشگری تا معادل ریالی پنج هزار یورو یا معادل آن به دلار آمریکا مجاز شده است و به هر شخص مشمول، تا سقف دو کارت ریالی گردشگری اختصاص می‌یابد. شارژ مجدد کارت‌های قبلی نیز در صورت رعایت سقف مزبور و در چارچوب مقررات، بلامانع است. هرگونه شارژ کارت از طرق دیگر غیر از خرید اسکناس یا حواله ارزی از طریق بانک‌ها یا صرافی‌های مجاز، ممنوع اعلام شده است.
تعریف «شخص حقیقی خارجی غیرمقیم» شامل اتباع خارجی با گذرنامه معتبر و روادید با تاریخ اعتبار است که دارای مهر ورود به کشور بوده و مدت اعتبار آن منقضی نشده باشد. کارت ریالی گردشگری، نوعی کارت پیش‌پرداخت است که امکان خرید، پرداخت قبض، انتقال وجه، برداشت وجه نقد و دریافت مانده را برای دارنده آن فراهم می‌کند.
فروش کارت گردشگری به اشخاص بالای ۱۸ سال تمام، از طریق درگاه‌های حضوری و غیرحضوری بانک‌ها و صرافی‌ها، شامل شعبه، باجه فرودگاهی، باجه هتلی و دستگاه‌های خودپرداز/خوددریافت، مطابق با شرایط مندرج در دستورالعمل امکان‌پذیر است. بانک‌ها موظفند از افتتاح حساب سپرده ریالی و ارزی به نام شخص حقیقی خارجی غیرمقیم برای صدور این کارت‌ها خودداری کنند.
برای شرکت‌های صرافی مستقر در هتل‌ها، پایانه‌های مرزی، فرودگاه‌ها و بازارچه‌های مرزی، تمهیدات ویژه‌ای در خصوص حداکثر تعداد مجاز کارت گردشگری در نظر گرفته شده است. همچنین، آستانه تراکنشی این کارت‌ها مشابه کارت‌های برداشت اشخاص حقیقی ایرانی تعیین شده است. امکان خرید غیرحضوری، مشاهده مانده ریالی و معادل ارزی آن از طریق پیامک، همراه‌بانک و محصولات مشابه برای صاحب کارت فراهم شده است.
در پایان اقامت یا در صورت فوت، حجر، یا خروج دارنده کارت از کشور، کارت گردشگری به صورت خودکار غیرفعال می‌شود. استرداد ارز معادل مانده ریالی مصرف‌نشده به نرخ روز توافقی، بنا بر درخواست شخص خارجی و از طریق بانک یا صرافی صادرکننده کارت، امکان‌پذیر خواهد بود.