در پی حذف ارز ترجیحی، وزارت جهاد کشاورزی بر ضرورت بازنگری و توسعه ابزارهای تامین مالی در بخش دام و طیور تاکید کرده و با مکاتبات رسمی، خواستار همکاری نزدیک‌تر بانک مرکزی برای نهایی‌سازی جزئیات فنی این ابزارها شده است. این اقدامات با هدف تسریع گردش منابع در زنجیره تامین و شفاف‌سازی فضای کسب‌وکار صورت می‌گیرد.

به گزارش بخش اقتصاد وبانگاه بر اساس داده‌های خبری منتشر شده در باشگاه خبرنگاران جوان، علیرضا کردلو، مدیرکل دفتر امور اقتصادی وزارت جهاد کشاورزی، در نشستی خبری پیرامون تامین مالی صنعت دام و طیور، بر اهمیت حیاتی بازنگری و ارتقای ابزارهای مالی پس از حذف ارز ترجیحی تاکید ورزید. وی اظهار داشت که این وزارتخانه همواره باور داشته است که حذف ارز ترجیحی، ضرورت بازنگری و توسعه ابزارهای تامین مالی را دوچندان می‌سازد و این ابزارها باید پیش از اعمال تغییرات اقتصادی، به عنوان پشتوانه‌ای برای جایگزینی با سازوکارهای مبتنی بر رانت ارزی، پیش‌بینی و فراهم می‌شدند.

کردلو با اشاره به تجربیات گذشته، اذعان داشت که تا پیش از اجرای سیاست حذف ارز ترجیحی در دی‌ماه، نظام بانکی و فعالان بخش کشاورزی رویکرد چندان جدی و عملیاتی نسبت به جایگزین‌های تامین مالی نداشتند؛ اما اجرای این سیاست، ضرورت ورود سریع به سازوکارهای جدید مالی را برای تمامی بازیگران این حوزه آشکار ساخت. وی همچنین به هم‌زمانی حذف ارز ترجیحی با مقاطع حساس سال، از جمله ماه رمضان و ایام نوروز اشاره کرد و تصریح نمود که اگر ظرفیت بانک عامل حوزه کشاورزی و طرح‌هایی مانند «نوی‌پو» در مدیریت زنجیره تامین به کار گرفته نمی‌شد، عبور از گلوگاه‌های اقتصادی این دوره دشوارتر بود. بانک‌های تخصصی با بهره‌گیری از ابزارهای نوین توانستند بخشی از فشار ناشی از تغییر نرخ ارز را در کنار چالش‌های فصلی مدیریت کنند.

مدیرکل دفتر امور اقتصادی وزارت جهاد کشاورزی ادامه داد که تجربه نشان داده است، هرچند نظام اداری و بانکی در ابتدای مسیر با چالش‌هایی در زمینه آشنایی و اجرای عملیات‌های جدید مواجه بود، هماهنگی میان وزارتخانه و بانک‌ها مانع از گسست زنجیره تولید در مقطعی حساس شد. وی شفاف‌سازی فضای کسب‌وکار را یکی از مهم‌ترین پیامدهای حذف ارز ترجیحی برشمرد و گفت که تغییر رویکرد مراجعان به دفتر امور اقتصادی وزارت جهاد کشاورزی مشهود است؛ به‌طوری‌که به‌جای مطالبه نرخ‌های ارزی ارزان و مبتنی بر رانت، درخواست برای استفاده از ابزارهای مالی و بانکی معتبر افزایش یافته است.

کردلو با اشاره به پیگیری‌های این وزارتخانه برای توسعه ابزارهای تامین مالی، اعلام کرد که از طریق مکاتبات رسمی و پیگیری‌های مستمر، خواستار همکاری نزدیک‌تر بانک مرکزی برای نهایی‌سازی جزئیات فنی این ابزارها هستند؛ چراکه اتصال ابزارهای تامین مالی به ارز می‌تواند موجب افزایش تقاضا برای استفاده از این سازوکارها و تسریع گردش منابع در زنجیره تامین شود. وی تاکید کرد که هدف از این تجربه‌ها، اصلاح مسیر و بهره‌گیری از درس‌آموخته‌های گذشته برای ایجاد سازوکارهایی است که در آن‌ها تامین مالی زنجیره‌ای، نه به عنوان راهکاری مقطعی، بلکه به عنوان زیرساختی پایدار و روان در اقتصاد کشاورزی عمل کند.

در ادامه این نشست، محمدرضا پویافرد، عضو هیئت‌مدیره بانک عامل حوزه کشاورزی، با تشریح چالش‌های تامین مالی زنجیره تامین کشاورزی، اظهار داشت که پیش از تغییر نرخ ارز، گردش مالی سامانه بازارگاه حدود ۳۹۷ هزار میلیارد تومان بود که با حضور ۳۲ هزار خریدار و ثبت ۲۵ میلیون تن خرید، نشان‌دهنده سطح فعالیت این بازار بود. وی افزود که پس از تغییر نرخ ارز ۲۸ هزار و ۵۰۰ تومانی، گردش مالی این سامانه در چرخه‌های دوماهه به ۷۸۰ هزار میلیارد تومان افزایش یافت؛ موضوعی که از رشد قابل‌توجه نیاز مالی بازار و افزایش فشار بر منابع تامین مالی حکایت دارد.

پویافرد ادامه داد که تغییر نرخ ارز، فاصله میان نیاز واقعی تولیدکنندگان و منابع مالی در دسترس بازار را افزایش داد و مدیریت این شکاف به یکی از مهم‌ترین چالش‌های بانک‌ها و دولت در ماه‌های اخیر تبدیل شد. عضو هیئت‌مدیره بانک عامل حوزه کشاورزی با اشاره به هم‌زمانی این تحولات با افزایش تقاضای شب عید و نیاز فصلی به مرغ در ماه رمضان گفت که هم‌زمانی تغییرات ارزی با این شرایط، فشار مضاعفی بر تولیدکنندگان، دامداران و مرغداران وارد کرد؛ با این حال، استفاده از ظرفیت‌های قانونی و مصوبات جدید، زمینه ورود ابزارهای نوین مالی به بازار را فراهم کرد.

وی با بیان اینکه تامین مالی نهاده‌های مورد نیاز کشور از مسیرهای جدید دنبال شده است، اظهار داشت که تاکنون با همکاری بانک مرکزی و مشارکت بانک‌های تخصصی، ۳۸۰ میلیون دلار ارز برای تامین نهاده‌های مورد نیاز کشور از طریق سازوکارهای ضمانت‌نامه‌ای تامین شده است. پویافرد افزود که این میزان تامین ارز نقش مهمی در حفظ تداوم تولید و جلوگیری از رکود در بخش‌های حساس دامپروری و طیور داشته است. وی در پایان تاکید کرد که با وجود چالش‌های ناشی از تغییر نرخ ارز، همکاری میان بانک‌ها، واردکنندگان و تولیدکنندگان و استفاده از ابزارهای نوین مالی، از راهکارهای اساسی برای حفظ امنیت غذایی و تداوم چرخه تولید در شرایط اقتصادی کنونی به شمار می‌رود.

©‌ وزارت جهاد کشاورزی, بانک مرکزی, باشگاه خبرنگاران جوان