پدرام روتیها، کارشناس بازار سرمایه، در گفت‌وگو با خبرنگار اقتصادی باشگاه خبرنگاران جوان، با اشاره به روند معاملات امروز بورس گفت: بازار سرمایه امروز یکی از روز‌های منفی و پرتنش خود را پشت سر گذاشت؛ به‌طوری‌که شاخص کل بورس با افت حدود ۱۲۸ هزار واحدی به سطح ۷ میلیون و ۸۴۰ هزار واحد رسید.
ارزش معاملات بازار در حدود ۳۰ هزار میلیارد تومان (۳۰ همت) بود، اما هم‌زمان شاهد خروج حدود ۵ هزار میلیارد تومان نقدینگی از بازار بودیم. همچنین در پایان معاملات، حدود ۶۶ درصد نماد‌ها در محدوده منفی قرار داشتند و ارزش صفوف فروش به حدود ۶ هزار و ۷۰۰ میلیارد تومان رسید. مجموع این متغیر‌ها نشان‌دهنده افزایش محسوس فشار فروش و غلبه فضای احتیاط و نگرانی بر رفتار سرمایه‌گذاران است.
ریسک‌های سیستماتیک همچنان مهم‌ترین عوامل اثرگذار بر رفتار فعلی بازار به شمار می‌روند، اما نباید تمام وضعیت کنونی بورس را صرفاً به این موضوع محدود کرد. آنچه اکنون اهمیت فزونی یافته، انتقال ریسک‌های سیاسی و نظامی به متغیر‌های عملیاتی و بنیادی بنگاه‌ها و افزایش ابهام نسبت به چشم‌انداز سودآوری آن‌هاست.
نخستین عامل اثرگذار بر وضعیت بازار سرمایه، ریسک آسیب به زیرساخت‌های تولیدی و اقتصادی کشور است. در صورت تداوم یا تشدید تنش‌ها، جدا از خسارت‌های مستقیم احتمالی، اختلال در فعالیت زیرساخت‌های انرژی، حمل‌ونقل، بنادر، شبکه تأمین و واحد‌های صنعتی می‌تواند ظرفیت تولید شرکت‌ها را تحت تأثیر قرار دهد.
افزایش ریسک تأمین مواد اولیه، انرژی و قطعات مورد نیاز صنایع به عنوان دومین عامل شناخته می‌شود. محدودیت‌های احتمالی در واردات، دشواری نقل‌وانتقال کالا، افزایش هزینه‌های حمل‌ونقل و بیمه و محدودیت دسترسی به منابع ارزی می‌تواند بهای تمام‌شده شرکت‌ها را بالاتر ببرد.
محدودیت‌های انرژی، به‌ویژه در صنایع بزرگ و انرژی‌بر مانند فولاد، پتروشیمی و سیمان، می‌تواند به کاهش سطح تولید و فروش منتهی شود. ترکیب افزایش هزینه‌ها با احتمال افت مقدار تولید، حاشیه سود شرکت‌ها را با فشار مضاعف روبه‌رو می‌کند.
ابهام در میزان فروش و درآمد‌های صادراتی شرکت‌ها سومین عاملی است که محدودیت در مسیر‌های تجاری، دشواری حمل محصولات، افزایش هزینه‌های مبادلاتی و ریسک وصول مطالبات ارزی می‌تواند درآمد شرکت‌های صادرات‌محور را تحت تأثیر قرار دهد.
حتی اگر قیمت جهانی برخی محصولات بالا برود، این موضوع لزوماً به معنای افزایش سودآوری شرکت‌های داخلی نیست؛ زیرا مقدار فروش، هزینه‌های صادرات، تخفیف‌های تحمیلی و امکان وصول درآمد‌ها در تحقق سود اهمیت دارند.
در شرایط کنونی، پیش‌بینی‌پذیری متغیر‌هایی نظیر نرخ ارز، نرخ بهره، قیمت‌گذاری محصولات، نرخ خوراک و انرژی و مقررات تجاری برای فعالان اقتصادی دشوارتر گشته است.
هرگونه تصمیم پیش‌بینی‌نشده در این حوزه‌ها می‌تواند محاسبات سرمایه‌گذاران درباره سودآوری آینده شرکت‌ها را دگرگون سازد و حتی شرکت‌هایی با عملکرد عملیاتی نسبتاً مناسب را با افت تقاضا برای سهام مواجه کند.
افزایش نااطمینانی صرفاً به تعدیل ارزش‌گذاری سهام محدود نمی‌شود، بلکه به رشد صرف ریسک مورد انتظار سرمایه‌گذاران، کوتاه‌تر شدن افق سرمایه‌گذاری و تمایل به افزایش وزن دارایی‌های نقدشونده در پرتفوی‌ها می‌انجامد. در این شرایط، فشار فروش در نماد‌های بزرگ و شاخص‌ساز به سایر گروه‌ها نیز سرایت کرده و با تقویت رفتارهای هیجانی، عمق افت بازار را بیشتر می‌کند.
نکته قابل توجه در معاملات صندوق‌های طلا و نقره این بود که با وجود آغاز معاملات با افت قابل توجه، برخلاف بازار سهام خروج نقدینگی سنگینی در آن‌ها دیده نشد.
این رویکرد می‌تواند بیانگر تفاوت رفتار سرمایه‌گذاران در مواجهه با ریسک‌های موجود و حفظ بخشی از موقعیت‌های پوشش ریسک در دارایی‌های مبتنی بر طلا و نقره باشد، هرچند منفی بودن قیمت آن‌ها لزوماً به معنای کاهش تقاضای بنیادی برای دارایی‌های امن نبوده و عواملی چون نوسانات نرخ ارز، قیمت جهانی فلزات گران‌بها و فاصله قیمت معاملاتی صندوق‌ها از ارزش خالص دارایی‌ها نیز در این زمینه اثرگذارند.
بازار سرمایه هم‌اکنون با مجموعه‌ای از ریسک‌های پیوسته روبه‌رو است که اثرات آن‌ها فراتر از یک شوک خبری کوتاه‌مدت خواهد بود و مسئله اصلی، میزان و مدت‌زمان تأثیرگذاری این ریسک‌ها بر تولید، فروش و سودآوری شرکت‌هاست.
باید میان افت قیمت‌ها ناشی از افزایش صرف ریسک و افتی که بر مبنای کاهش واقعی ظرفیت سودآوری شرکت‌ها رخ می‌دهد، تفکیک قائل شد؛ موضوعی که برای تصمیم‌گیری سرمایه‌گذاران در دوره پیش‌رو اهمیت بالایی دارد و حفظ نقدشوندگی، مدیریت ریسک پرتفوی، دوری از تصمیمات هیجانی و ارزیابی دوباره مفروضات سودآوری شرکت‌ها باید در اولویت فعالان بازار سرمایه باشد.
نظرات
نظر شما ثبت شد؛ پس از بررسی، در صورت تأیید نمایش داده می‌شود.
هنوز نظری منتشر نشده است.