بررسی آمارهای رسمی حاکی از آن است که به‌کارگیری تبصره ماده ۱۰۰ به شناسایی زودهنگام مودیان صوری و پیشگیری از فرار مالیاتی در میان فعالان اقتصادی خاص و اصناف بزرگ انجامیده است.

محبوبه‌کباری، باشگاه خبرنگاران جوان: در شرایط کنونی که کشور با چالش‌های متعدد اقتصادی و فشارهای خارجی مواجه است، افزایش کارایی نظام اداری و بهبود کیفیت خدمات‌رسانی به مردم، یک ضرورت انکارناپذیر محسوب می‌شود. اتکای چندساله به روش‌های سنتی و کاغذی در حوزه‌های مالیاتی، افزون بر اتلاف وقت و تحمیل هزینه‌های سنگین به شهروندان و فعالان اقتصادی، زمینه‌ساز خطاهای انسانی، اعمال سلیقه‌های شخصی و شکل‌گیری فساد در بدنه دستگاه‌های اجرایی بوده است.

در چنین ساختاری، شفافیت لازم برای نظارت دقیق بر تراکنش‌ها و جریان امور وجود ندارد و شهروندان ناچارند برای انجام ساده‌ترین امور، ساعت‌ها در صف‌های اداری معطل بمانند.

هوشمندسازی نظام مالیاتی با تکیه بر داده‌محوری و استفاده از سازوکارهایی نظیر تبصره ماده ۱۰۰، ضمن کاهش چشمگیر مداخلات انسانی، عدالت مالیاتی را محقق می‌کند.

فاطمی با اشاره به اخذ مالیات هوشمند ذیل اجرای تبصره ماده ۱۰۰ قانون مالیات‌های مستقیم گفت: «استفاده از سامانه‌های هوشمند و اخذ مالیات از مشاغل ذیل تبصره ماده ۱۰۰ می‌تواند موجب تحقق عدالت در اخذ مالیات شود و منابع پایدار جدیدی برای دولت ایجاد کند.»

این نماینده مجلس در تشریح مزایای اجرای تبصره ماده ۱۰۰ قانون مالیات‌های مستقیم یادآور شد که این سازوکار، نظام مالیاتی را از حالت ممیزمحور به سمت داده‌محور هدایت می‌کند.

با اجرای این طرح، مودیان دیگر نیازی به تسلیم اظهارنامه‌های کاغذی پیچیده و نگهداری دفاتر و اسناد ندارند و بار اداری سنگینی از دوش کسبه و اصناف برداشته می‌شود.

به گفته وی، تبصره ماده۱۰۰ افزون بر تحقق عدالت مالیاتی، حذف ممیزمحوری و رفع نیاز به حضور فیزیکی مودیان، تسهیلاتی نظیر تقسیط بلندمدت مالیات و احتساب هزینه اجاره برای واحدهای استیجاری را فراهم کرده است. مودیان دارای مالیات صفر نیازی به هیچ‌گونه اقدامی ندارند و امور آن‌ها به‌صورت کاملاً خودکار در سیستم انجام می‌شود. همچنین بخشودگی خودکار جرایم و امکان تعدیل الکترونیکی چک‌های انتقالی و واریزی از دیگر ویژگی‌های مهم این سازوکار است که انگیزه تمکین داوطلبانه را در میان شهروندان افزایش داده است.

فاطمی گفت: «با حذف امکان ورود سلیقه‌ای مأموران مالیاتی به پرونده‌ها و تسریع در قطعیت مالیات به واسطه استفاده از سازوکار تبصره ماده ۱۰۰ شاهد ارتقای سلامت اداری خواهیم بود. آمارها نشان می‌دهد که اجرای این طرح، به شناسایی سریع مودیان صوری و جلوگیری از فرار مالیاتی مشاغل خاص و دانه‌درشت‌ها منجر شده است. افزایش درآمدهای مالیاتی از این مشاغل و رسیدن رشد درآمدها به بیش از نرخ تورم سالانه، نشان‌دهنده موفقیت این رویکرد سیستمی است.»

وی در ادامه افزود که در کنار تقویت عدالت مالیاتی، امکان تعیین محل مصرف مالیات توسط اصناف در قالب طرح نشان‌دار کردن مالیات نیز فراهم شده است. مودیان می‌توانند با مقایسه مالیات مقطوع با محاسبات قانونی، بهترین تصمیم را اتخاذ کنند. افزون بر این، تمرکز بر پرونده‌های بزرگ موجب آزادسازی نیروی متخصص سازمان امور مالیاتی می‌شود تا با دقت بیشتری بر فرارهای مالیاتی تمرکز کرده و شکاف مالیاتی را کاهش دهد.

©‌ وبانگاه، باشگاه خبرنگاران جوان