دو لباس تاریخی زنده‌یاد پروفسور محمدحسن گنجی، پدر جغرافیای نوین ایران، با قدمت حدود 80 سال ثبت ملی شد.

به گزارش بخش استان‌ها در وبانگاه به نقل از خبرگزاری تسنیم از بیرجند، جواد سیروسی، مسئول ثبت میراث منقول اداره‌کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی خراسان جنوبی گفت: دو دست لباس تاریخی متعلق به زنده‌یاد پروفسور محمدحسن گنجی، از چهره‌های برجسته علمی ایران و بنیان‌گذار جغرافیای نوین کشور، در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید و این آثار شامل لباس تشریفات و لباس دانش‌آموختگی پروفسور گنجی است که با اهدای خانواده وی به موزه دانشگاه بیرجند منتقل شده و اکنون نگهداری می‌شود.

وی با اشاره به ویژگی‌های هنری این آثار اظهار کرد: لباس تشریفات از جنس مخمل تهیه شده و در قسمت جلو، سرآستین‌ها و کناره‌ها با گلابتون‌دوزی و نقوش گیاهی تزئین شده است. لباس دانش‌آموختگی نیز ردایی مخملی است که با نوارهای قیطان آراسته شده و دو نقش سرو در قسمت سینه آن دیده می‌شود و قدمت این دو لباس به حدود سال 1325 بازمی‌گردد و به دلیل ارزش‌های تاریخی، هنری و هویتی، واجد اهمیت ملی هستند. این یادگارها علاوه بر ارزش هنری، بخشی از زندگی علمی و جایگاه دانشگاهی یکی از مفاخر برجسته کشور را روایت می‌کنند.

از ماهوک بیرجند تا جایگاه جهانی علم

محمدحسن گنجی در سال 1291 در روستای ماهوک از توابع بیرجند متولد شد. وی تحصیلات ابتدایی و متوسطه خود را در مدرسه تاریخی شوکتیه بیرجند گذراند و سپس در دارالمعلمین عالی تهران و دانشگاه‌های انگلستان و آمریکا به تحصیل در رشته جغرافیا با تأکید بر اقلیم‌شناسی پرداخت. پروفسور گنجی از سال 1317 تا 1354 در دانشگاه تهران تدریس کرد و از پیشگامان ورود و توسعه جغرافیای نوین در نظام دانشگاهی ایران به شمار می‌رفت. وی پس از سال‌ها فعالیت علمی و تربیت دانشجویان، در سال 1354 با دریافت درجه استادی ممتاز بازنشسته شد.

این استاد برجسته در عرصه بین‌المللی نیز به موفقیت‌های قابل توجهی دست یافت؛ به‌طوری‌که سازمان هواشناسی جهانی (WMO) در سال 2001 جایزه علمی خود را به پاس خدمات برجسته‌اش به وی اعطا کرد. همچنین در سال 1383 به‌عنوان چهره برگزیده چهارمین همایش چهره‌های ماندگار کشور انتخاب شد. تأسیس دانشگاه بیرجند در سال 1356 نیز از دیگر اقدامات ماندگار پروفسور گنجی در مسیر توسعه آموزش عالی زادگاهش بود؛ اقدامی که زمینه‌ساز گسترش فعالیت‌های علمی و دانشگاهی در خراسان جنوبی شد.

ثبت یادگارهای علمی برای نسل‌های آینده

مسئول ثبت میراث منقول خراسان جنوبی با تأکید بر اهمیت ثبت این آثار گفت: ثبت ملی این دو لباس تنها به معنای حفاظت از اشیای تاریخی نیست، بلکه اقدامی برای پاسداشت نام و یاد دانشمندی است که اعتبار علمی ایران را در عرصه بین‌المللی ارتقا داد و میراث مفاخر علمی تنها به کتاب‌ها، مقالات و اسناد محدود نمی‌شود و اشیای شخصی آنان نیز می‌توانند روایتگر بخش مهمی از تاریخ علم و فرهنگ کشور باشند. معرفی و حفاظت از این یادگارها، زمینه آشنایی نسل جوان با شخصیت‌ها و مفاخر علمی ایران را فراهم می‌کند.

پروفسور محمدحسن گنجی در سال 1391 درگذشت؛ اما آثار علمی و خدمات او در توسعه جغرافیای نوین و آموزش عالی ایران همچنان ماندگار است. اکنون ثبت ملی دو لباس تاریخی این استاد برجسته، بخشی دیگر از میراث شخصی و علمی او را به حافظه تاریخی کشور پیوند زده است.

©‌ وبانگاه، خبرگزاری تسنیم