بازی؛ نیازی فراتر از سرگرمی در زندگی انسان

شمس‌الدینی، کارشناس بازی در گفت‌وگو با خبرنگار تسنیم در قم، در پاسخ به این سؤال که فلسفه بازی چیست و بازی کردن چگونه می‌تواند به بهبود حال روحی انسان کمک کند، اظهار داشت: به نظر من ابتدا بهتر است درباره معنای لغوی بازی صحبت کنیم تا متوجه شویم چرا بازی تا این اندازه برای ما اهمیت دارد و حتی بر سبک زندگی‌مان تأثیرگذار است.

وی افزود: وقتی معنای لغوی بازی را مرور می‌کنیم، متوجه می‌شویم که چند مؤلفه دارد. نخست اینکه بازی باید هدفمند باشد؛ یعنی وقتی شما بازی می‌کنید، فعالیتتان مبتنی بر یک هدف است. دوم اینکه بازی اختیاری است و از میل درونی شما سرچشمه می‌گیرد، نه میل بیرونی؛ به این معنا که کسی شما را مجبور نمی‌کند بازی کنید.

شمس‌الدینی ادامه داد: اگر کسی شما را مجبور به انجام کاری کند، در واقع بازی نکرده‌اید، بلکه به انجام کاری اجبار شده‌اید. به همین دلیل است که بعضاً برخی روش‌های آموزشی در مدارس که به‌صورت اجباری به بچه‌ها ارائه می‌شوند، خروجی مناسبی ندارند.

این کارشناس بازی با اشاره به سومین مؤلفه بازی بیان کرد: بازی قانونمند است. برای مثال، وقتی شما یک بازی رومیزی انجام می‌دهید، قوانین مشخصی وجود دارد که تعیین می‌کند بر اساس آن‌ها چگونه می‌توانید مهره‌ها را جابه‌جا کنید.

وی خاطرنشان کرد: بنابراین، بازی چهار مؤلفه اصلی دارد؛ هدفمندی، اختیاری بودن، قانونمند بودن و نکته بسیار مهم دیگر، لذت بردن از فعالیت است. اگر شما از کاری که انجام می‌دهید لذت ببرید، در واقع در حال بازی کردن هستید.

شمس‌الدینی با اشاره به حضور بازی در زندگی روزمره انسان گفت: در زندگی روزمره نیز حتی اگر کاری که انجام می‌دهیم با این سه مؤلفه همراه باشد و از آن لذت ببریم، در واقع داریم بازی می‌کنیم.

وی در ادامه با اشاره به تاریخ زندگی بشر اظهار داشت: وقتی تاریخ را مرور می‌کنیم، می‌بینیم دو اصل هیچ‌گاه از زندگی بشر جدا نشده‌اند؛ یکی داستان‌ها و دیگری بازی‌ها. همه می‌دانیم نقاشی‌ها و دیوارنگاره‌هایی که انسان‌های اولیه ترسیم می‌کردند، خود نوعی داستان مصور و روایتی از زندگی آن‌ها بوده است.

این کارشناس بازی افزود: بازی نیز از گذشته در زندگی انسان وجود داشته است. انسان‌های اولیه از طریق بازی، شکار کردن را تمرین می‌کردند و به یکدیگر آموزش می‌دادند. شاید در آن دوران درک امروزی از معنای لغوی بازی وجود نداشت، اما در عمل بازی می‌کردند و از این طریق شیوه شکار را به یکدیگر یاد می‌دادند.

وی در پایان تأکید کرد: با توجه به رعایت این چهار اصل، ما هر روز در زندگی خود مشغول بازی هستیم؛ البته نه لزوماً به شکلی که تصور کنیم بابت آن امتیازی دریافت می‌کنیم، بلکه زندگی در واقع سراسر یک بازی است.