محمود مهرداد شکریه، رئیس دانشگاه علم و صنعت ایران، با اشاره به سهم حدود ۸ تا ۱۰ درصدی حمل‌ونقل ریلی در جابه‌جایی بار و مسافر کشور، بر ضرورت توسعه زیرساخت‌ها و افزایش بهره‌وری این بخش تأکید کرد.

محمود مهرداد شکریه، رئیس دانشگاه علم و صنعت ایران، در نوزدهمین همایش حمل و نقل ریلی، وضعیت حمل‌ونقل ریلی ایران و ترکیه را مقایسه کرد. وی اظهار داشت که سالانه حدود ۴۵ تا ۵۰ میلیون تن بار در ایران جابه‌جا می‌شود، در حالی که این رقم در ترکیه حدود ۳۰ تا ۳۵ میلیون تن کمتر است. با این حال، ترکیه سالانه حدود ۱۵۰ تا ۲۰۰ میلیون مسافر ریلی جابه‌جا می‌کند، که این عدد در ایران حدود ۲۵ تا ۳۰ میلیون نفر است.

شکریه سهم حمل‌ونقل ریلی در جابه‌جایی بار و مسافر کشور را حدود ۸ تا ۱۰ درصد برآورد کرد و گفت: «البته ممکن است آمار واقعی اندکی متفاوت باشد.» وی افزود که این سهم در ترکیه حدود یک تا ۲ درصد است و میزان ترانزیت ریلی ایران نیز حدود ۲ میلیون تن برآورد می‌شود.

وی با اشاره به موقعیت ارتباطی ایران در شبکه ریلی منطقه، بیان کرد: «کشور ما به شبکه‌های ریلی ترکیه، ترکمنستان، آذربایجان و افغانستان متصل است و اتصال شلمچه به بصره نیز در حال توسعه است.» این ظرفیت‌ها امکان ارتباط با مسیرهای منتهی به اروپا، گرجستان، آذربایجان و سوریه را فراهم کرده و موقعیت مناسبی برای توسعه همکاری‌های منطقه‌ای و بین‌المللی ایجاد می‌کند.

رئیس دانشگاه علم و صنعت ایران ادامه داد: «در مجموع، ایران از شبکه ریلی نسبتاً گسترده و ظرفیت قابل توجهی در حوزه ترانزیت برخوردار است، در حالی که ترکیه شبکه مسافری قدرتمندی دارد.» او خاطرنشان کرد که مقایسه این شرایط نشان می‌دهد کشور ما هم فرصت‌های قابل توجهی برای توسعه حمل‌ونقل ریلی دارد و هم با شکاف‌هایی مواجه است که نیازمند برنامه‌ریزی برای رفع آنهاست.

شکریه با تأکید بر ضرورت افزایش سهم راه‌آهن در جابه‌جایی بار تصریح کرد: «همچنان بخش قابل توجهی از حمل‌ونقل کشور از طریق جاده انجام می‌شود، در حالی که در مسیرهای طولانی، حمل‌ونقل ریلی می‌تواند از نظر اقتصادی و بهره‌وری گزینه مناسب‌تری باشد.» وی افزود که تمرکز جدی‌تری بر توسعه این بخش باید صورت گیرد، زیرا حمل‌ونقل ریلی علاوه بر مزیت‌های اقتصادی، در کاهش مصرف انرژی و آلایندگی نیز نقش مهمی ایفا می‌کند.

وی تکمیل کریدورهای ریلی، دوخطه کردن مسیرهای پرتردد، نوسازی ناوگان با استفاده از فناوری‌های جدید، افزایش سرعت قطارها، تسهیل ارتباطات مرزی و ارتقای کیفیت خدمات را از جمله الزامات توسعه این صنعت برشمرد. شکریه گفت: «تحقق این اقدامات می‌تواند زمینه حضور مؤثرتر ایران در همکاری‌های بین‌المللی و شبکه ترانزیت منطقه‌ای را فراهم کند.»

رئیس دانشگاه علم و صنعت ایران بیان کرد: «موفقیت یک کریدور ریلی صرفاً به وجود خطوط و ایستگاه‌ها محدود نمی‌شود.» او عوامل تعیین‌کننده در موفقیت کریدورهای بین‌المللی را زمان‌بندی منظم و شفاف حرکت قطارها، دسترسی به اطلاعات، تسهیل تشریفات و ارتباطات مرزی، تعرفه‌های قابل پیش‌بینی برای طرف‌های مقابل و ایجاد اعتماد میان بازیگران منطقه‌ای دانست.

شکریه در خصوص اهمیت برگزاری نشست‌های تخصصی در حوزه حمل‌ونقل ریلی گفت: «چنین همایش‌هایی فرصتی برای گفت‌وگوی صریح میان سیاست‌گذاران، فعالان صنعت، سرمایه‌گذاران، پژوهشگران و دانشگاه‌هاست.» وی انتظار دارد در این نشست‌ها علاوه بر شناسایی چالش‌ها، راهکارهای عملی برای رفع آنها نیز ارائه شود، زیرا «صرف بیان مشکلات نمی‌تواند به توسعه این صنعت کمک کند.»

وی با تأکید بر ضرورت بررسی آینده حمل‌ونقل ریلی منطقه افزود: «توسعه کریدورهای بین‌المللی، دیجیتالی‌سازی، افزایش ظرفیت شبکه‌های ریلی، نوسازی ناوگان، حمل‌ونقل ترکیبی و ایجاد یک نظام لجستیکی پایدار از موضوعاتی است که باید با جدیت دنبال شود.» این مسائل نه‌تنها برای صنعت حمل‌ونقل، بلکه برای اقتصاد کشور نیز اهمیت اساسی دارد.

شکریه ادامه داد: «دیدگاه صنعتگران، سرمایه‌گذاران، فعالان اقتصادی و مدیران دولتی درباره چالش‌های موجود و راهکارهای پیشنهادی اهمیت زیادی دارد؛ چراکه دانشگاه‌ها می‌توانند بر اساس این نیازها، موضوعات پژوهشی خود را تعریف کرده و تحقیقات کاربردی را در مسیر حل مسائل واقعی صنعت قرار دهند.»

رئیس دانشگاه علم و صنعت ایران همچنین به اهمیت حمل‌ونقل ترکیبی اشاره کرد و گفت: «این مفهوم فراتر از جابه‌جایی کالا بوده و ارتباط میان تولید، توزیع، تجارت و حمل‌ونقل را در بر می‌گیرد.» او افزود که در اقتصاد امروز، سرعت، هزینه جابه‌جایی و اطمینان‌پذیری از عوامل اصلی رقابت‌پذیری هستند و هماهنگی میان شیوه‌های مختلف حمل‌ونقل نقش مهمی در تحقق اهداف توسعه‌ای دارد.

شکریه با اشاره به اهمیت حمل‌ونقل ریلی در زندگی روزمره شهروندان اظهار کرد: «قطارهای حومه‌ای می‌توانند ارتباط میان شهرهای اصلی و مراکز پیرامونی را تقویت کنند، فشار ترافیکی جاده‌ها را کاهش دهند و به‌عنوان گزینه‌ای قابل اتکا برای سفرهای روزانه مورد استفاده قرار گیرند.»

وی افزود: «گسترش خدمات قطارهای حومه‌ای می‌تواند دسترسی شهروندان به فرصت‌های شغلی، آموزشی و رفاهی را بهبود ببخشد و امکان جابه‌جایی منظم‌تر و آسان‌تر میان شهرها و مناطق پیرامونی را فراهم کند.»

رئیس دانشگاه علم و صنعت ایران در پایان ابراز امیدواری کرد که مباحث و نشست‌های تخصصی این همایش به ارائه پیشنهادها و راهکارهای اجرایی منجر شود و زمینه نقش‌آفرینی بیشتر دانشگاه‌ها در توسعه فناوری، نوسازی ناوگان و حل چالش‌های حمل‌ونقل ریلی کشور را فراهم کند.

©‌ وبانگاه، باشگاه خبرنگاران جوان