به گزارش بخش استان‌ها در وبانگاه به نقل از خبرگزاری تسنیم از سنندج، گاهی ارزش یک کار فرهنگی را نه با تعداد صندلی‌های پُرشده، نه با بزرگی سالن و نه با تعداد حاضران، بلکه باید با اثری سنجید که بر زندگی حتی یک خانواده می‌گذارد. گاهی یک جلسه آموزشی در محله‌ای کم‌برخوردار، اگر بتواند نگاه یک پدر یا مادر را به دنیای رسانه‌ای فرزندش تغییر دهد، به‌مراتب ارزشمندتر از برنامه‌ای پرجمعیت اما کم‌اثر خواهد بود.
سواد رسانه‌ای از آن دست آموزش‌هایی است که امروز دیگر نمی‌توان آن را به گروهی خاص یا قشر مشخصی محدود کرد. تلفن همراه و شبکه‌های اجتماعی مرزهای سنی، اقتصادی و جغرافیایی را پشت سر گذاشته‌اند و تقریباً هیچ خانواده‌ای از تأثیرات مستقیم و غیرمستقیم فضای مجازی بر زندگی روزمره در امان نیست. در چنین شرایطی، خانواده‌ها بیش از هر زمان دیگری به آگاهی، مهارت و قدرت تشخیص نیاز دارند؛ چراکه فرزندانشان در جهانی رشد می‌کنند که بخش مهمی از روابط، سرگرمی‌ها، آموزش‌ها و حتی الگوهای رفتاری آنان در بستر رسانه شکل می‌گیرد.
اما دسترسی به آموزش نیز باید عادلانه باشد. نمی‌توان از خانواده‌ها انتظار داشت در برابر آسیب‌های پیچیده فضای مجازی ایستادگی کنند، اما فرصت یادگیری و آگاهی را تنها در اختیار گروهی از جامعه قرار داد. به همین دلیل، حضور در محلات کم‌برخوردار و برگزاری کارگاه‌های آموزشی در دل همین محلات، یکی از رویکردهای مهم شانزدهمین ایستگاه طرح سواد رسانه‌ای در سنندج بود؛ رویکردی که این بار ما را به تقتقان آورد.
از عدم همراهی مدیر مدرسه تا نگرانی یک روز مانده به کارگاه
شانزدهمین ایستگاه کارگاه‌های سواد رسانه‌ای و آسیب‌های فضای مجازی، با پیگیری و تلاش خانم ناصری، مدیر مرکز مثبت زندگی بهزیستی، و با هدف بهره‌مندی هم‌زمان والدین دانش‌آموزان و خانواده‌های تحت پوشش این مرکز، در دستور کار قرار گرفت.
از ابتدا بنا بر این بود که با هماهنگی مدیر مرکز مثبت زندگی و مدیر مدرسه بشارت تقتقان، این برنامه به‌صورت مشترک برگزار شود تا ضمن هم‌افزایی ظرفیت‌های موجود، تعداد بیشتری از والدین فرصت حضور در این کارگاه و بهره‌مندی از آموزش‌های کاربردی را پیدا کنند.
اما تنها یک روز مانده به برگزاری، موضوعی پیش آمد که می‌توانست برنامه را با چالش مواجه کند. مدیر مدرسه اعلام کرده بود پس از صحبت با اداره آموزش‌وپرورش ناحیه 2، به او گفته‌اند از برگزاری چنین برنامه‌ای اطلاعی ندارند.
این در حالی بود که کارگاه‌های سواد رسانه‌ای با موافقت و هماهنگی مسئولان آموزش‌وپرورش ناحیه 2 در حال برگزاری بود. با وجود پیگیری برای روشن‌شدن اینکه این موضوع با چه مسئولی مطرح شده و مخالفت احتمالی از سوی چه مرجعی صورت گرفته است، توضیح شفافی ارائه نشد و هماهنگی مشترک مدرسه نیز عملاً به نتیجه نرسید.
با این وجود، مدیر مرکز مثبت زندگی که پیش‌تر برای اطلاع‌رسانی به خانواده‌های تحت پوشش خود اقدام کرده بود، نگران بدقولی احتمالی و ناراحتی خانواده‌هایی بود که برای حضور در برنامه دعوت شده بودند.
در تماس مجدد، دغدغه‌اش را این‌گونه مطرح کرد که خانواده‌ها را مطلع کرده و اگر کارگاه برگزار نشود، در برابر آنان شرمنده خواهد شد.
پاسخ ما روشن بود؛ حتی اگر یک نفر هم در این کارگاه حضور پیدا کند، برنامه برگزار خواهد شد. هدف از این حرکت اساساً همین است؛ اگر بتوانیم حتی یک خانواده یا یک نفر را در مسیر آگاهی و استفاده صحیح از فضای مجازی هدایت کنیم و تغییری مثبت در زندگی او ایجاد شود، برای ادامه این مسیر کافی است.
جمعیتی کمتر، اما میزبانانی با صفای بیشتر
صبح روز بعد، مطابق برنامه در محل حاضر شدیم. حدود یک ربع پس از حضور و با فراهم‌شدن شرایط اولیه، کارگاه آغاز شد. در ابتدا تعداد شرکت‌کنندگان چندان زیاد نبود، اما به‌تدریج بر جمعیت افزوده شد و خانواده‌ها به جمع پیوستند.
شاید از نظر تعداد، این کارگاه با برخی ایستگاه‌های قبلی تفاوت داشت و جمعیت کمتری در آن حضور پیدا کرده بود، اما آنچه در تقتقان بیش از هر چیز به چشم می‌آمد، صمیمیت، صداقت، خوش‌رویی و صفای مردمی بود که با وجود محدودیت‌های زندگی، با کرامت و آبرومندی روزگار می‌گذراندند.
اینجا خبری از تشریفات و هیاهو نبود؛ خانواده‌هایی حضور داشتند که با رویی گشاده، دغدغه‌های خود را مطرح می‌کردند و مشتاق بودند درباره دنیایی بیشتر بدانند که فرزندانشان بخش قابل‌توجهی از وقت خود را در آن سپری می‌کنند.
در خلال گفت‌وگوها و پرسش‌وپاسخ‌ها، تصویری از خانواده‌هایی مسئولیت‌پذیر و دغدغه‌مند شکل گرفت که به سلامت و تربیت فرزندان خود اهمیت می‌دادند. بسیاری از آنان از وضعیت فرزندانشان رضایت داشتند و پرسش‌هایشان بیشتر حول چگونگی مدیریت زمان استفاده از تلفن همراه، نحوه مواجهه با فضای مجازی و شیوه صحیح هدایت فرزندان در این محیط می‌چرخید.
این پرسش‌ها نشان می‌داد مسئله بسیاری از والدین، صرفاً ممنوع‌کردن یا در اختیار گرفتن تلفن همراه فرزندان نیست؛ بلکه می‌خواهند بدانند چگونه می‌توانند بدون ایجاد فاصله و تنش، در کنار فرزندانشان باشند و آنان را برای حضور سالم‌تر در فضای مجازی آماده کنند.
مسئله فقط تلفن همراه نیست؛ مسئله شیوه مواجهه خانواده با دنیای جدید است
در این کارگاه نیز همانند ایستگاه‌های پیشین، تلاش شد نگاه خانواده‌ها از برخوردهای صرفاً سلبی و محدودکننده به سمت شناخت، گفت‌وگو و مدیریت آگاهانه فضای مجازی تغییر کند.
واقعیت این است که حذف کامل فضای مجازی از زندگی فرزندان، نه راهکاری پایدار است و نه در بسیاری از موارد امکان‌پذیر؛ آنچه اهمیت دارد، آموزش قدرت تشخیص، شناخت فرصت‌ها و تهدیدها، مراقبت از حریم خصوصی، مدیریت زمان و ایجاد رابطه‌ای مبتنی بر اعتماد میان والدین و فرزندان است.
والدی که خود با قواعد دنیای رسانه آشنا نباشد، ممکن است در مواجهه با رفتارهای فرزندش صرفاً به محدودیت متوسل شود؛ در حالی که گاهی یک گفت‌وگوی درست، یک هشدار به‌موقع و آموزش یک مهارت ساده می‌تواند از آسیب‌های جدی جلوگیری کند.
تأکید اصلی این کارگاه نیز بر همین ضرورت بود؛ اینکه والدین به‌جای ایستادن در برابر فرزندان، در کنار آنان قرار بگیرند و با افزایش آگاهی، نقش راهنما و پناهگاه امن فرزندان خود را ایفا کنند.
از حضور هیئت امنای مسجد تا شکل‌گیری یک مطالبه محلی
یکی از اتفاقات ارزشمند این ایستگاه، آشنایی با تعدادی از مردان شریف و دغدغه‌مند محله، به‌ویژه اعضای هیئت امنای مسجد بود.
یکی از اعضای هیئت امنا که از ابتدای برنامه تا پایان کارگاه حضور داشت، ضمن ابراز خرسندی از برگزاری چنین برنامه‌ای، درباره ضرورت تداوم این آموزش‌ها در محله سخن گفت و از همراهی‌نکردن مدرسه در اجرای برنامه مشترک نیز گلایه داشت.
این گفت‌وگوها به یک پیشنهاد عملی منتهی شد؛ اینکه کارگاه بعدی با برنامه‌ریزی گسترده‌تر و با استفاده از ظرفیت مسجد محله برگزار شود تا تعداد بیشتری از خانواده‌ها و ساکنان تقتقان امکان حضور داشته باشند.
پیشنهادی که با استقبال مواجه شد و مقرر شد در برنامه‌ریزی بعدی، برگزاری کارگاه در مسجد و با مشارکت گسترده‌تر اهالی محله در دستور کار قرار گیرد.
این اتفاق از آن جهت اهمیت داشت که کارگاه دیگر صرفاً یک برنامه آموزشی با حضور تعدادی از خانواده‌ها نبود؛ بلکه به مطالبه‌ای محلی برای استمرار آموزش تبدیل شد. وقتی خود مردم برای تکرار یک برنامه پیش‌قدم می‌شوند، می‌توان امیدوار بود که آموزش از قالب یک جلسه محدود خارج شده و به بخشی از نیاز و مطالبه اجتماعی محله تبدیل شود.
قدردانی خانواده‌ها و رضایت مدیر مرکز مثبت زندگی
در پایان کارگاه، شرکت‌کنندگان ضمن قدردانی از برگزاری این برنامه، خواستار تداوم جلسات و برگزاری دوره‌های مشابه به‌صورت ماهانه شدند.
مدیر مرکز مثبت زندگی بهزیستی نیز که از ابتدا برای شکل‌گیری این برنامه تلاش کرده بود، از استقبال خانواده‌ها و بهره‌مندی آنان از مطالب آموزشی ابراز خوشحالی کرد. نکته قابل‌توجه اینکه شرکت‌کنندگان علاوه بر تشکر از عوامل برگزارکننده، از پیگیری‌ها و تلاش‌های خانم ناصری نیز قدردانی کردند؛ موضوعی که نشان می‌داد پیگیری یک مدیر محلی برای رساندن آموزش به جامعه هدف، تا چه اندازه می‌تواند در ایجاد اعتماد و مشارکت مؤثر باشد.
در پایان نیز قول داده شد با هماهنگی و برنامه‌ریزی مجدد، کارگاه دیگری در این محله برگزار شود؛ این بار با استفاده از ظرفیت مسجد و با هدف حضور گسترده‌تر خانواده‌ها و ساکنان تقتقان.
یادآوری یک حقیقت درباره مسئولیت اجتماعی
شانزدهمین ایستگاه سواد رسانه‌ای در تقتقان، شاید از نظر تعداد حاضران با برخی کارگاه‌های قبلی قابل مقایسه نبود، اما از حیث ارتباط انسانی، استقبال خانواده‌ها و شکل‌گیری مطالبه برای تداوم آموزش، تجربه‌ای ارزشمند بود.
این کارگاه یک بار دیگر نشان داد که برای اجرای برنامه‌های فرهنگی و آموزشی، نباید همه‌چیز را به تعداد مخاطبان گره زد. گاهی در محله‌ای که امکانات و فرصت‌های آموزشی محدودتری در اختیار مردم قرار دارد، یک برنامه کوچک می‌تواند نقطه آغاز یک حرکت بزرگ‌تر باشد.
در این مسیر، همراهی مدیران مراکز مثبت زندگی، مدارس، مساجد و دیگر ظرفیت‌های محلی اهمیت ویژه‌ای دارد. البته چنین برنامه‌هایی زمانی به نتیجه مطلوب می‌رسند که هماهنگی‌ها به‌موقع انجام شود و اختلاف برداشت‌ها یا ناهماهنگی‌های اداری، مانعی بر سر راه بهره‌مندی خانواده‌ها از آموزش نباشد.
تقتقان برای ما فقط شانزدهمین ایستگاه نبود؛ یادآوری این حقیقت بود که ارزش یک کار فرهنگی را نباید با تعداد صندلی‌های پُرشده سنجید. گاهی اگر حتی یک خانواده آگاه‌تر شود، یک پدر شیوه درست‌تری برای همراهی با فرزندش بیاموزد یا یک مادر با شناخت بیشتری از تهدیدهای فضای مجازی مراقبت کند، هدف اصلی محقق شده است.
ما به تقتقان رفتیم تا آموزش را به خانواده‌ها نزدیک کنیم، اما با یک مطالبه ارزشمند بازگشتیم: اهالی این محله خواهان تداوم آموزش هستند و قرار است این مسیر در مسجد محله ادامه پیدا کند.
این همان معنای واقعی سواد رسانه‌ای است؛ آگاهی نباید پشت درهای مدارس و مراکز آموزشی بماند، بلکه باید به خانه‌ها، محله‌ها و متن زندگی مردم راه پیدا کند.
سواد رسانه‌ای به حسن‌آباد سنندج رسید؛ خانواده‌ها خواستار تداوم آموزش
نظرات
نظر شما ثبت شد؛ پس از بررسی، در صورت تأیید نمایش داده میشود.
هنوز نظری منتشر نشده است.