مدیرعامل شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی ایران از رفع قریب‌الوقوع مشکلات سوخت‌گیری در ۱۱ استان خبر داد و گفت: سازوکارهای لازم برای رفع این مسائل پیش‌بینی شده است. همچنین سهمیه‌های سوخت جدیدی برای رانندگان فعال در پلتفرم‌های حمل‌ونقل اینترنتی مانند اسنپ و تپسی بر اساس میزان پیمایش ماهانه در نظر گرفته شده است.

کرامت ویس‌کرمی، مدیرعامل شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی ایران، اعلام کرد که مشکلات سوخت‌گیری در ۱۱ استان مشمول طرح حذف کارت سوخت جایگاه به‌زودی برطرف خواهد شد. او با اشاره به سازوکارهای پیش‌بینی شده برای رفع این مشکلات، بیان کرد که موارد موجود در حال بررسی و پیگیری هستند.

ویس‌کرمی با تشریح جزئیات اجرای طرح جمع‌آوری کارت اضطراری جایگاه‌ها، گفت که پیش از این در برخی استان‌ها صف‌های چندکیلومتری در جایگاه‌های سوخت تشکیل می‌شد و مردم برای دریافت حدود ۱۵ تا ۳۰ لیتر بنزین با کارت اضطراری، ساعت‌ها انتظار می‌کشیدند. کارت‌های اضطراری جایگاه‌ها روزانه با ۶ هزار لیتر بنزین شارژ شده و امکان انجام حداکثر ۲۵۵ تراکنش را داشتند که گاهی سهمیه یا سقف تراکنش‌ها در ساعات ابتدایی روز به پایان می‌رسید و موجب نارضایتی و ازدحام می‌شد.

طرح آزمایشی این پروژه از مرداد در استان کرمان آغاز شد و مشخص گردید که بخش قابل توجهی از صف‌ها به استفاده از کارت‌های اضطراری جایگاه مربوط است. بر اساس محاسبات میزان مصرف بنزین از طریق کارت جایگاه در هر استان و تقسیم آن بر تعداد خودروهای شخصی همان استان، معادل این میزان به عنوان سهمیه سوم با نرخ ۱۰ هزار تومان به کارت سوخت شخصی خودروها اختصاص یافت. این سهمیه جدید از سهمیه‌های قبلی کسر نمی‌شود و به صورت جداگانه در کارت سوخت قرار می‌گیرد. بیش از ۸۵ درصد دریافت‌کنندگان این سهمیه، اعلام کرده‌اند که پاسخگوی نیازشان است.

پس از اجرای موفق طرح در کرمان، صف‌های طولانی برطرف شد. این طرح در شهریور به سیستان و بلوچستان و در مهر به خراسان جنوبی گسترش یافت و از ابتدای آبان هشت استان دیگر به آن اضافه شدند تا مجموع استان‌های مشمول به ۱۱ استان برسد. استان‌های مشمول شامل کرمان، سیستان و بلوچستان، خراسان جنوبی، خراسان رضوی، خراسان شمالی، اردبیل، آذربایجان شرقی، آذربایجان غربی، کردستان، هرمزگان و یزد هستند. در این استان‌ها، ازدحام و صف‌های ناشی از استفاده از کارت‌های اضطراری برطرف شده است.

یکی دیگر از اهداف این طرح، مدیریت مصرف و جلوگیری از عرضه خارج از شبکه سوخت است. بر اساس قوانین، استفاده از کارت سوخت شخصی باید حداقل ۹۵ درصد و سهم کارت‌های اضطراری حداکثر پنج درصد باشد، در حالی که در برخی استان‌ها این رقم به ۴۰ تا ۵۰ درصد رسیده بود. استفاده از کارت‌های اضطراری، شفافیت لازم در مصرف و رصد دقیق میزان و دفعات دریافت سوخت را دشوار می‌ساخت و گاهی برای قاچاق سوخت مورد استفاده قرار می‌گرفت. اجرای این طرح ضمن کاهش صف‌ها، امکان مدیریت و شفافیت بیشتر را فراهم می‌کند.

در ۲۴ روز آبان ماه، مصرف بنزین در استان‌های مشمول در مجموع سه درصد کاهش یافته و شاهد افزایش مصرف گاز طبیعی فشرده (سی‌ان‌جی) نیز بوده‌ایم. مصرف سی‌ان‌جی در کشور نسبت به پیش از نیمه نخست شهریور ۱۸.۵ درصد افزایش یافته است. ظرفیت عرضه سی‌ان‌جی کشور حدود ۳۵ تا ۴۰ میلیون متر مکعب در روز است و مصرف روزانه به حدود ۱۸ میلیون متر مکعب رسیده است، در حالی که حدود چهار میلیون خودروی دوگانه‌سوز در کشور وجود دارد.

همچنین سازوکارهایی برای تامین سوخت گروه‌های پرمصرف پیش‌بینی شده است. برای رانندگان فعال در سکوهای حمل‌ونقل اینترنتی مانند اسنپ و تپسی، سهمیه‌ای متناسب با میزان پیمایش ماهانه در نظر گرفته شده است. رانندگانی که تا هزار کیلومتر پیمایش دارند، از سهمیه معمول خود استفاده می‌کنند. برای پیمایش بین هزار تا دو هزار کیلومتر، ۱۰۰ لیتر سهمیه اضافی و برای پیمایش بیش از سه هزار کیلومتر در ماه، ۳۰۰ لیتر بنزین اضافی تعلق می‌گیرد.

جمع‌آوری کارت‌های اضطراری به معنای حذف کامل آن‌ها نیست، بلکه کارت‌های محدودی برای شرایط ضروری، مسافران و افرادی که کارت سوخت همراه ندارند یا سهمیه‌شان به پایان رسیده، باقی مانده است. در استان‌هایی مانند خراسان رضوی با تردد بالای زائران، امکان استفاده از کارت اضطراری برای مسافران فراهم است. همچنین برای خودروهایی با مشکلات ثبتی، خودروهای امدادی، دولتی و گروه‌های خاص، سازوکارهایی برای تامین سوخت در نظر گرفته شده است.

حدود سه میلیون لیتر بنزین ویژه تاکنون در ۱۷ استان عرضه شده و توزیع آن در استان‌های دیگر در حال گسترش است. نواقص طرح شناسایی شده و موارد باقی‌مانده با دریافت بازخورد مردم، گزارش‌های میدانی و بررسی وضعیت جایگاه‌ها در حال پیگیری است تا شرایط سوخت‌گیری تسهیل شود. از هموطنان خواسته شده در صورت بروز مشکل با سامانه ۰۹۶۲۷ تماس بگیرند. تاکنون تصمیمی برای گسترش طرح به استان‌های دیگر گرفته نشده است، اما در صورت اتخاذ چنین تصمیمی، اطلاع‌رسانی حداقل ۱۰ روز پیش از اجرا انجام خواهد شد.

در حال حاضر سامانه فعلی امکان انتخاب ترتیب مصرف سهمیه‌های بنزین را ندارد، اما این موضوع در حال بررسی است. مدیریت مصرف انرژی و افزایش استفاده از سوخت‌های جایگزین مانند سی‌ان‌جی، به تامین پایدار سوخت در کشور کمک می‌کند.

©‌ وبانگاه، باشگاه خبرنگاران جوان، شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی