به گزارش بخش استانها در وبانگاه به نقل از خبرگزاری تسنیم از زنجان،گنبد سلطانیه، شاهکار معماری ایلخانی و نگین میراث جهانی ایران، سالهاست که در کانون مباحث حفاظتی و توسعهای قرار دارد. ثبت این اثر در فهرست آثار جهانی یونسکو، اگرچه اعتباری بینالمللی برای این شهر به همراه داشته، اما در عین حال، محدودیتهای قانونی شدیدی را برای ساختوساز در حریم و عرصه این بنای تاریخی وضع کرده است.
حریمهای مصوب میراث فرهنگی که بهمنظور حفاظت از یکپارچگی و منظر بصری گنبد تدوین شدهاند، ساختوسازها را در مناطق اطراف این بنا محدود به ارتفاعهای معین (غالباً تا دو طبقه) کردهاند. این محدودیتها در سالهای اخیر به چالشی جدی برای شهروندان و فعالان اقتصادی تبدیل شده که معتقدند این سختگیریها مانع از نوسازی بافتهای فرسوده و توسعه متوازن شهر میشود.
از سوی دیگر، نظارت بر حریم این اثر جهانی به موضوعی حساس تبدیل شده است؛ بهگونهای که هرگونه تخطی از ارتفاع مجاز یا مداخله در منظر بصری گنبد، بلافاصله واکنش نهادهای متولی و حتی یونسکو را به همراه دارد. تداوم ساختوسازهای غیرمجاز در برخی محدودهها، حتی منجر به تشکیل پروندههای قضایی برای توقف عملیات ساختمانی و لزوم تخریب طبقات اضافی شده است.
کارشناسان معتقدند بخشی از این چالشها ناشی از عدم تبیین درست ارزشهای تاریخی برای جامعه محلی است. آنان بر این باورند که تا زمانی که عظمت تاریخی سلطانیه به عنوان بستری برای توسعه اقتصادی و گردشگری برای شهروندان ملموس نشود، این تقابلها ادامه خواهد داشت. به گفته آنها، هویت تاریخی شهر باید به مزیت رقابتی تبدیل شود نه مانعی بر سر راه معیشت مردم.
بسیاری از متخصصان میراث فرهنگی بر لزوم بازنگری در ضوابط حریم، همراه با اجرای طرحهای باستانشناسی و کاوشهای علمی تأکید دارند. این کاوشها میتوانند ضمن شناسایی ظرفیتهای پنهان شهر، مسیرهای جدیدی را برای آزادسازی عرصهها و تغییر کاربریهای منطقی با هدف بهرهبرداری گردشگری بگشایند که این امر مستلزم همکاری شهرداری و میراث فرهنگی است.
در نهایت، مدیریت شهری سلطانیه اکنون در موقعیت دشواری قرار دارد؛ از یک سو باید به مطالبات شهروندان برای ساختوساز پاسخ دهد و از سوی دیگر، باید از جایگاه گنبد در یونسکو صیانت کند. دستیابی به راهکارهای میانی، نظیر تسهیلگری در صدور پروانهها برای مناطق خارج از حریم حساس و جلب مشارکت مردمی در آزادسازی عرصههای تاریخی، کلید خروج از این بنبستِ طولانیمدت است.
مصطفی کلانتری، شهردار سلطانیه در گفتوگو با خبرنگار تسنیم در زنجان با اشاره به وضعیت محدودیتهای ساختوساز در این شهر اظهار کرد: ممنوعیت و محدودیتهای ساختوساز در سلطانیه به دو بخش تقسیم میشود؛ بخش نخست مربوط به محدودیت ارتفاع ساختمانهاست که حدود چهار خیابان اصلی اطراف گنبد جهانی را در بر میگیرد و در این مناطق محدودیت ارتفاع تا هفت و نیم متر، معادل حدود دو طبقه، اعمال میشود.
وی افزود: در سایر نقاط شهر، این محدودیت ارتفاع تا ده و نیم متر پیشبینی شده است که تقریباً 40 تا 50 درصد از مساحت شهر را شامل میشود. در خارج از این محدودیتهای ارتفاعی، شهرداری برای خدمت به مردم سلطانیه هیچ مشکلی ندارد و با توجه به متراژ زمین، تأمین پارکینگ و ضوابط طرح تفصیلی، صدور پروانه ساختمانی را انجام میدهد.
شهردار سلطانیه در خصوص چالشهای سرمایهگذاری برای احداث هتل گفت: خوشبختانه با رویکرد مجموعه شهرداری و شورای اسلامی شهر و همچنین تعاملات سازنده با میراث فرهنگی، توانستهایم بستر توسعه بومگردی را فراهم کنیم و در حال حاضر پنج اقامتگاه بومگردی در این شهر فعال است. برای احداث هتل نیز در طرح تفصیلی پیشبینیهای لازم صورت گرفته و ما به عنوان مدیریت شهری، حمایت کامل خود را از سرمایهگذاران اعلام کرده و بیشترین همکاری را با آنان خواهیم داشت.
کلانتری درباره پیگیریها برای تسهیل در ساختوسازهای حریم گنبد جهانی تصریح کرد: با توجه به برگزاری جلسه حقوق عامه در سلطانیه با حضور رئیسکل دادگستری استان، مجموعه میراث فرهنگی قول مساعد دادند که بازنگریهایی را در حریم و عرصههای تاریخی انجام دهند.
وی خاطرنشان کرد: اگرچه زمانبندی دقیق اعلام نشده، اما بحث گمانهزنی در عرصههای تاریخی و محلهای ممنوعالساخت تا پایان سال در دستور کار میراث فرهنگی قرار گرفته است. شهروندان نیز تمایل دارند تا در بحث تأمین اعتبار این گمانهزنیها مشارکت کنند تا فرآیند آزادسازی عرصهها تسریع شده و ما در آینده شاهد گشایشهای بیشتری در این حوزه باشیم.





نظرات
نظر شما ثبت شد؛ پس از بررسی، در صورت تأیید نمایش داده میشود.
هنوز نظری منتشر نشده است.