رشد ۷۲ هزار خودروی فرسوده در سال جاری؛ چالش تقاضا برای گواهی اسقاط
به گزارش بخش اقتصاد وبانگاه بر اساس دادههای خبری منتشر شده در باشگاه خبرنگاران جوان، سهیل معمارباشی، معاون حملونقل سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران (ایدرو)، اعلام کرد که از آغاز سال جاری تا کنون، بالغ بر ۷۲ هزار دستگاه خودروی فرسوده از چرخه حملونقل کشور خارج شدهاند.
معمارباشی در میز اقتصاد با اشاره به روند اسقاط خودروهای فرسوده، خاطرنشان کرد که در سال ۱۳۹۳ رکورد ۳۴۲ هزار دستگاه اسقاط خودرو شکسته شد، اما این رکورد در سال ۱۴۰۳ با خروج ۳۴۹ هزار دستگاه خودرو از چرخه حملونقل، مجدداً جابجا گردید. وی تاکید کرد که میان میزان اسقاط خودرو و تقاضا برای گواهی اسقاط، عدم توازن وجود دارد. مراکز اسقاط پس از از رده خارج کردن خودروها، گواهی اسقاط دریافت میکنند که این گواهیها در سامانه نوسازی ناوگان ثبت میشود، اما تحقق مصرف این گواهیها نیازمند وجود تقاضا در بازار است.
معاون حملونقل ایدرو توضیح داد که طبق قانون، گواهیهای اسقاط عمدتاً برای تولید یا واردات خودرو به کار میروند. در سال ۱۴۰۳، حدود ۲۱۰ هزار گواهی اسقاط صرف تولید و واردات خودرو شد، در حالی که برای ۳۴۰ هزار دستگاه خودروی اسقاط شده، گواهی صادر گردیده بود. این امر منجر به انتقال حدود ۱۳۰ هزار گواهی اسقاط به سال ۱۴۰۴ شده است.
اختصاص سه گواهی اسقاط برای هر خودروی فرسوده
معمارباشی با اشاره به اصلاح آییننامه، اعلام کرد که اکنون برای هر خودروی فرسوده، سه گواهی اسقاط تخصیص مییابد، در حالی که پیش از این، تعداد گواهیها بر اساس سال تولید خودرو متفاوت بود. ارزش هر گواهی اسقاط حدود ۶۰ میلیون تومان برآورد شده و در نتیجه، ارزش سه گواهی برای یک خودروی فرسوده به حدود ۱۸۰ میلیون تومان میرسد. مالکان خودروهای فرسوده میتوانند با شرکت در طرحهای جایگزینی خودروسازان یا اسقاط نقدی خودرو، از این فرصت بهرهمند شوند. در طرحهای جایگزینی، گواهیهای اسقاط خودرو در حساب خودروساز قرار گرفته و در فرآیند شمارهگذاری لحاظ میگردد.
تغییر نسبت اسقاط به شمارهگذاری خودرو
وی همچنین به تغییر نسبت اسقاط به شمارهگذاری خودرو اشاره کرد و گفت که در آییننامه قبلی، به ازای شمارهگذاری هر ۱۲ دستگاه خودروی سواری، یک خودروی فرسوده از چرخه خارج میشد، اما با اصلاح آییننامه، این نسبت به یک خودروی فرسوده در ازای هر چهار دستگاه خودروی شمارهگذاری شده تغییر یافته است. این نسبت برای انواع خودروها متفاوت بوده و در خودروهای وارداتی، عواملی مانند قیمت، میزان ساخت داخل، و گرید مصرف سوخت بر میزان گواهی اسقاط مورد نیاز برای شمارهگذاری تاثیرگذار است.
فعالیت ۲۲۶ مرکز اسقاط با ۲۰ درصد ظرفیت
در ادامه، حسین کریمیان، رئیس انجمن مراکز اسقاط خودرو، اعلام کرد که ۲۲۶ مرکز اسقاط در سراسر کشور فعال هستند که مجموع ظرفیت سالانه آنها بالغ بر یک میلیون و ۵۰۰ هزار دستگاه خودرو است، اما در حال حاضر با تنها ۲۰ درصد از ظرفیت خود فعالیت میکنند. وی اصلیترین مشکل این بخش را کمبود تقاضا برای گواهیهای اسقاط دانست و اظهار داشت که بخش قابل توجهی از سرمایه این مراکز به دلیل نبود محل مصرف کافی برای گواهیها، بلااستفاده مانده است. صدور مجوزهای جدید برای مراکز اسقاط در شرایط فعلی، میتواند منجر به انباشت سرمایه و کاهش بهرهوری گردد.
مراجعه محدود مردم برای اسقاط خودروهای فرسوده
کریمیان با اشاره به قانون ساماندهی صنعت خودرو مصوب ۱۴۰۰ و آییننامه اجرایی آن که در سال ۱۴۰۲ تصویب و ۱۴۰۳ ابلاغ شد، بیان داشت که افزایش قابل توجه اسقاط در سال ۱۴۰۳ تا حد زیادی تحت تاثیر اجرای این آییننامه بوده است. وی همچنین از مراجعه محدود مالکان خودروهای فرسوده به دلیل پایین بودن قیمت این خودروها خبر داد و گفت که مراکز اسقاط نیز در شرایط کنونی، توانایی خرید خودروهای بیشتری را ندارند. مراکز اسقاط آمادگی خرید خودروهای فرسوده را دارند، اما عدم وجود محل مصرف کافی برای گواهیها و انباشت سرمایه، منجر به خرید و اسقاط در حد نیاز موجود کشور میشود. مبلغ پرداختی به مالکان خودروهای فرسوده برای خودرویی که سه گواهی اسقاط دریافت میکند، باید حداقل ۱۷۰ میلیون تومان باشد و پرداخت کمتر از این میزان تخلف محسوب میشود.
قیمت گواهی اسقاط بر اساس عرضه و تقاضا تعیین میشود
معمارباشی در خصوص تعیین قیمت گواهی اسقاط توضیح داد که بر اساس تکالیف برنامه هفتم توسعه، وزارت صمت در قیمتگذاری دخالتی ندارد. قیمت گواهی اسقاط توسط انجمن مربوطه و بر مبنای شرایط عرضه و تقاضا در بازار تعیین و پیشنهاد میشود. سازمان حمایت نیز صرفاً در صورت طرح شکایت، اسناد و مدارک مربوط به معامله و قیمت را برای رسیدگی بررسی خواهد کرد.