به گزارش بخش استان‌ها در وبانگاه به نقل از خبرگزاری تسنیم از گرمسار، بارندگی‌های اخیر و وقوع سیلاب در روزهای 17 و 18 آبان‌ماه، فرصتی برای بهره‌برداری از بخشی از ظرفیت رواناب‌های سطحی در شهرستان‌های گرمسار و آرادان فراهم کرد؛ به‌گونه‌ای که با مدیریت جریان آب، ساماندهی مسیرهای عبور سیلاب و هماهنگی با کشاورزان، حدود 7 هزار لیتر آب در ثانیه به شبکه آبیاری کشاورزی منطقه انتقال یافت.
مرتضی عبدیان، مدیرامور منابع آب گرمسار و آرادان با تشریح اقدامات انجام‌شده برای مدیریت رواناب‌های ناشی از بارندگی‌های اخیر اظهار کرد: شناسایی ظرفیت‌های طبیعی منطقه و ایجاد هماهنگی میان دستگاه‌های مرتبط با منابع آب، بخش صنعت و کشاورزان، زمینه استفاده بهتر از جریان‌های سطحی و هدایت بخشی از آب سیلاب به سمت مصارف مورد نیاز را فراهم کرده است.
آبگیری کامل حوضچه چهارقشلاق؛ فرصتی برای تقویت سفره‌های زیرزمینی
وی در جریان بازدید از حوضچه تغذیه مصنوعی چهارقشلاق، مسیر رودخانه کردوان و محدوده شن‌چال شهرداری آرادان، عملکرد اقدامات انجام‌شده در مسیرهای عبور سیلاب را مثبت ارزیابی کرد و گفت: بررسی‌های میدانی نشان می‌دهد ساماندهی این مسیرها در کنترل جریان رواناب‌ها و کاهش خطرات احتمالی ناشی از سیلاب تأثیرگذار بوده است.
مدیر امور منابع آب شهرستان‌های گرمسار و آرادان با اشاره به عملکرد حوضچه تغذیه مصنوعی چهارقشلاق در جریان بارندگی‌های اخیر افزود: این حوضچه توانست به ظرفیت کامل آبگیری برسد و حجم قابل توجهی از رواناب‌های منطقه را دریافت و در مسیر تغذیه مصنوعی منابع آب زیرزمینی هدایت کند.
عبدیان با تأکید بر ضرورت افزایش ظرفیت زیرساخت‌های مدیریت سیلاب تصریح کرد: برای استفاده حداکثری از رواناب‌های سطحی، توسعه محدوده‌های تغذیه مصنوعی، لایروبی سازه‌ها، تکمیل زیرساخت‌های مورد نیاز و تأمین اعتبارات لازم باید در دستور کار قرار گیرد؛ چراکه افزایش ظرفیت این سازه‌ها هم به تقویت ذخایر آب زیرزمینی کمک می‌کند و هم احتمال خسارت‌های ناشی از جریان‌های سیلابی را کاهش می‌دهد.
نفوذ 70 سانتی‌متری آب در بستر شنی آرادان طی دو روز
وی در ادامه به اقدامات انجام‌شده در محدوده رودخانه قشلاق و شن‌چال شهرداری آرادان اشاره کرد و بیان کرد: لایروبی و ساماندهی بستر رودخانه در این محدوده، شرایط مناسبی برای تجمع آب و نفوذ آن به لایه‌های زیرین زمین ایجاد کرده است.
مدیر امور منابع آب گرمسار و آرادان با تشریح ویژگی‌های زمین‌شناختی این محدوده خاطرنشان کرد: وجود بستر شنی و نفوذپذیر از عوامل مؤثر در جذب آب است؛ به‌طوری‌که طی حدود دو روز، نزدیک به 70 سانتی‌متر از ارتفاع آب جمع‌شده در این محدوده کاهش یافته که نشان‌دهنده نفوذ مناسب آب به داخل زمین است و پیش‌بینی می‌شود بخش باقی‌مانده نیز به‌تدریج جذب لایه‌های زیرین شود.
عبدیان با اشاره به امکان اجرای اقدامات مشابه در دیگر نقاط مستعد منطقه یادآور شد: تجربه انجام‌شده در آرادان نشان می‌دهد ساماندهی و لایروبی اصولی بسترهایی که از مصالح نفوذپذیر برخوردارند، می‌تواند ظرفیت مناسبی برای تغذیه سفره‌های آب زیرزمینی ایجاد کند؛ ازاین‌رو شناسایی نقاط مشابه و بررسی امکان اجرای این روش در آن‌ها اهمیت دارد.
مصالح رودخانه‌ای؛ ظرفیت مشترک برای صنعت و مدیریت سیلاب
او یکی دیگر از ظرفیت‌های موجود در بستر رودخانه‌های منطقه را انباشت مصالح شنی ناشی از رسوب‌گذاری سیلاب‌های سال‌های گذشته دانست و عنوان کرد: این مصالح قابلیت استفاده در طرح‌های عمرانی، راهسازی و فعالیت‌های ساختمانی را دارند و می‌توان با برنامه‌ریزی اصولی، از این ظرفیت در مسیر تأمین نیازهای منطقه بهره گرفت.
عبدیان با اعلام آمادگی امور منابع آب برای همکاری با شرکت‌ها و مجموعه‌های متقاضی برداشت مصالح اضافه کرد: برداشت این منابع با رعایت ضوابط قانونی، هماهنگی با امور منابع آب و نظارت کارشناسان امکان‌پذیر است؛ البته این عملیات نباید موجب تخریب بستر یا تعرض به حریم رودخانه‌ها شود.
وی خاطرنشان کرد: چنین همکاری‌هایی می‌تواند برای هر دو طرف منافع قابل توجهی به همراه داشته باشد؛ به این ترتیب که واحدهای صنعتی و عمرانی به مصالح مورد نیاز خود دسترسی پیدا می‌کنند و در مقابل، با ساماندهی بخش‌هایی از بستر رودخانه، شرایط مناسب‌تری برای عبور، تجمع و نفوذ رواناب‌ها فراهم می‌شود.
مدیر امور منابع آب شهرستان‌های گرمسار و آرادان با اشاره به مشارکت برخی واحدهای صنعتی در این زمینه اظهار داشت: تعدادی از شرکت‌ها با استفاده از مصالح موجود در محدوده‌های مورد نظر و در چارچوب هماهنگی با امور منابع آب، اقداماتی برای برداشت مصالح و ایجاد فضاهای مناسب ذخیره‌سازی و نفوذ آب انجام داده‌اند.
عبدیان تصریح کرد: استفاده از توان اقتصادی و اجرایی صنایع در اجرای طرح‌های مرتبط با مدیریت رواناب‌ها، در صورت رعایت ملاحظات فنی، الزامات زیست‌محیطی و نظارت‌های کارشناسی، می‌تواند بخشی از نیازهای زیرساختی منطقه را بدون تحمیل هزینه مستقیم اجرایی به اعتبارات دولتی تأمین کند.
ورود 7 هزار لیتر آب سیلاب در ثانیه به شبکه کشاورزی
وی در تشریح چگونگی انتقال آب سیلاب به شبکه آبیاری کشاورزی گفت: در ساعات ابتدایی ورود سیلاب به دشت، به دلیل حجم بالای رسوبات و کدورت آب، امکان استفاده از این جریان در شبکه آبیاری وجود نداشت و آب در ابتدا از مسیر طبیعی خود به سمت کویر حرکت کرد.
مدیر امور منابع آب گرمسار و آرادان افزود: پس از فروکش کردن کدورت و بهبود وضعیت ظاهری آب، با هماهنگی و تعامل صورت‌گرفته با کشاورزان، شرایط برای انتقال بخشی از جریان سیلاب به شبکه آبیاری فراهم شد و بهره‌برداران بخش کشاورزی نیز پس از بررسی کیفیت ظاهری آب، با استفاده از آن موافقت کردند.
عبدیان با اشاره به میزان آب انتقال‌یافته در روز 18 آبان‌ماه بیان کرد: پس از وقوع سیلاب در روز قبل، حدود 7 مترمکعب آب در ثانیه، معادل 7 هزار لیتر بر ثانیه، وارد شبکه آبیاری کشاورزی شد که این اقدام امکان استفاده از بخشی از رواناب‌های ناشی از بارندگی را برای تأمین نیاز آبی کشت پاییزه منطقه فراهم کرد و نمونه‌ای از نقش مشارکت کشاورزان در مدیریت منابع آب سطحی بود.
وی در بخش دیگری از سخنان خود با تأکید بر ضرورت توجه به کارکردهای طبیعی جریان سیلاب در مناطق کویری گفت: حرکت آب به سمت کویر را نباید صرفاً هدررفت منابع آبی تلقی کرد؛ زیرا این جریان در مسیر حرکت خود و پس از ورود به عرصه‌های کویری نیز می‌تواند در حفظ تعادل زیست‌محیطی و تقویت طبیعت منطقه نقش داشته باشد.
عبدیان توضیح داد: نفوذ رواناب‌ها در حاشیه کویر می‌تواند به تغذیه منابع آب زیرزمینی و چاه‌های پیرامونی کمک کند و افزایش رطوبت خاک و هوا، تقویت پوشش گیاهی و کاهش زمینه‌های ایجاد گردوغبار نیز از دیگر آثار احتمالی ورود آب به این محدوده‌هاست.
وی در جمع‌بندی اقدامات انجام‌شده خاطرنشان کرد: بخشی از رواناب‌های سیلابی در بالادست و دشت برای تغذیه منابع زیرزمینی مورد استفاده قرار می‌گیرد، بخشی با هماهنگی کشاورزان به شبکه آبیاری انتقال می‌یابد و قسمت دیگری نیز با ادامه مسیر به سمت کویر، در تقویت زیست‌بوم طبیعی منطقه مؤثر است؛ بنابراین مدیریت اصولی سیلاب باید با در نظر گرفتن تمام ظرفیت‌های طبیعی، کشاورزی و صنعتی منطقه دنبال شود.
مدیر امور منابع آب شهرستان‌های گرمسار و آرادان تأکید کرد: توسعه سازه‌های تغذیه مصنوعی، لایروبی و ساماندهی مسیرهای مستعد، بهره‌برداری ضابطه‌مند از مصالح رودخانه‌ای و افزایش مشارکت صنایع و کشاورزان، از مهم‌ترین راهکارهای ارتقای مدیریت رواناب‌هاست که می‌تواند ضمن افزایش بهره‌وری منابع آب، به حفاظت از ذخایر زیرزمینی و کاهش مخاطرات ناشی از سیلاب در گرمسار و آرادان کمک کند.
/363/
نظرات
نظر شما ثبت شد؛ پس از بررسی، در صورت تأیید نمایش داده می‌شود.
هنوز نظری منتشر نشده است.