به گزارش بخش استان‌ها در وبانگاه به نقل از خبرگزاری تسنیم از سنندج، گاهی نگرانی‌های یک پدر یا مادر، پشت سکوتی پنهان می‌شود که فرصت بیان پیدا نکرده است؛ نگرانی از فرزندی که ساعت‌های طولانی با تلفن همراهش خلوت می‌کند، از رابطه‌هایی که خانواده از آن‌ها بی‌خبر است، از سیگاری که شاید نخستین تجربه یک نوجوان باشد یا موتوری که می‌تواند به بخشی از هیجان‌های پرخطر دوران نوجوانی تبدیل شود. خانواده‌ها همیشه پاسخ همه پرسش‌های فرزندانشان را نمی‌دانند؛ گاهی حتی نمی‌دانند چگونه باید پرسش درست را مطرح کنند، از کجا وارد گفت‌وگو شوند و چطور بدون تبدیل‌شدن به مانعی در برابر فرزندشان، مراقب او باشند.
در ایستگاه جدید، این‌بار هنرستان پسرانه طالقانی سنندج میزبان نهمین کارگاه سواد رسانه‌ای و آسیب‌های فضای مجازی خبرگزاری تسنیم ویژه والدین بود؛ کارگاهی که از همان ابتدا روشن کرد دغدغه‌های خانواده‌های دانش‌آموزان پسر، در کنار مسائل مشترک همه خانواده‌ها، ابعاد دیگری نیز دارد. فضای این جلسه با کارگاه‌های برگزارشده در مدارس دخترانه متفاوت بود؛ نه از این جهت که نگرانی یک خانواده از خانواده‌ای دیگر مهم‌تر است، بلکه به این دلیل که تجربه‌های روزمره والدین، شرایط فرزندان و نوع مخاطراتی که با آن مواجه‌اند، گاهی شکل متفاوتی به گفت‌وگوها می‌دهد.
در این نشست، موضوع تنها شیوه استفاده از تلفن همراه، حضور در شبکه‌های اجتماعی یا چگونگی مواجهه با محتوای نامناسب فضای مجازی نبود. برخی والدین با نگرانی از روابط پنهانی فرزندانشان سخن می‌گفتند؛ برخی درباره احتمال گرایش نوجوانان به سیگار دغدغه داشتند و گروهی نیز از موتورسواری فرزندانشان و خطرهایی که ممکن است در پی داشته باشد، نگران بودند. هر خانواده مسئله‌ای برای طرح‌کردن داشت؛ مسئله‌ای که شاید در ظاهر با نگرانی خانواده دیگر متفاوت بود، اما در یک نقطه به هم می‌رسید: چگونه می‌توان پیش از آنکه یک آسیب جدی شود، با فرزند ارتباط برقرار کرد، نشانه‌ها را شناخت و تصمیمی آگاهانه گرفت؟
این تفاوت در دغدغه‌ها، اهمیت برگزاری چنین نشست‌هایی را بیشتر نشان می‌داد. والدین برای مواجهه با همه مسائل نوجوانی، صرفاً به تذکر دادن، محدودکردن دسترسی‌ها یا برخورد پس از بروز مشکل نیاز ندارند؛ آن‌ها به فرصتی برای یادگیری، گفت‌وگو و شناخت بهتر دنیای فرزندانشان احتیاج دارند. دنیایی که بخش مهمی از آن در تلفن همراه و فضای مجازی جریان دارد، اما پیامدهایش می‌تواند به روابط خانوادگی، رفتارهای اجتماعی، تصمیم‌های روزمره و حتی سلامت نوجوانان گره بخورد.
سواد رسانه‌ای؛ از شناخت فضای مجازی تا تقویت رابطه والد و فرزند
محور نخست این کارگاه که توسط مدرس رامیار غفاری برگزار شد، تنها انتقال چند توصیه درباره تلفن همراه نبود؛ هدف، کمک به والدین برای تغییر نگاه به دنیای رسانه، شناخت فرصت‌ها و تهدیدهای فضای مجازی، تقویت گفت‌وگو با فرزندان و یادگیری شیوه‌های درست هدایت و نظارت بود. در این رویکرد، آگاهی جایگزین ترس صرف می‌شود، گفت‌وگو جای برخوردهای شتاب‌زده را می‌گیرد و نظارت آگاهانه به‌جای کنترل افراطی می‌نشیند.
والدین برای آنکه بتوانند همراه و راهنمای فرزندشان باشند، باید بدانند نوجوان در چه فضایی زندگی می‌کند، چه محتوایی می‌بیند، از چه کسانی تأثیر می‌پذیرد و در مواجهه با مسائل مختلف، چه راهی برای بیان نگرانی‌هایش پیش روی خود دارد. آموزش سواد رسانه‌ای قرار نیست همه مشکلات تربیتی را به‌تنهایی حل کند؛ اما می‌تواند به خانواده‌ها کمک کند نشانه‌ها را بهتر ببینند، پرسش‌های دقیق‌تری مطرح کنند و پیش از تبدیل‌شدن اختلاف‌ها به فاصله‌ای عمیق، راه گفت‌وگو را باز نگه دارند.
در کنار این مباحث، موضوعاتی مانند تشخیص اطلاعات نادرست، شناخت سازوکارهای اثرگذاری محتوا، مراقبت از حریم خصوصی، استفاده مسئولانه از فناوری‌های نوین و مدیریت حضور در فضای مجازی نیز از محورهای مهم آموزش سواد رسانه‌ای به خانواده‌هاست. هدف این است که والدین نه در برابر فناوری احساس ناتوانی کنند و نه با تصور تسلط کامل بر آن، از خطرهای احتمالی غافل بمانند؛ بلکه بتوانند با شناخت بیشتر، نقش فعال‌تری در همراهی با فرزندان خود داشته باشند.
وقتی والدین، اینجا هم خواستار تکرار کارگاه می‌شوند
آنچه این نشست را به تجربه‌ای قابل‌توجه تبدیل کرد، تنها طرح دغدغه‌ها نبود؛ بلکه واکنشی بود که پس از پایان کارگاه شکل گرفت. مطالب به‌گونه‌ای صریح، روشن و قابل‌فهم بیان شده بود که شماری از والدین پس از پایان جلسه همانند سایر کارگاه‌ها، خودشان به سراغ مدیر و معاون پرورشی هنرستان رفتند و درخواست کردند این کارگاه دوباره برگزار شود.
این درخواست، نشان می‌داد که خانواده‌ها صرفاً شنونده مطالب نبوده‌اند؛ آن‌ها در میان مباحث مطرح‌شده، بخشی از پرسش‌ها و نگرانی‌های خود را پیدا کرده و احساس کرده بودند برای مواجهه با آن‌ها به آموزش بیشتری نیاز دارند. درخواست تکرار کارگاه از سوی والدین، فرصتی است تا مدرسه و خانواده از یک جلسه آموزشی فراتر بروند و برای استمرار این گفت‌وگو برنامه‌ریزی کنند.
برخی والدین همچنین خواستار آن بودند که نشست‌های بعدی با حضور هم‌زمان مادران و پدران برگزار شود تا هر دو در جریان مطالب قرار بگیرند و بتوانند آموخته‌ها را در محیط خانه به یک رویکرد مشترک تبدیل کنند. این خواسته، از یک نیاز مهم پرده برمی‌داشت: تربیت و مراقبت از نوجوان، مسئولیتی مشترک است و هماهنگی پدر و مادر می‌تواند به کاهش سردرگمی فرزندان و شکل‌گیری ارتباطی روشن‌تر در خانواده کمک کند.
وقتی والدین با تجربه‌های متفاوت و نگرانی‌های گاه ناگفته در یک جلسه کنار هم می‌نشینند، امکان آن فراهم می‌شود که مسائل از حالت فردی خارج شوند و خانواده‌ها دریابند برای بسیاری از چالش‌ها، تنها نیستند. البته هر مسئله‌ای راهکار خاص خود را می‌طلبد و نگرانی درباره روابط نوجوان، مصرف سیگار یا موتورسواری را نمی‌توان صرفاً با یک توصیه رسانه‌ای برطرف کرد؛ اما آموزش، گفت‌وگو و شناخت بهتر می‌تواند نقطه شروعی برای مواجهه مسئولانه‌تر با این مسائل باشد.
نهمین کارگاه سواد رسانه‌ای در هنرستان پسرانه طالقانی سنندج، بار دیگر اهمیت آموزش مستمر به والدین را یادآوری کرد. خانواده‌ها در هر مدرسه با مجموعه‌ای از تجربه‌ها و نگرانی‌ها روبه‌رو هستند؛ گاهی مسئله اصلی، استفاده نادرست از تلفن همراه است و گاهی دغدغه‌هایی فراتر از صفحه نمایش، آرامش خانه را تحت تأثیر قرار می‌دهد. وجه مشترک این نگرانی‌ها، نیاز به آگاهی، گفت‌وگو و یادگیری است.
اگر قرار است نوجوانان در مواجهه با فضای مجازی و آسیب‌های اجتماعی تنها نمانند، والدین نیز نباید در مواجهه با پرسش‌ها و نگرانی‌هایشان تنها و بدون پاسخ و راهکار باشند. درخواست خانواده‌های هنرستان طالقانی برای تکرار کارگاه، پیامی روشن دارد: آموزش سواد رسانه‌ای زمانی اثرگذارتر خواهد بود که به یک برنامه مقطعی محدود نماند و با استمرار، پاسخ‌گویی به دغدغه‌های واقعی خانواده‌ها و مشارکت هم‌زمان پدران و مادران دنبال شود.
نظرات
نظر شما ثبت شد؛ پس از بررسی، در صورت تأیید نمایش داده می‌شود.
هنوز نظری منتشر نشده است.